Dắt xe ga xuống dốc trông là việc nhỏ, nhưng ai ở nhà ống hay homestay trong ngõ Hà Nội đều biết cảm giác chiếc xe bỗng nặng trĩu, kéo tay mình về phía trước ngay khi bánh trước vừa qua mép bậc cửa. Xe tay ga đã tắt máy thì không có phanh động cơ hay số để ghì lại, chỉ còn hai tay phanh và tư thế người dắt. Bài này nói gọn: đứng ở đâu, bóp phanh nào, bước thế nào để xe xuống dốc từ tốn mà không đè lên chân bạn.
Vì sao dắt xe ga xuống dốc dễ tuột tay hơn tưởng tượng
Khi đẩy xe trên mặt phẳng, bạn là người tạo lực. Khi xuống dốc, trọng lượng của xe tự kéo nó đi, còn bạn chuyển sang vai người hãm. Xe tay ga dùng hộp số tự động nên khi tắt máy, bánh sau lăn gần như tự do. Nếu tay không giữ phanh, xe sẽ tăng tốc rất nhanh dù con dốc chỉ dài vài bước.
Những chỗ người thuê xe hay gặp nhất:
- Dốc dắt từ nhà ống ra vỉa hè. Nhiều nhà ở Long Biên, Đống Đa hay Hai Bà Trưng có một tấm dốc ngắn nối nền nhà cao với vỉa hè, thường dốc gắt và có bậc cửa ở đầu.
- Ngõ dốc. Một số ngõ đổ xuống đường chính hoặc đổ ra chân đê ở Tây Hồ, Long Biên khá dốc, mặt bê tông hay đọng nước.
- Dốc hầm chung cư và tòa văn phòng. Có nơi yêu cầu tắt máy dắt bộ ở đoạn xuống hầm, có nơi cho đi xe. Nếu được phép chạy xuống thì xem bài đi xe ga xuống hầm gửi xe chung cư và trung tâm thương mại; bài này dành cho lúc bạn phải dắt bộ.
Đứng bên nào: bên trái xe, sát thân xe
Đứng bên trái xe là tư thế quen thuộc và có lý do rõ ràng. Phần lớn xe tay ga có ống xả nằm bên phải, đứng bên trái giúp chân bạn tránh xa chỗ nóng, chuyện này được nói kỹ trong bài ống xả xe tay ga nóng và cách dắt xe tránh bỏng. Chân chống bên cũng nằm bên trái, nên khi cần dừng lại giữa dốc bạn hạ chân chống ngay được.
Cách đứng cho chắc:
- Hông trái của xe tựa nhẹ vào hông phải của bạn, người hơi nghiêng về phía xe.
- Hai tay cầm hai bên tay lái, không cầm vào gương hay vào yên sau.
- Hai chân bước song song với bánh trước, luôn ở ngoài đường lăn của bánh xe.
- Đi giày hoặc dép có quai hậu. Dép lê dễ tuột đúng lúc bạn cần đứng vững nhất.
Nếu xe hơi nghiêng về phía bạn, trọng lượng dồn vào hông mình và bạn còn đỡ được. Nếu xe nghiêng ra phía ngoài, gần như không ai kéo lại được một chiếc xe ga đang trôi.
Giữ phanh khi dắt xe ga: bóp tay nào và bóp thế nào
Tay trái là tay chính
Ở tư thế đứng bên trái, tay trái nằm ngay trên tay phanh trái nên dễ giữ đều nhất. Trên nhiều xe tay ga thuê, phanh trái là phanh kết hợp, bóp vào thì cả hai bánh cùng được hãm, xe chậm lại êm và thẳng. Bạn có thể đọc thêm cách hoạt động của nó trong bài phanh kết hợp CBS trên xe tay ga thuê. Xe không có phanh kết hợp thì tay trái chỉ hãm bánh sau, vẫn là tay giữ nhịp chính.
Tay phải đỡ thêm, không bóp gắt
Tay phải nằm trên tay phanh trước. Dùng nó để hãm thêm khi dốc gắt, nhưng bóp từ từ. Bóp mạnh phanh trước khi tay lái đang bẻ lệch dễ làm bánh trước khựng lại, xe gập đầu và đổ về một bên. Giữ tay lái thẳng trước khi tăng lực phanh.
Giữ đều, không bóp nhả liên tục
Mục tiêu là để xe lăn chậm bằng tốc độ bước chân. Bóp phanh vừa đủ để xe nhích theo bạn, không giật cục. Thói quen bóp chặt rồi nhả hẳn làm xe lao lên từng đợt, mỗi đợt lại kéo tay bạn một lần.
Từng bước dắt xe xuống một con dốc ngắn
- Kiểm tra máy đã tắt hẳn. Với xe khóa thông minh, xoay núm về vị trí tắt và mở khóa cổ để tay lái quay được. Đừng dắt khi máy còn nổ; lý do có trong bài dắt xe ga khi máy còn nổ.
- Nhìn hết con dốc trước khi đi. Có ai đang đi lên không, có vũng nước, cát hay vết dầu không, chân dốc có xe đỗ chắn không.
-
Gạt chân chống, bóp phanh trước khi xe nhúc nhích. Phanh phải vào trước, rồi mới để xe lăn.
- Đẩy bánh trước qua mép dốc thật chậm. Đây là lúc xe nặng nhất. Giữ phanh chặt hơn một chút, bước nhỏ.
- Đi thẳng theo hướng dốc, bước ngắn. Không đi chéo trên dốc gắt, vì xe dễ nghiêng ra ngoài.
- Đến chân dốc mới nhả phanh dần. Khi cả hai bánh đã ở mặt phẳng, nhả từ từ rồi dắt tiếp hoặc dựng chân chống. Với tấm dốc nhà ống có bậc cửa ở đầu, làm lại đúng nhịp này cho từng bậc, đừng gộp hai bậc một lần.
Muốn dừng giữa dốc, giữ phanh, hạ chân chống bên và để xe tựa vào chân chống. Chỉ đỗ lâu ở sàn phẳng, như hướng dẫn trong bài đỗ xe ga trên đường dốc và dốc hầm gửi xe.
Những việc tuyệt đối không làm
- Không thả trôi. Đừng buông tay cho xe tự lăn xuống rồi chạy theo bắt lại, kể cả dốc rất ngắn.
- Không ngồi lên xe thả dốc khi đã tắt máy ở dốc hầm hay ngõ đông người.
- Không đứng phía trước đầu xe để ghì xe lại. Nếu xe trôi, nó sẽ đè thẳng vào bạn.
- Không cố giữ bằng mọi giá khi đã mất thăng bằng. Nếu xe đổ, bước ra khỏi hướng đổ để bảo vệ chân, rồi báo tiệm tình trạng xe sau đó.
Khi xe nặng quá hoặc dốc trơn
Dốc ướt sau mưa, sàn sơn trong hầm hay tấm dốc có rêu đều làm bánh xe dễ trượt kể cả khi đã bóp phanh. Lúc đó đi chậm hơn nữa, giữ người sát xe. Nếu bạn nhỏ người hoặc chưa quen xe, đừng ngại nhờ chủ nhà, bảo vệ tòa nhà hay người đi cùng đỡ phía sau xe. Bài dắt và quay đầu xe tay ga khi tắt máy ở bãi gửi chật có thêm cách luyện tay cho người mới.
Nếu dốc ở chỗ bạn ở quá gắt so với sức mình, hãy nói trước với tiệm khi chọn xe để cùng cân nhắc dòng xe dễ dắt hơn. Liên hệ 0942467674 trong giờ mở cửa từ 09:00 đến 21:00.
Tóm lại
Đứng bên trái, sát thân xe; tay trái giữ phanh đều, tay phải hãm thêm nhẹ nhàng; đi thẳng, bước ngắn, chậm bằng nhịp chân; không bao giờ thả trôi. Xem thêm các bài khác về xe tay ga và trang tổng hợp xe máy.