Dắt xe ga lên dốc chết máy hay hết xăng là chuyện người thuê xe ở Hà Nội có thể gặp ngay giữa dốc hầm hoặc dốc cầu vượt: động cơ im, xe nặng hơn tưởng, phía sau là dòng xe vẫn tới. Bài đi theo thứ tự: rời làn xe chạy, tự dắt hay nhờ người, cầm xe và bóp phanh, rồi việc cần làm khi đã lên khỏi dốc.
Dắt xe ga lên dốc chết máy: đưa người và xe ra khỏi làn xe chạy trước
Xe vừa im máy còn chút đà lăn: dùng nó để lái xe về mép đường bên phải theo chiều đi, bóp phanh giữ xe ngay, đừng để xe chết cứng giữa làn. Người ngồi sau xuống trước và đứng xa dòng xe, không đứng ngay sau đuôi xe. Xe có nút đèn khẩn cấp thì bật (hỏi tiệm lúc nhận xe xem xe có nút này không).
Đừng dừng ngay sau khúc cua hay sát đầu dốc: Điều 18 khoản 4 điểm b không cho dừng xe, đỗ xe “Trên đoạn đường cong hoặc gần đầu dốc mà tầm nhìn bị che khuất”.
Tự dắt hay nhờ người: dấu hiệu nên dừng ở chỗ an toàn
Hãy dừng ở chỗ an toàn và nhờ người khi dốc còn dài mà bạn đã mỏi, mặt đường ướt hoặc trơn, xe mang đồ nặng, bạn chưa quen xe này, hoặc không có chỗ nghỉ giữa chừng: xe tay ga đang trôi lùi có thể nặng hơn sức một người giữ.
Người đi đường, bảo vệ tòa nhà hay người đi cùng đều giúp được; hầm tòa nhà do nơi đó quy định nên hãy hỏi bảo vệ hoặc ban quản lý. Gọi tiệm qua 0942467674 trong giờ 09:00–21:00 cũng nên sớm, nhưng chỉ gọi khi đã đứng ở chỗ an toàn, vì vừa dắt vừa nghe điện thoại là rời một tay khỏi ghi đông.
Đứng bên nào, tay giữ ở đâu, đẩy từ đâu
Bài chưa tìm được tài liệu nào nói riêng về dắt xe tay ga lên dốc. Các hướng dẫn dắt xe mô tô bằng tay viết bằng tiếng nước ngoài (đọc qua trích đoạn, chưa đọc toàn văn) và sách hướng dẫn của hãng có chung mấy ý này:
- Gạt chân chống lên trước khi đẩy; sách hướng dẫn của Honda Việt Nam cho một số mẫu xe tay ga cũng dặn kiểm tra chân chống nghiêng và chân chống đứng đã gạt lên.
- Giữ ghi đông, ngón tay đặt sẵn trên cần phanh trước. Bố trí phổ biến trên xe tay ga là tay phải phanh trước, tay trái phanh sau; hãy kiểm lại trên xe được đưa.
- Nghiêng thân xe nhẹ về phía người dắt, đừng để xe nghiêng ra xa.
Đứng bên nào thì các nguồn không bàn về dốc có dòng xe phía sau; họ thường tả đứng bên trái xe, cho chỗ rộng. Trên dốc có dòng xe, bài đề nghị chọn bên giữ người xa dòng xe nhất, thường là phía lề để thân xe nằm giữa người dắt và dòng xe; đây là suy luận thông thường, không phải tài liệu của hãng cho xe bạn thuê. Dắt sát mép đường bên phải theo chiều đi, hay nhìn lại phía sau. Đừng đứng ngay sau bánh sau, phía dưới dốc: xe tụt lùi có thể lao vào bạn.
Chỉ có một người thì giữ ghi đông bằng cả hai tay, đừng rời tay khỏi cần phanh để đẩy vào yên. Có người giúp thì chia việc: một người giữ ghi đông và phanh, người kia đẩy từ phía sau yên hoặc tay nắm sau nếu xe có, đứng lệch sang bên; bên giữ phanh bóp ngay khi bên đẩy dừng tay. Đó là gợi ý thực hành của bài.
Bóp phanh để xe không tụt lùi: giữ ngón tay trên cần phanh, nghỉ có chủ đích
Máy không chạy thì trên dốc xe chỉ được giữ bằng phanh và sức người. Vì vậy hãy để ngón tay trên cần phanh suốt lúc dắt: đẩy một đoạn, bóp phanh khi cần nghỉ, rồi đẩy tiếp; đừng dừng bước khi chưa bóp phanh.
Một số xe tay ga có cần khóa phanh sau ở tay phanh trái: sách hướng dẫn của Honda Việt Nam cho một số mẫu xe tay ga ghi bóp tay phanh sau rồi gạt cần khóa, và phải nhả hoàn toàn trước khi chạy hay đẩy xe để tránh bó bánh sau. Sách không nói về dắt xe lên dốc; xe bạn nhận có cần này không và dùng ra sao là câu hỏi cho tiệm.
Nghỉ giữa dốc chỉ là tạm thời. Điều 18 khoản 2 viết: “Xe đỗ trên đoạn đường dốc phải đánh lái về phía lề đường, chèn bánh.” Bài không khuyên để xe không người giữ trên dốc. Xe bắt đầu tụt lùi thì bóp phanh ngay, đừng ghì bằng thân người; xe vẫn trôi thì bước sang bên, tránh đường lăn (gợi ý thực hành của bài).
Luật nói gì khi xe chết máy trên đường, và những việc không nên làm
Điều 18 khoản 7 nói về sự cố kỹ thuật buộc phải đỗ xe chiếm một phần đường xe chạy hoặc ở nơi không được phép đỗ: “phải có báo hiệu bằng đèn khẩn cấp hoặc đặt biển cảnh báo về phía sau xe”. Điều 26 khoản 2 ghi “Không dừng xe, đỗ xe trong hầm đường bộ” và có quy định riêng khi gặp sự cố kỹ thuật. Bài không kết luận hầm hay dốc nào là hầm đường bộ, hay cách áp dụng cho xe máy; hãy theo biển báo và người điều tiết tại chỗ.
Chọn tuyến bằng bản đồ chế độ xe máy trước khi xuất phát, vì không phải hầm hay cầu vượt nào cũng dành cho xe máy. Điều 25 khoản 3 viết: “xe mô tô, xe gắn máy, các loại xe tương tự xe mô tô, xe gắn máy, xe thô sơ, người đi bộ không được đi trên đường cao tốc”; vế này nêu cả người đi bộ, nên dắt bộ không phải cách vào đường cao tốc.
Đừng đẩy xe lên vỉa hè: Điều 77 khoản 1 viết “Lòng đường được sử dụng cho mục đích giao thông; vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ.” Đừng nhờ người đi xe máy đẩy hộ bằng chân hay kéo bằng dây: Điều 33 khoản 3 điểm đ cấm “Sử dụng xe để kéo, đẩy xe khác, vật khác”. Đây là thông tin chung, có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý riêng.
Hết xăng hay chết máy: sau khi lên khỏi dốc thì làm gì
Đến chỗ an toàn, chụp ảnh xe và mặt đồng hồ rồi gọi tiệm. Hết xăng thì cần mua xăng ở cây xăng gần nhất; bài không hướng dẫn mở nắp hay đổ xăng vào xe thuê, nếu có người mang xăng đến thì hỏi tiệm trước. Máy chết dù còn xăng có thể do nhiều nguyên nhân; bài không chẩn đoán, và bạn không nên tự mở hay tháo gì.
Ai chịu trách nhiệm, cứu hộ hay đổi xe, chi phí và hỗ trợ ngoài giờ (tiệm nhận và trả xe trong 09:00–21:00) là những điều cần hỏi và xác nhận trực tiếp; bài không kết luận lỗi của ai. Các tình huống khác ở mục sự cố khi thuê xe.
Tóm lại: ra khỏi làn, nhờ người khi cần, giữ phanh, tránh cao tốc và vỉa hè. Xem thêm xe tay ga, xe máy và quy định giao thông; luật nguyên văn ở cổng thông tin của Chính phủ.