Nhiều người nghĩ xe tay ga che kín thân máy nên không lo bỏng, nhưng bỏng ống xả xe ga vẫn xảy ra đều đặn, nhất là vào mùa hè Hà Nội khi du khách và người ngồi sau mặc quần ngắn, đi dép lê. Vết bỏng thường nằm ở bắp chân phải, đến từ một cái chạm rất nhẹ lúc bước xuống phía vỉa hè, lúc dắt xe ra khỏi hàng xe đỗ chật, hoặc lúc người ngồi sau thả chân thay vì đặt lên gác chân. Bài này đi theo từng tình huống cụ thể trên xe ga để bạn biết chỗ nào nóng và nên đặt chân ở đâu.
Ống xả xe tay ga nóng ở đâu: nhìn trước khi lên xe
Trên phần lớn xe tay ga phổ thông như Honda Vision, Air Blade hay Click, ống xả nằm ở sườn phải, phía sau, thấp gần ngang trục bánh sau. Phần ống phía trên thường có tấm chắn nhiệt bằng nhựa hoặc kim loại, nhưng đầu pô, mép dưới tấm chắn và đoạn nối với máy vẫn có thể rất nóng. Vị trí cụ thể khác nhau tùy mẫu, nên hãy nhìn tận mắt chiếc xe mình nhận.
Khác với xe số, ống xả xe ga không chạy dọc sát chỗ để chân người lái mà nằm lùi về sau, gần đúng vị trí bắp chân người ngồi sau. Vì vậy người ngồi sau và người đi ngang đuôi xe dễ chạm vào hơn người lái. Ống xả cũng không nguội ngay khi tắt máy.
Khi nhận xe, hãy nhờ nhân viên chỉ rõ ống xả nằm bên nào, tấm chắn nhiệt có lỏng hay móp không. Nếu bạn đã quen xe số, bài bỏng ống xả khi đi xe số giải thích khác biệt về vị trí và trang phục.
Tránh bỏng ống xả xe ga khi lên xuống xe phía vỉa hè
Ở Việt Nam xe đi bên phải, nên khi tấp vào lề, vỉa hè luôn nằm bên tay phải, đúng phía ống xả. Người ngồi sau muốn bước thẳng lên vỉa hè cho tiện, chân phải lướt qua đầu pô, và thế là bỏng.
Thói quen nên tập:
- Luôn lên xuống từ bên trái, phía chân chống nghiêng, kể cả khi bên đó là lòng đường. Người lái dừng xe sát lề hơn một chút để bên trái còn khoảng trống an toàn, quan sát xe phía sau trước khi người ngồi sau bước xuống.
- Người lái giữ xe đứng vững rồi người ngồi sau mới xuống.
- Nhấc chân cao qua yên, không quét chân sát thân xe khi vòng qua. Xe ga có sàn để chân phía trước nên người lái có thể bước qua sàn, còn người ngồi sau thì phải vòng qua yên.
- Ở những phố hẹp như Hàng Bạc, Lương Văn Can, nếu bên trái là dòng xe đông, hãy đi tiếp tới chỗ rộng hơn rồi mới dừng, thay vì cho người ngồi sau xuống phía vỉa hè.
Dắt xe trong ngõ và bãi gửi xe đông
Dắt xe là lúc dễ mất cảnh giác vì xe đã tắt máy. Khi dắt lùi khỏi hàng xe đỗ san sát trên vỉa hè phố cổ hay trong ngõ nhỏ ở Đống Đa, người dắt hay vô thức đứng sang bên phải để kéo đuôi xe, đúng chỗ đầu pô.
Cách dắt an toàn hơn:
- Đứng bên trái xe, hai tay cầm tay lái, hông tì nhẹ vào yên.
- Nếu cần xoay đuôi xe, dùng tay trái kéo tay nắm sau hoặc đuôi yên từ phía trái, không vòng sang bên phải.
- Khi lách qua giữa hai xe, nhớ rằng ống xả của xe bên cạnh có thể còn nóng. Đi nghiêng người, nhìn xuống phía bên phải các xe.
- Ở bãi gửi xe chật, nhờ người trông xe kéo xe ra thay vì len chân vào khe giữa các đuôi xe.
Nếu xe nặng tay hoặc bạn nhỏ người, bài chỉnh gương, ngồi thử và dắt xe cho vừa tầm vóc có thêm mẹo giữ xe khi dắt.
Dừng đèn đỏ và lúc xe đứng yên
Khi dừng đèn đỏ ở các nút đông như Kim Liên hay ngã tư Nguyễn Văn Cừ, người lái xe ga thường chống cả hai chân. Chân người lái ở phía trước nên ít chạm ống xả, nhưng có hai lúc cần để ý:
- Lùi xe bằng chân để chỉnh vị trí trong hàng xe chờ. Khi đẩy xe lùi, chân phải dễ trượt về phía sau và chạm đầu pô. Hãy lùi bằng chân trái hoặc dắt nhẹ.
- Người ngồi sau thả chân xuống đất cho đỡ mỏi. Bắp chân phải lúc đó nằm sát ống xả. Người ngồi sau nên giữ chân trên gác chân suốt lúc dừng.
Người ngồi sau: gác chân, váy áo và trẻ nhỏ
Gác chân sau trên xe ga thường gập sát thân xe. Nhiều người ngồi sau không biết có gác chân, hoặc lười mở ra, rồi để chân thõng hay kẹp vào sườn xe, đúng vị trí ống xả. Trước khi đi, người lái nên mở sẵn gác chân và dặn người ngồi sau ba điều: ống xả ở bên phải, đặt bàn chân trọn lên gác chân, không thả chân khi xe dừng.
Người ngồi sau mặc váy hay áo dài cần vén gọn tà áo, gấu váy để không bay về phía bánh sau và ống xả. Cách ngồi cho gọn được nói kỹ trong bài mặc váy, áo dài đi xe ga trong ngày du lịch.
Với trẻ nhỏ, chân thường ngắn, không với tới gác chân, nên dễ đung đưa ra ngoài. Nếu trẻ ngồi sau, hãy chắc chắn chân trẻ có chỗ đặt và có người lớn ôm phía sau. Khi đỗ xe để chụp ảnh ven hồ Tây hay bãi đá sông Hồng, dặn trẻ không chạm vào đuôi xe.
Mùa nóng Hà Nội: trang phục và chỗ đỗ
Quần ngắn và dép lê mùa hè là lý do chính khiến ống xả xe tay ga nóng thành chuyện đáng lo. Quần dài mỏng, thoáng và giày kín mũi giảm nhiều rủi ro mà không gây bí. Du khách có thể mang theo quần dài nhẹ, mặc thêm trước khi lên xe.
Khi đỗ xe lâu dưới nắng, chọn chỗ có bóng cây hoặc mái che nếu được. Yên và vỏ nhựa phơi nắng gắt cũng nóng, đừng ngồi lên hay tì chân vào ngay.
Lỡ chạm vào ống xả: sơ cứu phổ thông
Nếu không may bị bỏng, hãy dừng xe ở chỗ an toàn, tắt máy và tránh xa ống xả. Làm mát vùng da bị bỏng bằng nước sạch, mát, dội nhẹ cho tới khi bớt rát. Nếu vết bỏng rộng, có bóng nước lớn, đau nhiều, hoặc người bị là trẻ nhỏ hay người lớn tuổi, hãy đến cơ sở y tế để được khám. Bài bị bỏng ống pô xe máy: sơ cứu ban đầu và khi nào cần đến cơ sở y tế nói kỹ hơn. Đây chỉ là nguyên tắc phổ thông, không thay thế ý kiến nhân viên y tế.
Tránh bỏng pô xe máy trên xe ga chủ yếu nằm ở thói quen: biết ống xả ở bên phải, lên xuống từ bên trái kể cả khi vỉa hè ở bên phải, dắt xe từ phía trái và giữ chân người ngồi sau trên gác chân. Các bài khác về loại xe này nằm trong chuyên mục xe tay ga, còn tổng quan về thuê và đi xe máy ở Hà Nội ở trang chuyên mục chính.