Đi xe máy qua đoạn phố nhiều bóng cây, nắng loang lổ: mắt khó thấy ổ gà và người bất ngờ bước ra

Những đoạn phố bóng cây nắng loang lổ như Phan Đình Phùng hay Hoàng Diệu ở Ba Đình rất đẹp để ngắm, nhưng lại là chỗ mắt người lái xe máy phải làm việc vất vả. Vệt nắng chói xen vệt bóng râm khiến ổ gà, vũng nước hay một người bước ra từ sau gốc cây gần như biến mất trong vài nhịp nhìn. Khách thuê xe ở tiệm tôi đi dạo phố cũ ban ngày hay kể đúng cảnh này: đường đẹp, xe ít, vậy mà suýt sập ổ gà hoặc suýt chạm người.

Vì sao phố bóng cây nắng loang lổ đánh lừa mắt người lái

Mắt người tự điều chỉnh theo vùng sáng nhất trong tầm nhìn. Khi một mảng nắng gắt lọt qua tán lá, đồng tử co lại, và vùng bóng râm xung quanh lập tức trông tối hơn thực tế. Từ mảng nắng đi vào mảng bóng, mắt cần một lúc mới nhìn rõ trở lại, trong khi xe vẫn đang chạy.

Dưới tán cây, sáng tối xen kẽ khi đi xe máy lặp lại liên tục, mỗi mảng chỉ dài vài bước chân. Mắt khó thích nghi dưới tán cây vì không kịp quen với mảng nào. Kết quả là bạn thấy rõ hoa văn sáng tối trên mặt đường hơn là thấy chính mặt đường.

Buổi sáng sớm và chiều muộn, nắng chiếu xiên, các vệt sáng cắt ngang đường thành từng sọc. Đi qua những sọc ấy, mắt bị nhấp nháy liên tục, rất mệt nếu đoạn phố dài.

Ổ gà lẫn vào bóng lá

Một ổ gà nằm trong vệt bóng trông y như một mảng bóng lá. Ngược lại, bóng một cành cây có thể trông như vết nứt, khiến người lái giật mình lạng tránh vô cớ. Vũng nước, lá ướt, quả rụng cũng khó phân biệt. Phố cây cổ thụ còn hay có rễ cây đội mặt đường, vỉa hè gồ lên sát lề.

Người bước ra từ vùng tối

Người đi bộ mặc áo sẫm đứng trong bóng cây gần như hòa vào nền. Thân cây to, ô tô đỗ dọc lề, quán nước dưới gốc cây đều che khuất người sắp băng qua. Đến khi họ bước ra mảng nắng thì khoảng cách đã rất gần.

Giảm tốc trước khi vào đoạn phố nhiều bóng cây

Nguyên tắc quan trọng nhất: giảm tốc từ chỗ còn nắng trống, trước khi vào tán cây, chứ không đợi vào rồi mới thấy khó nhìn.

1. Nhả ga khi thấy phía trước là một đoạn tán cây dày.
2. Chọn tốc độ sao cho dừng được trong khoảng mình thật sự nhìn rõ. Bài chọn tốc độ theo đoạn đường nhìn thấy giải thích cách ước lượng này.
3. Ở đoạn đông người, đặt sẵn ngón tay trên tay phanh để rút ngắn thời gian phản xạ.
4. Giữ tốc độ ấy cho đến khi ra khỏi tán cây, đừng tăng ga ở mỗi mảng nắng rồi lại hãm ở mảng bóng.

Nhìn xa và đọc mặt đường dưới tán cây

• Đừng nhìn chằm chằm vào mảng sáng ngay trước bánh xe. Nâng mắt nhìn xa, quét dọc dải đường phía trước.
• Ưu tiên nhìn vào vùng bóng, nơi nguy hiểm hay ẩn, thay vì để mắt bị hút vào chỗ chói.
• Quan sát xe phía trước: thấy họ nhún xuống hay lạng sang là có ổ gà hoặc vật cản.
• Đi theo phần đường xe chạy nhiều, mặt đường ở đó thường phẳng hơn. Tránh sát lề, nơi có rễ cây, nắp cống và lá đọng.

Không chắc một mảng tối là bóng hay ổ gà thì cứ coi như ổ gà: nhả ga, giữ lái thẳng, không lạng gấp. Cách đi qua cho êm có trong bài qua gờ giảm tốc và ổ gà bằng xe máy.

Đọc trước dấu hiệu người sắp bước ra

Người bất ngờ bước ra hiếm khi thật sự bất ngờ. Thường có dấu hiệu từ xa:

• Chân người lộ ra dưới gầm ô tô đang đỗ.
• Người đứng dưới gốc cây quay mặt ra đường, hoặc đang lùi lại để chụp ảnh.
• Quán nước vỉa hè, xe hàng rong đỗ sát lòng đường.
• Cổng cơ quan, trường học, điểm tham quan có người ra vào.
• Người dắt xe đạp từ vỉa hè xuống.

Thấy những dấu hiệu này, nhả ga, dịch xa lề một chút nếu bên trái trống và bấm còi ngắn khi người đó đang quay lưng. Nếu ai đó vẫn bước ra đột ngột, xem cách phanh gấp khi có người băng ngang để dừng mà không khóa bánh.

Nới khoảng cách với xe phía trước

Dưới tán cây, đèn phanh của xe trước khó thấy khi nó nằm đúng trong mảng nắng chói. Xe trước cũng có thể phanh gấp vì ổ gà mà mình chưa kịp thấy. Vì vậy hãy để khoảng cách rộng hơn lúc đi phố trống nắng, và đừng bám sát đuôi người khác để dò đường.

Kính râm và kính chắn gió

• Kính râm tròng quá tối làm vùng bóng tối đen hẳn. Dùng tròng vừa phải hoặc tháo ra khi vào đoạn phố rợp cây, như bài đeo kính râm khi đi xe máy đã phân tích.
• Kính chắn gió của mũ bảo hiểm bị xước hay bám bụi sẽ làm nắng lóe thành vệt trắng. Lau sạch trước khi đi.

Ví dụ trên Phan Đình Phùng và Hoàng Diệu

Chiều thu, bạn đi Phan Đình Phùng từ phía Mai Xuân Thưởng về hướng Cửa Bắc. Hàng sấu hai bên tạo thành vòm, nắng xiên lọt xuống thành từng vệt. Mùa này người ta hay dừng chụp ảnh ven đường, có người lùi ra lòng đường để lấy góc. Đi chậm, giữ khoảng với lề, mắt để ý những ai đang cầm điện thoại giơ lên.

Rẽ sang Hoàng Diệu đoạn chạy dọc khu Hoàng thành Thăng Long, khách tham quan đi bộ ra vào cổng, xe đạp và người dắt xe cũng nhiều. Một mảng tối trước bánh xe có thể là bóng cây, cũng có thể là chỗ mặt đường lún. Nhả ga, giữ thẳng lái, nhìn xa qua mảng tối ấy thay vì dán mắt vào nó.

Sau mưa, mặt đường dưới tán cây khô chậm hơn, lá rụng dính nước khá trơn. Càng phải giảm tốc và tránh phanh gấp trên đám lá.

Lưu ý khi đi xe máy thuê

• Khi nhận xe, kiểm tra phanh, còi và lau kính chắn gió của mũ trước khi đi dạo phố.
• Nếu lỡ sập ổ gà mạnh, dừng chỗ an toàn xem lốp có xẹp, tay lái có lệch không. Thấy bất thường, gọi cửa hàng số 0942 467 674 để được hướng dẫn. Chi phí sửa chữa nếu có thì xác nhận trực tiếp với cửa hàng.

Những thói quen nền như nhìn xa, chọn tốc độ và giữ khoảng cách có đủ trong mục kỹ năng lái cơ bản. Các tình huống khác khi đi xe trong phố Hà Nội nằm ở chuyên mục kỹ năng lái xe máy.