Giữ khoảng cách ngang khi đi xe máy giờ cao điểm ở Hà Nội khó hơn nhiều so với giữ khoảng cách phía trước. Trên Nguyễn Trãi, Giải Phóng hay Cầu Giấy lúc tan tầm, xe máy chạy thành đàn, gương xe này cách tay lái xe kia chỉ vài gang tay. Dưới đây là cách giữ khoảng trống hai bên, đọc xe bên cạnh sắp lạng sang và giữ lái thẳng khi lỡ chạm nhẹ.
Vì sao khoảng cách ngang khi đi xe máy dễ bị xem nhẹ
Người mới thường chỉ lo xe phía trước, vì đó là chỗ mắt nhìn tự nhiên. Hai bên thân xe nằm ở rìa tầm mắt, nên khoảng trống hẹp dần lúc nào không hay.
Điểm rộng nhất của xe máy không phải thân xe mà là hai đầu tay lái và hai chiếc gương. Khi đi xe máy sát nhau, gương thường là chỗ chạm đầu tiên. Nếu va trúng đầu tay lái, tay lái bị đẩy xoay, bánh trước lệch và xe chao ngay, nhất là khi đang chạy chậm.
Cú chạm nhẹ lúc kẹt xe thường chỉ làm giật mình. Thứ làm xe đổ là phản ứng sau đó: giật lái ngược lại hoặc bóp phanh trước thật mạnh.
Khoảng trống hai bên bao nhiêu là đủ
Không có con số cố định cho mọi tình huống. Tôi thường hướng dẫn khách thuê xe nhìn theo tốc độ và mật độ:
- Nhích từng chút khi kẹt: giữ ít nhất một nắm tay giữa gương của bạn và tay lái xe bên cạnh.
- Dòng xe chạy đều: cần rộng hơn, vì mọi cú lạng sang diễn ra nhanh hơn và bạn có ít thời gian phản ứng hơn.
- Xe thưa dần: đừng bám sát xe bên cạnh theo quán tính, nới rộng ra ngay.
Quan trọng hơn con số là luôn giữ một phía có lối thoát. Bên trái đã sát một xe máy khác thì bên phải nên còn khoảng trống để bạn nhích sang khi cần.
Đi so le, đừng chạy ngang hàng
Hai tay lái song song là thế dễ va gương nhất. Hãy lùi lại khoảng nửa thân xe so với xe bên cạnh, để xe đó nằm trong tầm mắt phía trước chứ không ở rìa mắt hay sau lưng bạn. Bánh trước đổi hướng, người lái quay đầu hay nghiêng người đều lọt vào mắt bạn sớm hơn.
Tránh bị kẹp giữa hai xe. Nếu cả hai bên đều sát rạt, bạn hết đường né. Nhả ga nhẹ để lùi lại, đợi một xe tách ra rồi mới chọn chỗ.
Những xe nên tránh chạy cạnh
- Xe chở hàng cồng kềnh, thùng giao đồ ăn to, thanh sắt hay ống nhựa nhô ra hai bên.
- Người vừa lái vừa cầm điện thoại hoặc nghiêng đầu nghe máy.
- Xe buýt, xe tải, xe khách: thân dài, điểm mù lớn, khi tấp vào điểm dừng sẽ ép cả đàn xe máy sang một bên.
- Người lái chưa vững: đặt chân xuống liên tục, tay lái lắc khi chạy chậm.
Vị trí trong làn cũng ảnh hưởng nhiều, bài đi xe máy sát lề hay giữa làn nói kỹ cách chọn chỗ theo từng đoạn đường.
Nhận ra xe bên cạnh sắp lạng sang
Xe máy hiếm khi lạng sang mà không báo trước, chỉ là ta không nhìn. Để ý bốn dấu hiệu:
- Người lái quay đầu, liếc qua vai hoặc nhìn gương phía bạn: họ đang tìm khe.
- Bánh trước đổi hướng hoặc thân xe nghiêng nhẹ về phía bạn, trước cả khi xe dịch ngang.
- Phía trước họ có chướng ngại: ổ gà, nắp cống, xe đỗ, xe trước phanh gấp. Họ sẽ né, và hướng né thường là khoảng trống cạnh bạn.
- Gần ngõ, lối rẽ, cây xăng hay điểm dừng xe buýt: người muốn vào sẽ cắt ngang, người từ trong ra sẽ chen vào dòng.
Trên Giải Phóng, đoạn gần bến xe Giáp Bát có xe khách, xe buýt ra vào, xe máy quanh đó hay dạt bất ngờ. Quanh nút Ngã Tư Sở đầu đường Nguyễn Trãi, hay trên phố Cầu Giấy gần các lối vào ngõ, dòng xe dồn lại và người bên cạnh dễ lấn ngang để giành khe.
Thấy dấu hiệu thì đừng đợi xe kia sang hẳn. Nhả ga lùi lại nửa thân xe, hoặc nhích sang phía còn trống sau khi đã nhìn gương. Muốn đọc người xung quanh kỹ hơn, xem bài đọc ý định người đi xe xung quanh.
Lỡ chạm tay lái xe bên cạnh: giữ lái thẳng, không giật tay
Phản xạ tự nhiên khi bị chạm là giật tay lái ra xa và bóp chặt phanh. Cả hai đều làm xe mất thăng bằng. Hãy làm theo thứ tự:
- Giữ tay lái thẳng, không giật ngược lại. Một cú giật ở tốc độ chậm đủ làm xe chao hoặc đẩy bạn sang xe phía bên kia.
- Nhả ga nhẹ để xe chậm lại vừa đủ cho hai xe tách nhau.
- Phanh nhẹ và đều nếu cần, ưu tiên phanh sau khi tay lái còn vướng; tránh bóp mạnh phanh trước lúc bánh trước đang lệch.
- Khuỷu tay hơi chùng, vai thả lỏng. Tay cứng sẽ truyền nguyên cú va vào tay lái, tay mềm thì đỡ được phần lớn.
- Nhìn về phía muốn đi, không nhìn chằm chằm vào chỗ vừa chạm.
Tư thế cầm lái quyết định nhiều ở phản xạ này, xem thêm tư thế điều khiển xe máy chắc tay.
Sau cú chạm
Nếu cả hai vẫn chạy được, đừng dừng giữa dòng xe để xem xe hay nói chuyện. Tấp vào lề an toàn rồi mới kiểm tra gương, tay phanh, đầu tay lái. Gương bị xoay lệch thì chỉnh lại khi xe đã dừng hẳn.
Với xe thuê, nếu gương gãy, tay phanh cong hay vỏ nhựa nứt, hãy chụp ảnh và gọi cửa hàng theo số 0942 467 674. Chi phí sửa chữa, nếu có, xác nhận trực tiếp với cửa hàng.
Thói quen nhỏ giúp bớt va quẹt giờ cao điểm
- Không bẻ gập gương để lách. Được vài phân nhưng mất tầm nhìn phía sau đúng lúc cần nhất.
- Không treo túi ở đầu tay lái. Túi đung đưa làm xe rộng ra và dễ móc vào gương xe khác; dùng móc phía trước hoặc cốp.
- Giữ một đường chạy ổn định, đừng lạng qua lạng lại giành từng khe.
- Bật xi nhan sớm, kể cả khi chỉ dịch sang nửa làn.
- Dừng đèn đỏ có khoảng hở, đừng chen đầu xe vào khe hẹp giữa hai xe đang đứng, vì lúc đèn xanh cả ba cùng xuất phát.
- Chạy chậm mà vững. Ở đoạn kẹt, xe loạng choạng mới là thứ gây chạm; bài chạy chậm mà không loạng choạng có cách giữ thăng bằng ở tốc độ đi bộ.
Thử áp dụng từng thói quen một trên quãng đường đi làm quen thuộc, rồi xem tiếp các bài trong mục kỹ năng lái cơ bản và chuyên mục kỹ năng lái xe máy.