Chở loa kéo bằng xe máy nghe như chuyện buộc một cái thùng lên yên sau, cho đến khi bạn nhìn món đồ thật: khối hộp đứng có tay kéo, hai bánh nhỏ, micro và dây nguồn. Tối cuối tuần nào ở Hà Nội cũng có người mang loa tới sân chung cư ở Long Biên cho nhóm hát mừng sinh nhật. Bài này đi theo thứ tự: luật nói gì, tự đo ra sao, đặt loa ở đâu, và lúc nào nên thôi.
Chở loa kéo bằng xe máy: luật nói gì về món đồ cồng kềnh
Căn cứ là Điều 33 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, đọc theo văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH. Khoản 3 liệt kê việc người lái xe mô tô, xe gắn máy không được làm, trong đó điểm đ ghi:
“đ) Sử dụng xe để kéo, đẩy xe khác, vật khác, dẫn dắt vật nuôi, mang, vác và chở vật cồng kềnh; chở người đứng trên xe, giá đèo hàng hoặc ngồi trên tay lái; xếp hàng hóa trên xe quá giới hạn quy định;”
Loa kéo chạm tới điểm này ở ba chỗ. “Chở vật cồng kềnh”: luật không định nghĩa cồng kềnh, nên bài không tự đặt ngưỡng và không bảo loa nào hợp lệ hay chắc chắn bị xử lý. “Kéo, đẩy vật khác”: theo câu chữ, buộc dây cho loa lăn bánh theo sau xe là dùng xe kéo một vật khác, đừng thử dù loa có sẵn bánh. “Mang, vác”: xách loa hay quàng lên vai người lái là điều bài sẽ không hướng dẫn.
Gần với chuyến đi tiệc còn ba quy định: điểm c khoản 3 cấm người lái “sử dụng ô, thiết bị âm thanh, trừ thiết bị trợ thính”; điểm d cấm buông cả hai tay; khoản 4 điểm a cấm người được chở “mang, vác vật cồng kềnh”. Mức xử phạt nằm ở Nghị định 168/2024/NĐ-CP, bài không nêu. Quy định có thể thay đổi, hãy đối chiếu bản mới nhất trên Cổng thông tin Chính phủ.
Tự kiểm tra trước khi buộc: ba phép đo theo khoản 5
Khoản 5 Điều 33 nói về giới hạn xếp hàng, nguyên văn:
“Xe mô tô, xe gắn máy không được xếp hàng hóa vượt quá chiều rộng giá đèo hàng về mỗi bên 0,3 mét, vượt quá về phía sau giá đèo hàng 0,5 mét theo thiết kế của nhà sản xuất; chiều cao xếp hàng hóa tính từ mặt đường xe chạy không vượt quá 02 mét.”
Biến câu đó thành ba phép đo bằng thước dây, làm cạnh xe trước khi động tới dây: từ mép giá đèo hàng tới mép loa ở mỗi bên, phần đuôi loa nhô ra sau giá, và từ mặt đường lên điểm cao nhất của loa, tính cả tay kéo nếu chưa thu hết.
Điều luật lấy giá đèo hàng làm mốc. Xe tay ga không có giá rõ ràng thì tôi không tự diễn giải thay cơ quan chức năng; khuyến nghị thận trọng, không phải luật, là coi như loa không được nhô khỏi thân xe.
Phép thử cuối không cần thước: ngồi lên xe, hai tay trên tay lái, nhìn qua hai gương. Loa che gương, đèn hậu hay biển số, hoặc bạn phải nghiêng người mới nhìn được, là chưa đạt.
Đặt loa ở đâu: yên sau, sàn để chân hay người ngồi sau
Giả sử loa đã qua ba phép đo. Có ba chỗ hay được nghĩ tới:
- Yên sau hoặc giá sau thường là chỗ duy nhất đủ rộng. Dựng loa thẳng, đáy thấp nhất có thể, tâm loa nằm trên trục dọc xe, lót khăn dày dưới đáy cho khỏi trượt, chèn đệm mềm giữa loa và lưng người lái.
- Sàn để chân xe ga thấp và gần trọng tâm nhất, nhưng chỉ dùng khi hai chân vẫn đặt thẳng và tay lái đánh hết cỡ không chạm.
- Tay người ngồi sau thì loại bỏ: khoản 4 điểm a cấm họ mang, vác vật cồng kềnh. Bài người ngồi sau ôm đồ trên đùi nói rõ vì sao.
Không đặt loa ở giỏ trước hay tay lái vì che đèn, làm đầu xe nặng bất thường. Dựng đứng hay đặt nằm thì xem nhãn hoặc sổ tay hãng loa, đừng đoán. Để loa không đập vào lưng khi phanh, buộc hai dây bắt chéo chữ X trên mặt loa, móc vào khung chịu lực của xe chứ không vào ốp nhựa. Buộc xong lắc mạnh: loa dịch thì buộc lại.
Giữ tay kéo và bánh xe khỏi lắc
Tay kéo thu hết cỡ tới khi nghe tiếng khóa, vì tay vươn lên là cần dài bắt gió, đập vào gáy người lái mỗi lần xe giật. Bánh xe sinh ra để lăn, nên loa tự trôi khi xe dừng gấp: chèn khăn gấp hoặc miếng xốp sát hai bánh rồi mới siết dây.
Tắt nguồn, rút micro, gỡ dây sạc, bỏ vào túi vải buộc riêng; dây thòng gần bánh sau hay ống xả là nguy cơ thật. Đi xe thuê thì đừng tự khoan hay bắt thêm giá, việc lắp thêm phải hỏi cửa hàng và xác nhận trực tiếp qua số 0942467674.
Trên đường: không nhạc, không buông tay, không phanh gấp
Điểm c khoản 3 chỉ chừa một ngoại lệ là thiết bị trợ thính. Luật không định nghĩa thiết bị âm thanh, nhưng cách làm an toàn là coi loa karaoke là một trong số đó: tắt hẳn nguồn trước khi nổ máy, không phát nhạc, nhỏ hay to, khi xe đang chạy. Hát để dành cho lúc tới nơi. Bài luật cấm thiết bị âm thanh khi chạy xe máy phân tích kỹ hơn.
Điểm d chỉ gọi tên việc buông cả hai tay, nhưng một tay lái một tay đỡ loa vẫn là thế lái nên bỏ; loa nghiêng thì tấp vào chỗ được phép dừng rồi chỉnh, xem thêm bài buông hai tay, ngồi lệch, ngoảnh ra sau. Tăng ga và phanh từ tốn; loa dồn nặng ra sau làm đầu xe nhẹ đi, dấu hiệu có trong bài đồ nặng dồn phía sau. Loa đứng bắt gió như cánh buồm trên cầu Chương Dương hay đê sông Hồng. Sau vài phút đầu, dừng kiểm tra lại dây, bánh, tay kéo.
Khi nào nên thôi và nhờ vận chuyển
Năm dấu hiệu cho thấy nên bỏ ý định chở loa bằng xe máy:
- Một trong ba phép đo sát hoặc vượt giới hạn.
- Loa che gương, đèn hậu, biển số, hoặc buộc bạn ngồi lệch mới lái được.
- Muốn giữ loa thì người ngồi sau phải ôm hoặc đỡ.
- Phương án duy nhất còn lại là cho loa lăn theo sau xe.
- Ngoài loa còn chân đế, micro, dây, lại thêm đoạn qua cầu, đê gió ngang hay giờ tắc.
Khi đó hãy đổi cách: hỏi nơi bán hoặc cho thuê loa có giao tận nơi không và chi phí bao nhiêu, gọi xe tải nhỏ hoặc dịch vụ vận chuyển hàng, hỏi chủ nơi tổ chức có sẵn loa không, hoặc chọn loa nhỏ hơn. Đi nhiều xe thì để xe khác mang micro, chân đế, dây theo cách chia tải trong bài đi nhóm nhiều xe.
Cần xe cho chuyến đi tiệc, cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên mở cửa 09:00 đến 21:00; thời gian và chi phí giao nhận xác nhận trước khi đặt. Kỹ năng chở đồ khác nằm ở mục chở đồ và hành lý, kỹ năng lái xe máy nói chung ở chuyên mục kỹ năng.