Đeo tai nghe khi đi xe máy để ứng dụng bản đồ đọc đường là thói quen tôi gặp ở rất nhiều khách thuê xe tự lái. Người nhét một bên tai, người kẹp loa bluetooth trên ghi đông, người bật loa ngoài điện thoại trong túi áo. Ai cũng nghĩ nghe đường an toàn hơn cúi nhìn màn hình. Luật hiện hành nhìn khác, và bài này tách rõ: điều gì bị cấm, ngoại lệ ở đâu, theo bản đồ thế nào cho đúng trong nội thành Hà Nội.
Đeo tai nghe khi đi xe máy: luật viết gì
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1 năm 2025, dành Điều 33 cho người lái và người ngồi trên xe mô tô, xe gắn máy. Điểm c khoản 3 Điều 33 đưa việc sử dụng ô, thiết bị âm thanh, trừ thiết bị trợ thính, vào danh sách hành vi người lái không được làm.
Câu chữ có ba yếu tố cần nắm:
- Đối tượng là người lái. Người được chở có danh sách riêng ở khoản 4 cùng điều.
- Hành vi là sử dụng thiết bị âm thanh. Văn bản không chia tai nghe có dây hay không dây, một bên hay hai bên, cũng không tách tai nghe với loa.
- Ngoại lệ duy nhất được ghi là thiết bị trợ thính.
Điện thoại còn vướng khoản 6 Điều 9: nghiêm cấm dùng tay cầm và sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử khác khi điều khiển phương tiện đang di chuyển. Ghép lại: tay không cầm máy, tai không dùng thiết bị âm thanh. Bài cầm điện thoại xem tin nhắn lúc dừng chờ đèn đỏ phân tích kỹ chữ “tay cầm” và “đang di chuyển”.
Mức phạt tiền và trừ điểm giấy phép lái xe nằm ở Nghị định 168/2024/NĐ-CP; cách tra có trong bài nghị định xử phạt vi phạm giao thông xe máy.
Tai nghe một bên, loa bluetooth trên xe máy và loa ngoài điện thoại
Luật không định nghĩa thiết bị âm thanh, và tôi không khẳng định thay cơ quan chức năng từng trường hợp bị xử lý ra sao. Nhưng theo câu chữ, khó tìm lý do coi các kiểu sau là ngoại lệ:
- Tai nghe một bên. Văn bản không phân biệt số tai.
- Tai nghe truyền âm qua xương. Tai vẫn hở, nhưng thiết bị vẫn phát âm thanh cho người lái.
- Tai nghe gắn trong mũ, bộ đàm giữa hai xe. Nhóm đi phượt hay dùng, vào phố vẫn là thiết bị âm thanh.
- Loa bluetooth trên xe máy kẹp ghi đông. Loa mở to giữa phố cổ còn làm bạn khó nghe còi phía sau.
- Loa ngoài điện thoại trên giá đỡ hay trong túi áo. Khách hỏi tôi chỗ này nhiều nhất. Câu trả lời thực tế: tắt giọng đọc khi xe lăn bánh, đừng đặt cược vào cách hiểu có lợi cho mình.
Thiết bị trợ thính: ngoại lệ dành cho ai
Ngoại lệ này để người nghe kém vẫn nghe được tiếng xe, tiếng còi khi lái. Ai cần máy trợ thính cứ đeo, pin đầy, đúng chương trình đã chỉnh.
Máy đời mới thường kết nối bluetooth với điện thoại. Điều luật miễn cho thiết bị trợ thính nhưng không nói gì về việc dùng máy như tai nghe phát chỉ đường. Tôi khuyên tắt chức năng phát âm thanh từ điện thoại trước khi nổ máy.
Nghe chỉ đường khi lái xe máy: những cách làm đúng luật
Không nghe được thì phải chuẩn bị kỹ hơn. Trình tự tôi hướng dẫn khách trước khi rời cửa hàng:
- Xem trọn lộ trình trước khi nổ máy. Chốt ba, bốn mốc: tên cầu, ngã tư lớn, phố phải rẽ. Đi từ Long Biên sang Hoàn Kiếm, mốc đầu là cầu Chương Dương.
- Gắn điện thoại lên giá đỡ chắc, tắt giọng đọc. Liếc bản đồ ngắn như liếc gương, không chạm tay khi xe chạy.
- Bật chế độ không làm phiền, để tin nhắn không che bản đồ.
Bước thứ tư là nhờ người ngồi sau làm hoa tiêu. Khoản 4 Điều 33 liệt kê việc người được chở không được làm: mang vác vật cồng kềnh, sử dụng ô, bám kéo đẩy phương tiện khác, đứng trên yên hoặc giá đèo hàng, ngồi trên tay lái và hành vi khác gây mất an toàn. Thiết bị âm thanh không có tên. Người sau nghe chỉ đường rồi nhắc trước, kiểu “qua ngã tư tới thì rẽ phải”. Đừng chìa màn hình trước mặt người lái; xem bài người ngồi sau xe máy che ô, cầm điện thoại.
Bước thứ năm: không chắc hướng thì dừng đúng chỗ rồi mới xem. Khoản 6 Điều 18 cho dừng sát lề đường, vỉa hè bên phải theo chiều đi, không gây cản trở; khoản 4 không cho dừng trên cầu, nơi đường giao nhau và phần đường người đi bộ qua đường. Cách dạt vào lề khi tìm đường có ở bài chạy xe máy chậm để ngắm phố, tìm địa chỉ.
Một chuyến từ Bồ Đề vào phố cổ
Hai bạn nhận xe ở Bồ Đề lúc chập tối, muốn vào phố cổ Hoàn Kiếm ăn tối. Người lái quen đeo tai nghe không dây, định để bản đồ đọc đường suốt chặng.
- Tại cửa hàng: chốt mốc cầu Chương Dương và chỗ định gửi xe. Tai nghe cất túi khóa kéo.
- Lên cầu: xe buýt, ô tô đi cùng chiều. Đây là đoạn cần đôi tai trống nhất.
- Xuống cầu, chưa chắc phố rẽ: đi tới đoạn lề rộng, xi nhan phải, dừng hẳn rồi mới xem máy.
- Trong phố cổ: nhiều phố chỉ cho đi một chiều. Bản đồ có lúc chỉ lối mà biển không cho đi; tin biển báo trước.
- Tới nơi: gửi xe ở bãi có người trông, nhận vé xe, rồi muốn đeo tai nghe thì đeo.
Lỡ nhầm ngã rẽ thì đi tiếp, tìm chỗ quay xe hợp lệ hoặc vòng khối phố, không phanh gấp giữa dòng.
Vì sao nên tháo tai nghe dù chỉ đi quãng ngắn
Ở nút giao đông, nhiều thứ bạn nghe thấy trước khi nhìn thấy: còi xe ưu tiên, tiếng phanh gấp phía sau, xe luồn sát hông. Người đang nghe chỉ dẫn thường phản ứng chậm một nhịp, có khi giật mình lạng tay lái. Nghe còi người khác để dạt đúng lúc cũng là kỹ năng, xem bài dùng còi xe máy như thế nào cho đúng lúc.
Khi thuê xe ở cửa hàng Nguyễn Tú
Lúc nhận xe ở Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, cứ mở bản đồ hỏi đường tới điểm đầu tiên. Xe có kèm giá đỡ điện thoại không, đặt cọc ra sao, hãy hỏi cửa hàng khi đặt xe qua số 0942 467 674, giờ mở cửa 09:00–21:00.
Văn bản để tự đối chiếu
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15: khoản 6 Điều 9, khoản 4 và 6 Điều 18, điểm c khoản 3 và khoản 4 Điều 33; đối chiếu thêm Văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ.
Đây là thông tin tham khảo từ góc nhìn người cho thuê xe, không thay tư vấn pháp lý. Mức phạt và quy định có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất trước chuyến đi.
Trước khi tự lái theo bản đồ trong nội thành, xem thêm mục quy định giao thông và chuyên mục an toàn và pháp lý cho người đi xe máy ở Hà Nội.