Mua một túi cá Basa tươi, nửa ký thịt bò và vài con tôm ở chợ Hôm sáng chủ nhật, quãng về nhà chỉ ba cây số, nhưng giữa trưa hè Hà Nội mặt đường bốc nhiệt, chỉ sau ba mươi phút trên yên xe, nhiệt độ trong túi đã tăng rõ rệt. Chở thịt cá tươi bằng xe máy ngày nắng vì vậy không chỉ là chuyện cầm chắc tay lái, mà là bài toán giữ lạnh, chống chảy nước và đừng để mùi ám vào cốp. Bài viết này đi từ khâu gói ở quầy hàng, chuẩn bị đá lạnh, cách buộc trên xe cho tới lúc về nhà bảo quản, để buổi chợ sáng không hỏng giữa đường về.
Chở thịt cá tươi bằng xe máy ngày nắng: kẻ thù là nhiệt độ
Thịt cá tươi hỏng theo nhiệt độ: từ lúc ra tủ đá của quầy, mỗi giờ ở nhiệt độ ngoài trời mùa hè đều rút ngắn độ tươi. Cá ươn trước, rồi tới tôm, rồi thịt. Vì vậy mọi thủ thuật dưới đây đều xoay quanh một mục tiêu: giữ túi hàng ở nhiệt thấp nhất có thể trong quãng đường về, và hạn chế nước cá, nước đá chảy ra xe. Nước chảy không chỉ bẩn xe: nước cá đọng trong cốp lâu sẽ ám mùi rất khó tẩy, còn mặt đường ướt loang nước cũng khiến túi nilon trượt khỏi vị trí buộc.
Ba nguyên tắc nền là: mua cuối cùng về trước nhất, nghĩa là thịt cá là món mua chót của buổi chợ; gói hai lớp, lớp trong giữ nước, lớp ngoài giữ lạnh; và đi về ngay, không ghé thêm quán cà phê giữa đường khi trong cốp là túi cá đang chờ.
Gói ở quầy: hai lớp và một ít đá
Lớp trong cùng là túi nilon dày buộc kín hơi nước, tốt nhất là hai lớp túi xoáy đầu nhau để nước cá không rỉ ra ngoài dù xe chạy xóc. Với cá sống để nguyên con, nhờ quầy đánh vảy móc ruột rồi gói riêng từng con; cá để nguyên ruột về nhà tự làm sẽ tăng nhanh độ hôi trên đường nắng. Với thịt bò, cuộn giấy bản to quây quanh rồi mới bọc nilon, giấy hút phần dịch đỏ chảy ra. Tôm nên để vỏ nguyên, bọc kín, vì tôm bóc vỏ hỏng nhanh hơn nhiều.
Lớp ngoài là túi giữ lạnh hoặc thùng xốp nhỏ có nắp: đây là lớp chủ lực giữ nhiệt. Bỏ vào đó ít nhất một hai túi đá gel hoặc chai nước đông đá. Túi đá gel gọn hơn chai, lọt gọn vào khe; chai đông đá thì vừa giữ lạnh vừa là vật kê lót cho túi cá không lăn. Kinh nghiệm hay gặp là đá hạt vụn ở chợ: rẻ và sẵn, nhưng tan rất nhanh, nhão nước, nên chỉ hợp chặng về dưới hai mươi phút; chặng xa hơn hoặc trưa nắng gắt thì dùng đá gel.
Một chi tiết nhỏ đáng chú ý: nhờ quầy bọc thêm báo bên ngoài. Lớp báo bọc ngoài che bớt nắng trực tiếp, tốt hơn hẳn để túi nilon trong suốt hứng nắng giữa yên xe.
Chỗ đặt trên xe và cách buộc
Vị trí tốt nhất cho thùng xốp hoặc túi giữ lạnh là cốp sau, dùng dây thun quai gài chắc, kèm dây buộc dọc qua gối sau nếu đồ nặng trên một ký. Không treo túi cá vào móc trước hoặc tay lái: đồ nặng lủng lẳng trước làm tay lái vất vả, và nước đá tan nhỏ giọt xuống chân bạn trong suốt quãng đường. Nếu xe có hộp khóa, ưu tiên hộp khóa cho thịt cá vì vừa kín mùi vừa không lo ai khui giữa chừng dừng đèn đỏ.
Với người chở hai, nhờ người ngồi sau ôm thùng xốp giữa hai chân khi thùng nhỏ; cách này giảm rung hơn để dưới chân đè. Nhưng nếu thùng to, vẫn để dưới sàn sau chân và nhắc người sau tránh chĩa gối đè lên nắp, vì nắp xốp lép xuống là mất phần giữ lạnh.
Kỹ năng buộc dây cũng đáng nói: thắt nút dễ mở một tay để khi về nhà bạn không phải lộn ngược túi cá tìm sợi dây. Trước khi lên đường, nhấc thử túi xem có xê không, và để ý các dây không đè lên ống xả phía dưới yên, một lỗi nhỏ khi chở đồ hay bị bỏ qua.
Chạy về: giờ nào, đường nào, đi thế nào
Ngày nắng gắt, chọn giờ về sáng: chợ Hà Nội buổi sớm vừa hàng tươi vừa mát, về nhà trước chín giờ là giữ lạnh dễ nhất. Nếu buộc phải mua trưa, chọn đường có bóng cây và đường thẳng ít dừng đèn đỏ, mỗi lần dừng lâu dưới nắng, túi hàng nóng thêm một nhịp. Không chạy nhanh qua ổ gà, vì đồ bên trong văng, thùng xốp bật nắp, và nước cá có thể rỉ ra ngoài túi.
Giữ khoảng cách với xe sau và không rút ga mạnh: túi nilon buộc dây thun có thể tuột khi xe giật. Nếu quãng về dài trên ba mươi phút, dừng được thì đỗ xe vào chỗ mát, không để nguyên túi trên yên đen hứng nắng giữa chừng.
Về tới nhà, việc đầu tiên là mang túi vào tủ lạnh, không để trên bàn bếp đi làm việc khác. Thịt cá để thêm một giờ ngoài nhiệt độ phòng đều bớt tươi, dù có đá: đá giữ được vài giờ thôi, không thay được tủ lạnh. Cá về nhà nên rửa muối, để ráo rồi mới cấp đông nếu không nấu ngay hôm đó.
Nếu nước vẫn chảy và mùi ám cốp
Dù gói kỹ, thỉnh thoảng nước cá vẫn lọt ra. Ngay khi về nhà, lấy túi ra khỏi cốp, lau khô vệt nước bằng khăn ẩm rồi lau lại bằng khăn khô. Nếu mùi đã ám, pha loãng giấm ăn lau một lượt trong cốp rồi mở yên phơi chỗ thoáng; cách này thường đủ bay mùi sau một hai lần. Tránh rửa cốp bằng vòi nước trực tiếp quanh khu ổ cắm điện tử của xe.
Với xe thuê, việc lau sạch càng đáng để ý: trả xe có mùi cá ám là phiền cho cả chủ lẫn khách sau, và vết nước lâu đọng cũng có thể làm ố. Nếu bạn định thuê xe theo tuần hoặc theo tháng để đi chợ mỗi ngày, kể rõ nhu cầu với cửa hàng để chọn xe có cốp to và dây buộc sẵn.
Ghi nhớ ba bước cho một buổi chợ ngày nắng
Bước một: mua thịt cá chót, gói hai lớp, đá gel là chính. Bước hai: thùng xốp buộc chắc trong cốp sau, dây không đè chỗ nóng, tránh treo lủng lẳng. Bước ba: về ngay trong giờ mát, về nhà nhập tủ lạnh trước khi làm việc khác. Về cách bọc đồ kín khi trời mưa hoặc chở hàng nặng, xem thêm chở đồ khi trời mưa cách bọc kín và chở thùng hàng nặng trên xe máy an toàn. Các chủ đề chở đồ và hành lý nói chung được gom trong trang chở đồ và hành lý, còn các tình huống lái xe quanh Hà Nội nằm trong mục kỹ năng.
Nếu bạn cần thuê xe máy có cốp rộng để đi chợ thường xuyên, Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội mở cửa từ 09:00 đến 21:00 hằng ngày, liên hệ số 0942 467 674 để được tư vấn dòng xe phù hợp.