Ngồi sau xe máy ôm đồ là cảnh quen thuộc ở Hà Nội: bạn gái ôm túi xách và hộp bánh, cậu bạn kẹp thùng nước ngọt trên đùi, cả hai vừa đi vừa nói chuyện. Phần lớn chuyến như vậy vẫn về đến nhà, nhưng chỉ cần một ổ gà trên phố Kim Mã hay một cú phanh trước đèn đỏ ở ngã tư Cầu Giấy là món đồ trượt khỏi tay, kéo theo cả người ngồi sau mất thăng bằng. Bài này giúp người lái và người ngồi sau thống nhất trước khi lăn bánh: món nào ôm được, món nào phải chuyển sang buộc cố định.
Vì sao ngồi sau xe máy ôm đồ dễ mất thăng bằng hơn bạn nghĩ
Người ngồi sau giữ thăng bằng bằng ba điểm: hai bàn chân trên gác chân, mông bám yên và ít nhất một tay bám vào eo người lái hoặc tay dắt sau. Khi hai tay đều bận ôm đồ, điểm bám thứ ba biến mất. Lúc xe tăng tốc, thân người bị kéo ngả ra sau; lúc phanh, người lại đổ dồn về phía trước và món đồ trên đùi đè vào lưng người lái.
Vấn đề thứ hai là trọng tâm. Một món nặng đặt cao trên đùi làm trọng tâm cả hai người dồn lên trên và lệch về một bên. Xe vào cua ở vòng xuyến Kim Liên hay dốc lên cầu Chương Dương sẽ nghiêng nhiều hơn người lái dự tính, và người lái phải gồng tay để giữ.
Vấn đề thứ ba ít ai để ý: món đồ to che mất gương chiếu hậu hoặc chạm vào cánh tay người lái. Người lái nhìn gương không thấy xe phía sau, hoặc bị vướng tay khi đánh lái, là nguy cơ thật chứ không chỉ chuyện bất tiện.
Món đồ người ngồi sau ôm được: túi nhỏ và đồ nhẹ
Nguyên tắc dễ nhớ là người ngồi sau phải còn một tay rảnh để bám. Món nào ôm được bằng một tay, kẹp sát vào bụng mà không cao quá vai người lái, thì có thể giữ trên người. Những thứ thường gặp thuộc nhóm này:
- Túi xách, túi đeo chéo, ví và điện thoại: đeo chéo qua người, quay túi ra phía trước bụng, khóa kéo đóng kín.
- Ba lô nhỏ: đeo hai quai ở lưng như bình thường, hoặc đeo ngược ra trước ngực nếu yên sau quá chật.
- Túi nilon vài hộp sữa, ổ bánh mì, túi rau nhẹ mua ở chợ Hôm: xỏ quai vào cổ tay, đặt túi lên đùi, tay còn lại bám eo người lái.
- Bó hoa nhỏ, hộp quà gọn: đặt dọc trên đùi, ép nhẹ bằng cẳng tay vào bụng.
Cách giữ người ngồi sau ôm túi trước ngực đúng là kẹp túi giữa bụng mình và lưng người lái, không để túi lơ lửng hai bên sườn. Túi kẹp giữa hai người sẽ không bị gió kéo, không văng khi qua gờ giảm tốc, và người lái cũng cảm nhận được nếu túi bắt đầu tuột.
Mẹo nhỏ với đồ để trên đùi khi đi xe máy hai người
Đồ để trên đùi khi đi xe máy hai người nên là đồ mềm hoặc có đáy phẳng. Hộp có đáy tròn, chai lọ, quả bóng rất dễ lăn khỏi đùi khi xe nghiêng. Nếu buộc phải mang, hãy bỏ vào một túi vải có quai rồi xỏ quai qua cổ tay để có thêm một chốt giữ. Không quấn quai túi quanh cổ hay vòng qua người lái, vì nếu túi mắc vào bánh xe hoặc xe đi bên cạnh thì người bị kéo theo.
Món phải chuyển sang buộc cố định: nặng, cồng kềnh, che tầm nhìn
Người ngồi sau xe máy cầm đồ trên tay chỉ an toàn khi món đó đủ nhẹ để không chi phối thăng bằng. Có bốn dấu hiệu cho thấy món đồ phải rời khỏi đùi và được buộc lên xe:
- Phải dùng cả hai tay mới giữ được. Thùng sữa, két nước, bao gạo nhỏ đều thuộc nhóm này.
- Cao quá vai người lái hoặc rộng quá hông. Gương chiếu hậu và tầm nhìn sang hai bên sẽ bị che.
- Có cạnh sắc, đầu nhọn hoặc dễ vỡ: khung tranh kính, ô dù dài, bộ dao kéo, chậu cây sứ.
- Có chất lỏng dễ đổ hoặc đồ nóng như nồi canh, cà phê mang đi loại cốc lớn.
Cần nói rõ thêm: luật giao thông không cho phép người ngồi trên xe máy mang, vác vật cồng kềnh khi tham gia giao thông. Ranh giới giữa túi nhỏ và vật cồng kềnh không được đo bằng thước trong thực tế, nhưng nếu món đồ khiến người ngồi sau không thể ngồi thẳng và bám chắc thì đó là lúc nên chuyển sang buộc.
Với nhóm phải buộc, chỗ tốt nhất là cốp dưới yên, sàn để chân xe ga hoặc baga sau có dây chằng. Đồ dài như ống bản vẽ, cuộn thảm nên buộc dọc thân xe. Hộp to thì đặt lên baga sau nếu xe có, còn không thì tính phương án chia làm hai chuyến. Cách buộc chi tiết cho từng loại đã có trong bài buộc đồ trên yên sau không xô lệch xe.
Thứ tự sắp xếp trước khi lăn bánh
Trước khi rời cửa hàng hay chợ, hai người nên dành một phút sắp xếp theo thứ tự sau:
- Phân loại tại chỗ: món nặng và to vào cốp hoặc buộc trước, món nhẹ để lại cho người ngồi sau.
- Người lái lên xe, chống chân vững. Người ngồi sau lên sau, ngồi ổn định rồi mới nhận đồ từ tay người bán hoặc người đứng cạnh.
- Người ngồi sau đặt đồ, thử bám eo người lái bằng tay còn lại và nói rõ: “Ổn rồi, đi được.”
- Người lái nhìn lại hai gương. Nếu gương bị che dù chỉ một phần, phải xếp lại.
Một tình huống hay gặp ở chợ Long Biên hay khu phố Hàng Mã dịp lễ: khách mua thêm vài món sau khi đã lên xe, người ngồi sau cứ thế ôm chồng lên. Hãy tắt máy, xuống xe và sắp xếp lại từ đầu. Một phút ở lề đường an toàn hơn nhiều so với việc dừng gấp giữa dòng xe vì đồ rơi.
Trên đường đi: người lái và người ngồi sau cùng phối hợp
Khi người ngồi sau đang ôm đồ, người lái cần chạy khác đi một chút. Tăng ga từ từ khi xuất phát, phanh sớm và nhẹ, vào cua chậm hơn thường lệ. Gặp đoạn đường xấu như dưới chân dốc cầu Long Biên hay các ngõ sâu ở Đống Đa, người lái nên báo trước để người sau ghì chặt đồ.
Người ngồi sau cũng có việc của mình: không đổi tay ôm đồ khi xe đang chạy nhanh, không cúi nhặt món rơi khi xe chưa dừng hẳn. Nếu một món tuột khỏi tay, cứ để nó rơi, báo người lái rồi tấp vào lề an toàn mới quay lại nhặt. Xem thêm cách thống nhất tín hiệu trong bài chở người ngồi sau lần đầu.
Với khách thuê xe máy ở Hà Nội, nên hỏi trước loại xe có sàn để chân phẳng và cốp rộng nếu dự định đi chợ hay mua sắm nhiều. Xe ga có sàn cho phép đặt túi nặng dưới chân người lái, giảm hẳn số đồ người ngồi sau phải ôm.
Kết lại
Ngồi sau mà ôm đồ không sai, miễn là người ngồi sau vẫn còn một tay bám và món đồ không che mắt hay vướng tay người lái. Món nào cần hai tay mới giữ được, món nào cao, dài, sắc hay nặng thì chuyển sang cốp, sàn hoặc baga và buộc chắc. Xem thêm các bài trong mục chở đồ và hành lý và toàn bộ chuyên mục kỹ năng lái xe.