Chở mô hình kiến trúc đi nộp là chuyến xe khiến sinh viên lo hơn cả buổi bảo vệ: cả học kỳ cắt bìa, dán xốp, dựng từng mái nhà, rồi phải đưa nó ra trường trên một chiếc xe máy giữa dòng xe Hà Nội. Bài này đi theo thứ tự: đo, đóng hộp cứng, chọn buộc hay cầm tay, chắn gió, đi chậm, và biết lúc nào nên nhờ người giao hàng.
Chuyện này hay gặp quanh Đại học Kiến trúc Hà Nội trên đường Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, mỗi đợt nộp đồ án. Mô hình vừa giòn, vừa to mà nhẹ nên bắt gió. Lời dưới đây là khuyến nghị kỹ thuật chung, không phải luật.
Chở mô hình kiến trúc: đo trước khi đóng gói
Hãy đo mô hình theo bốn hướng: dài, rộng, cao và phần nhô ra ngoài đế như mái đua, ban công. Rồi đo xe: bề ngang giá đèo hàng nếu xe số, bề ngang thân xe nếu xe ga không có giá. Đặt hai bộ số cạnh nhau, đối chiếu với các mốc ở phần luật bên dưới. Một hướng đã lớn hơn xe thì chưa cần mua thùng: xem phần “khi nào nên thôi”.
Hộp đựng mô hình kiến trúc: cứng và đóng thế nào
Hộp cứng không bị dây siết móp, chắn bụi gió khỏi chi tiết mỏng và gom nhiều mảnh thành một khối để buộc.
- Thùng carton dày hoặc hộp bìa cứng, lớn hơn mô hình vừa đủ để chèn xốp bốn phía. Quá rộng thì mô hình chạy trong hộp mỗi lần phanh.
- Cố định đế vào đáy hộp bằng thanh xốp hoặc bìa chặn bốn góc. Không dán keo vào mô hình.
- Tháo rời chi tiết dễ gãy như mái, cây giả, lan can mảnh, đánh số rồi cho hộp nhỏ riêng. Giảng viên yêu cầu nguyên khối thì đừng tháo.
- Cắt nắp sao cho nhấc mô hình lên thẳng, vì mô hình hay hỏng lúc lôi ra hơn lúc đi đường.
- Bọc ni lông ôm sát hộp phòng mưa phùn. Túi trùm lỏng sẽ phồng như cánh buồm.
Cầm tay hay buộc: mô hình nào đi theo cách nào
Người lái không nên cầm: một tay giữ mô hình thì chỉ còn một tay điều khiển, mà Điều 33 khoản 3 điểm đ cấm người lái “mang, vác và chở vật cồng kềnh”. Khoản 4 điểm a cấm người được chở “mang, vác vật cồng kềnh”. Luật không định nghĩa “cồng kềnh”, nên bài không nói hộp cỡ nào thì hợp lệ.
Hãy chia việc. Người ngồi sau chỉ giữ thứ nhỏ, nhẹ như tập bản vẽ, còn một tay rảnh để bám; món nào ôm được xem bài người ngồi sau ôm đồ trên đùi. Hộp chính thì buộc lên xe. Hộp phải ôm bằng hai tay hoặc che gương, che tầm nhìn người lái thì quá khổ cho xe máy.
Xe số có giá đèo hàng: đặt hộp nằm phẳng dọc thân xe cho gọn bề ngang, lót khăn dày, buộc hai dây bắt chéo vào khung kim loại, không vào ốp nhựa. Chọn dây xem bài chọn dây buộc đồ cho xe máy. Xe ga không giá thì sàn để chân chỉ hợp hộp thấp, hẹp, miễn tay lái đánh hết cỡ không chạm. Dây không che đèn hậu, biển số, gương; buộc xong, lắc hộp: dịch là buộc lại.
Chắn gió cho mô hình và cho cả chiếc xe
Với mô hình, hộp kín chính là tấm chắn tốt nhất: chỉ bọc ni lông thì mái mỏng, cây giả, tấm mica dễ cong hoặc bay. Với xe, mặt bên của hộp hứng gió ngang, hộp càng cao mặt hứng càng rộng, nên hộp thấp nằm phẳng sát yên vững hơn hộp chồng cao. Đừng dựng thêm tấm bìa phía trước để chắn gió, vì đó là thêm một mặt hứng gió.
Đi từ Long Biên sang Thanh Xuân phải qua sông Hồng bằng cầu cho xe máy như Chương Dương hay Vĩnh Tuy. Cầu và đoạn đê thoáng gió, nên giảm tốc trước khi lên và nắm lái chắc nhưng không gồng tay.
Đi chậm và kiểm tra giữa đường
Chạy đều tay vì mô hình hỏng do dội nhiều hơn do gió: tăng ga và phanh từ tốn, qua gờ giảm tốc, ổ gà thì chậm hẳn, ôm cua rộng. Hai tay luôn trên tay lái; hộp nghiêng thì dừng lại xử lý, đừng vươn tay ra sau đỡ. Sau vài phút đầu, dừng ở chỗ được phép để xem lại dây. Xuất phát sớm để không phải chạy gấp.
Tới cổng trường, Điều 18 khoản 3 yêu cầu có tín hiệu báo khi ra vào vị trí dừng, đỗ và không làm ảnh hưởng người đi bộ, phương tiện khác. Hãy tấp vào chỗ được phép, đừng dừng giữa lòng đường dỡ hộp.
Điều 33 nói gì: đọc nguyên văn rồi tự đo
Căn cứ là Điều 33 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, theo văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH. Khoản 3 điểm đ cấm người lái xe mô tô, xe gắn máy:
“đ) Sử dụng xe để kéo, đẩy xe khác, vật khác, dẫn dắt vật nuôi, mang, vác và chở vật cồng kềnh; chở người đứng trên xe, giá đèo hàng hoặc ngồi trên tay lái; xếp hàng hóa trên xe quá giới hạn quy định;”
Khoản 5 đặt giới hạn xếp hàng:
“Xe mô tô, xe gắn máy không được xếp hàng hóa vượt quá chiều rộng giá đèo hàng về mỗi bên 0,3 mét, vượt quá về phía sau giá đèo hàng 0,5 mét theo thiết kế của nhà sản xuất; chiều cao xếp hàng hóa tính từ mặt đường xe chạy không vượt quá 02 mét.”
Luật không giải thích vật cồng kềnh, nên bài không đặt ngưỡng và không nói mô hình của bạn chắc chắn hợp lệ hay bị xử lý. Mái đua, tầng thò ra dễ chạm mốc, nên hãy tự đo cạnh xe: bề ngang so với giá, phần nhô ra sau giá, chiều cao từ mặt đường. Xe ga không có giá rõ ràng thì khuyến nghị thận trọng, không phải luật, là coi như hộp không nhô khỏi thân xe. Vi phạm có thể bị xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, bài không nêu mức.
Khi nào nên thôi, và nếu bạn đang thuê xe
Nên bỏ ý định tự chở khi: một phép đo ở khoản 5 đã sát hoặc vượt; hộp che gương, đèn hậu, biển số; người lái phải cầm hoặc người sau phải ôm hai tay; trời mưa to, gió mạnh, hoặc đã sát giờ nộp. Khi đó hãy hỏi dịch vụ vận chuyển hoặc giao hàng xem họ có nhận hàng dễ vỡ cỡ này không, chi phí thế nào, hoặc nhờ bạn có ô tô, hoặc chia mô hình hai phần đi hai chuyến.
Đi xe thuê thì đừng tự lắp giá đèo hàng hay khoan đục xe; muốn lắp thêm hãy hỏi cửa hàng và xác nhận trực tiếp qua số 0942467674. Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 đến 21:00 và không giao xe ngoài giờ, nên hạn nộp sáng sớm thì hỏi tiệm từ trước về giờ nhận xe; thời gian và chi phí giao nhận xác nhận trước khi đặt.
Tóm lại, chở mô hình kiến trúc bằng xe máy chỉ nên làm khi hộp cứng, buộc cố định và nằm gọn trong thân xe. Kỹ năng chở đồ khác nằm ở mục chở đồ và hành lý, kỹ năng lái xe máy ở Hà Nội nói chung trong chuyên mục kỹ năng.