Rú ga liên tục xe máy lúc dừng chờ đèn đỏ, hay nẹt pô vài phát khi về tới đầu ngõ lúc nửa đêm, nhiều bạn trẻ thuê xe đi chơi coi là chuyện ồn ào cho vui. Luật thì xếp hành vi này chung một khoản với lạng lách, đánh võng và đua xe trái phép. Bài này nói rõ luật ghi gì, ranh giới với nhấp ga bình thường, và vì sao người trong ngõ phố Hà Nội bức xúc với tiếng pô lúc khuya.
Rú ga liên tục xe máy nằm trong nhóm hành vi bị nghiêm cấm
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, hiệu lực từ ngày 01/01/2025, liệt kê các hành vi bị nghiêm cấm tại Điều 9. Khoản 5 ghi:
“Đua xe, tổ chức đua xe, xúi giục, giúp sức, cổ vũ đua xe trái phép; điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ lạng lách, đánh võng, rú ga liên tục.”
Ba điểm nên nhớ từ khoản này:
- Cùng nhóm với lạng lách, đánh võng, tức là kiểu điều khiển xe gây nguy hiểm, mất trật tự, không phải lỗi vặt về tiếng ồn.
- Không kèm điều kiện giờ giấc hay khu vực. Khoản 5 không viết “ban đêm” hay “khu dân cư”; rú ga giữa trưa trên phố lớn vẫn thuộc điều cấm.
- Gắn với việc điều khiển phương tiện tham gia giao thông. Đứng chờ đèn đỏ ở ngã tư là bạn vẫn đang ở trong dòng xe.
Ranh giới giữa nhấp ga bình thường và rú ga liên tục
Luật không đưa ra con số kiểu vặn ga bao nhiêu lần thì thành “liên tục”. Tôi phân biệt bằng một câu hỏi: tiếng máy đó có phục vụ việc lái xe không?
Tăng ga bình thường là khi:
- Đèn xanh bật, vặn ga đều tay để khởi hành và nhập dòng.
- Sáng sớm trời lạnh, xe số như Honda Wave cần nhấp nhẹ vài lần cho máy khỏi tắt.
- Lên dốc đê, dốc ngõ hay chở thêm người cần thêm ga.
Đã sang rú ga khi:
- Xe đứng yên mà người lái vặn hết ga, thả ra, vặn tiếp, lặp đi lặp lại.
- Xe tay ga bóp chặt phanh rồi vít ga cho máy gào; xe côn tay bóp côn rồi rồ máy.
- Cố ý cho pô nổ to ngay sau lưng người đi bộ, người đi xe khác để dọa hoặc khoe xe.
- Cả nhóm cùng rồ máy khi tụ tập, rồi nối đuôi nhau nẹt pô qua phố vắng.
Một tình huống cụ thể có bị coi là rú ga liên tục hay không do người có thẩm quyền xem xét theo diễn biến thực tế. Nhưng xe đứng yên mà máy vẫn gào thì rất khó giải thích đó là thao tác lái xe.
Rú ga có bị phạt không
Có thể. Mức xử phạt hành chính với nhóm hành vi này được quy định trong Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Tôi không ghi con số vì văn bản có thể được sửa đổi; khi cần, hãy tra đúng điều khoản trong bản hiện hành.
Thêm vài điều thực tế:
- Nhiều nút giao ở Hà Nội có camera giám sát; clip người khác đăng lên mạng xã hội cũng có thể được dùng để xác minh vi phạm.
- Khoản 5 còn cấm cổ vũ đua xe trái phép, nên đứng bên đường hò hét, quay clip cổ vũ nhóm đua không phải chuyện vô can.
- Đua xe trái phép, nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự.
Nếu xe thuê bị tạm giữ theo quyết định của cơ quan chức năng, báo cửa hàng ngay trong ngày và xem bài xe máy thuê bị tạm giữ phương tiện.
Nẹt pô trong khu dân cư: vì sao hàng xóm bức xúc
Ngõ ở Hà Nội thường hẹp, nhà san sát, cửa sổ mở thẳng ra lối đi, nên tiếng pô dội giữa hai dãy nhà vang hơn hẳn ngoài phố lớn. Ở ngõ sâu quanh Đống Đa, Hai Bà Trưng hay quanh Bồ Đề, Long Biên, một chiếc xe nẹt pô lúc khuya có thể đánh thức cả chục hộ.
Ảnh hưởng không chỉ là mất ngủ. Người già, trẻ nhỏ, người ốm cần yên tĩnh nhất vào giờ đó. Tiếng nổ bất ngờ làm người đi bộ giật mình, trẻ con hoảng chạy ra đường. Lời qua tiếng lại với hàng xóm cũng dễ thành xô xát, nhất là khi một bên đã uống bia.
Về tiếng còi, Điều 21 Luật 36/2024 không cho dùng còi từ 22 giờ đến 05 giờ hôm sau trong khu đông dân cư, khu vực cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, trừ xe ưu tiên, và cấm dùng còi liên tục. Còi và ga là hai chuyện khác nhau, nhưng tinh thần chung khá rõ: đêm khuya trong khu dân cư, xe càng êm càng tốt.
Tôi dặn khách về muộn: vào ngõ thì nhả ga, đi chậm đều. Ngõ sâu mà đã quá nửa đêm thì tắt máy dắt xe đoạn cuối cũng chẳng mất bao công.
Tình huống hay gặp khi thuê xe đi chơi đêm
Xe bên cạnh rồ máy như thách đua
Chờ đèn ở các nút lớn như đầu cầu Chương Dương hay trên đường Nguyễn Văn Cừ, đôi khi xe bên cạnh rú ga liên tục như muốn thách. Đừng đáp lại. Đèn xanh thì để họ đi trước, bạn giữ làn của mình. Chọn chỗ dừng không chắn người rẽ, như bài dừng chờ đèn đỏ chắn lối rẽ phải đã hướng dẫn.
Đi theo nhóm trên đường vắng
Đường rộng, ít xe về khuya dễ khiến cả nhóm ganh nhau tăng ga, rồi trượt sang lạng lách hoặc dàn hàng ngang. Cách đi đoàn cho đúng có ở bài đi xe máy theo nhóm bạn ở Hà Nội; ranh giới với lạng lách xem bài luồn lách khi tắc đường giờ cao điểm.
Sau buổi nhậu ở phố cổ
Rú ga hay đi kèm bia rượu. Điều 9 khoản 2 cùng luật nghiêm cấm điều khiển phương tiện mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn. Đã uống thì gọi taxi, gửi xe ở bãi có người trông; chi tiết ở bài nồng độ cồn khi lái xe máy.
Lưu ý riêng với xe thuê
Rú ga còn hại chính chiếc xe bạn đang thuê:
- Xe tay ga như Honda Vision, Air Blade: bóp phanh rồi vít ga khiến bộ ly hợp, dây curoa nóng và mòn nhanh hơn.
- Không tự ý thay pô, tháo tiêu âm. Nghe pô kêu to bất thường, có thể pô thủng hoặc lỏng mối nối, hãy báo cửa hàng.
- Xe hụt ga, dễ tắt máy khi chờ đèn thì đừng rú ga để giữ máy; gọi cửa hàng để được hướng dẫn.
Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, điện thoại 0942 467 674, mở cửa 09:00–21:00.
Nguồn văn bản và lưu ý
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: Điều 9 khoản 2 và khoản 5, Điều 21.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP: văn bản trên Cổng Chính phủ.
Đây là thông tin tham khảo, không thay cho tư vấn pháp lý. Mức phạt và quy định có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất.
Các quy tắc khác về làn đường, tín hiệu và hành vi bị cấm nằm ở mục quy định giao thông trong chuyên mục an toàn và pháp lý khi đi xe máy.