Đèn đỏ ở ngã tư, bạn định đi thẳng nên dừng sát mép phải cho tiện, vài giây sau đã có người phía sau bấm còi inh ỏi. Đó là tình huống dừng đèn đỏ chắn lối rẽ phải mà khách mới thuê xe ở tiệm tôi kể lại nhiều nhất. Bài này chỉ cách nhận ra làn rẽ phải từ xa, đứng chờ ở đâu khi đi thẳng và luật nói gì về chuyện chọn làn ở nút giao Hà Nội.
Vì sao dừng đèn đỏ chắn lối rẽ phải gây rắc rối
Ở nút có biển phụ hoặc đèn mũi tên cho phép rẽ phải khi đèn đỏ, mép phải vẫn chảy trong lúc hướng đi thẳng đứng yên. Một chiếc xe đi thẳng đứng ngay đầu làn đó là đủ làm cả dòng phía sau kẹt lại.
- Người phía sau phải lách quanh bạn, dễ quệt vào gương xe.
- Bạn bị dòng xe thúc. Thấy làn bên cạnh nhả ga khi mũi tên rẽ phải bật xanh, người mới dễ đi theo trong khi đèn đi thẳng vẫn đỏ. Lúc đó đã thành lỗi vượt đèn.
- Bạn bị kẹt khi đèn xanh, vì muốn đi thẳng lại phải cắt qua hướng của người đang rẽ.
Luật nói gì về làn đường và tín hiệu ở nút giao
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, hiệu lực từ 01/01/2025, có mấy điểm liên quan trực tiếp:
- Điểm c khoản 4 Điều 11: “Tín hiệu đèn màu đỏ là cấm đi.” Mũi tên xanh rẽ phải chỉ mở cho hướng rẽ phải.
- Khoản 6 Điều 11 nêu vạch kẻ đường chỉ sự phân chia làn, vị trí hoặc hướng đi, vị trí dừng lại. Mũi tên sơn trong làn là chỉ dẫn phải theo.
- Khoản 2 Điều 13: trên đường có vạch phân làn, đi trong một làn, chỉ chuyển làn ở nơi cho phép và có tín hiệu báo trước.
- Khoản 2 Điều 15: trước khi chuyển hướng phải chuyển dần sang làn gần nhất với hướng rẽ.
Đọc ghép lại: ở nút có tổ chức rẽ phải, làn sát lề phải là chỗ của người rẽ phải. Người đi thẳng nên vào làn đi thẳng từ sớm.
Nghị định 168/2024/NĐ-CP, Điều 7, xử phạt người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy với các nhóm hành vi không chấp hành chỉ dẫn của vạch kẻ đường và đi không đúng phần đường, làn đường quy định. Đi thẳng từ làn chỉ vẽ mũi tên rẽ phải có thể rơi vào nhóm này. Bài không nêu mức phạt và không khẳng định việc đứng chờ chắn lối bị xử lý theo điểm nào. Các nhóm lỗi xe máy được tóm lược ở bài nghị định xử phạt vi phạm giao thông xe máy.
Nhận biết làn rẽ phải trước khi tới vạch dừng
Chọn sai làn thường do nhìn quá muộn: sát vạch dừng, vạch chia làn ở nhiều nút là vạch liền, không đổi được nữa.
Mũi tên sơn trên mặt đường
- Chỉ mũi tên rẽ phải: làn dành cho người rẽ phải. Đi thẳng thì đừng vào.
- Mũi tên kép đi thẳng và rẽ phải: làn dùng chung. Đi thẳng ở đây không sai vạch, nhưng nếu nút cho rẽ phải khi đèn đỏ thì đừng đứng chắn mép phải.
- Chỉ mũi tên đi thẳng: chỗ đứng chờ đúng cho bạn.
Biển phụ, đèn mũi tên và đảo phân luồng
Biển phụ cho phép rẽ phải thường là tấm nhỏ dưới cụm đèn hoặc trên cột bên lề phải. Một số nút có ô đèn mũi tên rẽ phải riêng, hoặc đảo nhỏ tách một nhánh rẽ phải. Thấy một trong ba thứ này, hãy hiểu mép phải sẽ còn xe chạy trong lúc bạn chờ. Cách đọc từng loại có trong bài đèn đỏ có được rẽ phải bằng xe máy không.
Ngã tư không vẽ mũi tên
Nhiều nút nhỏ ở Hoàn Kiếm, Ba Đình không có mũi tên mặt đường hay biển cho rẽ khi đèn đỏ, nên mọi hướng đều dừng. Đi thẳng thì đứng giữa phần đường xe máy, không ép sát lề, để lúc đèn xanh người rẽ phải không cắt ngang đầu xe bạn.
Đứng chờ đèn đỏ đúng làn khi đi thẳng: năm bước
- Đọc nút từ xa. Thấy cụm đèn là nhìn mũi tên mặt đường và tìm biển phụ trên cột bên phải.
- Chuyển làn sớm. Khi vạch chia làn còn là vạch đứt, bật xi nhan, quan sát gương, sang từng làn liền kề một.
- Dừng trước vạch dừng, không trườn bánh lên vạch người đi bộ. Thế nào là đã qua vạch, xem bài đèn chuyển đỏ khi bánh xe vừa chạm vạch dừng.
- Chừa mép phải ở làn dùng chung. Nút cho rẽ phải khi đèn đỏ thì đứng lệch về phía trái của làn, chừa đủ chỗ cho một xe máy đi qua.
- Chỉ nhìn đèn của hướng mình. Mũi tên rẽ phải bật xanh không phải tín hiệu cho bạn. Tay rời tay ga cho tới khi đèn tròn chuyển xanh.
Khách nhận xe ở tiệm chạy trên Nguyễn Văn Cừ về phía cầu Chương Dương, hay đi trục Xuân Thủy ở Cầu Giấy, sẽ gặp nhiều nút đèn sát nhau, mỗi nút tổ chức làn một kiểu. Đừng nhớ theo nút trước, hãy đọc lại từng nút. Cách đi qua nút nhiều làn có ở bài đúng làn xe máy khi qua nút giao lớn.
Lỡ đứng nhầm vào làn rẽ phải thì làm gì
Ai mới chạy phố cũng có lúc vào nhầm. Đừng sửa sai bằng một lỗi khác:
- Không lùi xe giữa dòng xe đang dồn phía sau.
- Không vượt vạch dừng để né, không cắt qua vạch liền sang làn đi thẳng.
- Làn chỉ có mũi tên rẽ phải: khi tín hiệu cho hướng rẽ phải, bật xi nhan, rẽ gọn, rồi tìm chỗ quay đầu được phép hoặc vòng qua phố khác. Mất vài phút nhưng đúng luật.
- Làn dùng chung: còn chỗ thì nhích về phía trái trong chính làn đó.
Lưu ý riêng khi chạy xe máy thuê
Xe tay ga lạ tay như Vision hay Air Blade khá nhạy ga. Đứng chờ mà tay vẫn đặt hờ trên ga thì dòng xe bên cạnh nhúc nhích là bạn dễ vọt theo.
Khoản 1 Điều 67 Luật 36/2024 cho phép dùng camera trên tuyến giao thông, trong đô thị để phát hiện vi phạm. Với xe thuê, thông báo đi theo biển số nên thường về phía chủ xe. Nghi mình đã đi sai làn thì báo sớm cho Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên (09:00–21:00), số 0942 467 674, và xác nhận trực tiếp với cửa hàng cách phối hợp xử lý.
Nguồn tham khảo
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: Điều 11 khoản 4, 6; Điều 13 khoản 2; Điều 15 khoản 2; Điều 67 khoản 1.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ.
Mức phạt và quy định có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất và luôn làm theo báo hiệu, hiệu lệnh tại chỗ.
Muốn ôn thêm các quy tắc khi chạy phố, xem mục quy định giao thông và chuyên mục an toàn pháp lý.