Chiều hè ở Hà Nội, trời đang nắng thì mây đen kéo tới, mưa giông trút xuống chỉ trong vài phút. Phản xạ của rất nhiều người là lao vào trú mưa dưới gầm cầu vượt gần nhất hoặc dừng ngay trong hầm chui để mặc áo mưa. Khách thuê xe ở tiệm tôi cũng hay hỏi chuyện này. Câu trả lời ngắn: luật cấm dừng, đỗ ở những chỗ đó, và đó cũng là chỗ dễ bị đâm từ phía sau nhất. Dưới đây là lý do và những nơi nên tấp vào thay thế.
Trú mưa dưới gầm cầu vượt: vì sao vừa sai luật vừa nguy hiểm
Cứ có mưa rào là thấy cảnh hàng chục xe máy dồn vào gầm cầu, người đứng mặc áo mưa, xe tràn ra cả làn đường. Vấn đề nằm ở người đi sau:
- Họ vừa ra khỏi màn mưa, kính mũ ướt, mắt chưa quen với vùng tối dưới gầm cầu.
- Mặt đường vừa ướt rất trơn, quãng phanh dài hơn lúc khô, phanh gấp là dễ trượt bánh.
- Dòng xe phía sau vẫn chạy đều, không ai nghĩ có cả một nhóm người đứng yên giữa làn.
Trên các trục có đường trên cao như Phạm Văn Đồng hay Khuất Duy Tiến, hoặc dưới cầu vượt Ngã Tư Sở, mỗi trận mưa lớn lại thấy cảnh này. Một chiếc xe phanh không kịp là kéo theo nhiều xe khác.
Luật nói gì về dừng xe dưới gầm cầu và trong hầm
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, hiệu lực từ 01/01/2025, có các điểm sau:
- Khoản 4 Điều 18 liệt kê những nơi không được dừng xe, đỗ xe, trong đó có trên cầu và gầm cầu vượt, trừ nơi tổ chức giao thông cho phép. Điều kiện áp dụng: tại chỗ không có biển, vạch hoặc bãi xe được bố trí cho phép dừng, đỗ.
- Khoản 3 Điều 18 yêu cầu có tín hiệu khi ra, vào vị trí dừng và không ảnh hưởng người đi bộ, phương tiện khác.
- Khoản 6 Điều 18: trên đường phố chỉ được dừng, đỗ sát lề đường, vỉa hè phía bên phải theo chiều đi và không gây cản trở, nguy hiểm.
- Khoản 4 Điều 15 cấm quay đầu xe ở gầm cầu vượt và trong hầm đường bộ, trừ khi có hiệu lệnh hoặc tổ chức giao thông cho phép.
Riêng hầm, Luật 36/2024 có quy định riêng về giao thông trong hầm đường bộ; theo các bản tóm tắt chúng tôi đọc được, người lái phải bật đèn và chỉ được dừng, đỗ ở nơi quy định. Chúng tôi chưa đối chiếu số điều cụ thể, bạn nên tra văn bản gốc ở phần nguồn bên dưới.
Về xử phạt, Nghị định 168/2024/NĐ-CP, Điều 7, quy định với người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy có nhóm hành vi dừng, đỗ xe không đúng quy định. Bài không nêu mức phạt; nhóm lỗi xe máy được tóm lược ở bài nghị định xử phạt vi phạm giao thông xe máy.
Có nơi gầm cầu được tổ chức thành bãi gửi xe có rào và người trông. Đó là chỗ được phép, đi vào qua lối của bãi, khác hẳn việc đứng giữa làn dưới gầm cầu.
Hầm chui nội đô: thêm rủi ro riêng khi mưa
Không phải hầm nào cũng cho xe máy đi. Nhiều hầm chui ở nút giao lớn chỉ dành cho ô tô, xe máy đi đường bên trên hoặc đường gom. Biển ở cửa hầm là câu trả lời chính xác, không có biển cho phép thì đừng vào.
Với hầm cho xe máy, mưa làm mọi thứ khó hơn:
- Lòng hầm thấp nhất, nước mưa dồn xuống đáy dốc. Mưa to kéo dài là đoạn này dễ ngập.
- Lòng hầm hẹp, dừng lại là chắn luôn lối của xe sau, không có lề để né.
- Chênh sáng ở cửa hầm cộng với kính mũ ướt khiến người sau thấy bạn muộn hơn.
Vào hầm thì bật đèn, giữ làn, đi đều cho tới khi ra hẳn bên ngoài. Kỹ năng qua hầm có thêm trong bài chạy xe máy trong hầm có quy định riêng gì.
Nên tấp vào đâu để mặc áo mưa
Chỗ tốt là chỗ xe bạn nằm hẳn ngoài phần đường xe chạy, không chắn ai:
- Sân cây xăng: đứng ở mép sân, không chắn lối vào cột bơm. Hỏi nhân viên một câu trước khi dựng xe.
- Hiên cửa hàng, quán nước có sân rộng: xin chủ quán đứng nhờ hoặc gọi một cốc trà, ngồi chờ mưa ngớt.
- Bãi gửi xe có mái: tốn một vé xe nhưng yên tâm, mặc áo mưa thong thả.
- Ngõ rộng đầu phố: đi sâu vào trong vài mét, dựng xe sát mép, không chắn lối ra vào nhà dân.
Những chỗ nên tránh khi có giông:
- Dưới cây to, biển quảng cáo, cột điện: gió giật có thể làm gãy cành, đổ biển.
- Trên cầu, đầu dốc, đoạn cong và gần ngã tư.
- Dải đất giữa các trụ đường trên cao: đó thường là dải phân cách, không phải chỗ dừng.
Năm bước tấp xe an toàn khi mưa ập xuống
- Không phanh gấp. Nhả ga từ từ, nhìn gương hai bên.
- Đang trên cầu, gần gầm cầu hay trong hầm thì đi tiếp cho tới khi qua hẳn rồi mới tìm chỗ.
- Bật xi nhan phải sớm, giảm tốc dần, nhập vào sát lề phải.
- Dừng hẳn ngoài phần đường xe chạy, tắt máy, gạt chân chống rồi mới mở cốp lấy áo mưa.
- Nhập lại dòng xe: bật xi nhan trái, quan sát kỹ, chờ khoảng trống đủ rộng.
Nếu buộc phải chạy chậm để tìm chỗ, hãy đi sát bên phải theo cách trong bài chạy xe máy chậm để ngắm phố, tìm địa chỉ.
Chuẩn bị trước để không phải trú mưa giữa đường
Mùa hè Hà Nội hay có giông vào buổi chiều. Vài thói quen giúp bạn khỏi bị động:
- Áo mưa bộ nằm sẵn trong cốp, gấp gọn, dễ lấy. Đặt xe thì hỏi cửa hàng xe có kèm áo mưa hay không.
- Thấy mây đen kéo tới thì mặc áo trước khi rời điểm xuất phát, đừng đợi mưa rồi mới tìm chỗ.
- Túi chống nước cho điện thoại và giấy tờ.
- Kiểm tra đèn, xi nhan, phanh khi nhận xe, vì trời mưa là lúc cần chúng nhất.
Gặp đoạn ngập trước cửa hầm hay dưới gầm cầu, nước đã gần tới ống xả hoặc sàn để chân thì quay lại tìm đường khác. Xe chết máy trong nước thì đừng đề liên tục; dắt lên chỗ cao rồi gọi Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, số 0942 467 674 (09:00–21:00). Chi phí sửa chữa, nếu có, xác nhận trực tiếp với cửa hàng.
Nguồn tham khảo
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: Điều 15 khoản 4; Điều 18 khoản 3, 4, 6; quy định về giao thông trong hầm đường bộ.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ.
Mức phạt và quy định có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất và làm theo biển báo, hiệu lệnh tại chỗ.
Các quy tắc khác khi chạy phố có trong mục quy định giao thông, còn kiến thức pháp lý cho người đi xe máy gom ở chuyên mục an toàn pháp lý.