Khách thuê xe ở trọ trong ngõ hay sống ở chung cư thường hỏi tôi cùng một câu: từ ngõ ra đường chính nhường đường cho ai, và nếu xe trên phố còn xa thì mình có được đi trước không? Câu trả lời của luật khá rõ: người đi ra từ ngõ, từ lối ra khu dân cư là người phải nhường. Bài này nói căn cứ, tình huống hay gặp ở Hà Nội và cách ra ngõ an toàn. Bài không nêu mức phạt bằng số.
Từ ngõ ra đường chính nhường đường: luật quy định thế nào
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, hiệu lực từ 01/01/2025, có Điều 22 về nhường đường tại nơi đường giao nhau. Theo nội dung mà nhiều nguồn tra cứu trích khớp nhau, có ba ý cần nhớ:
- Khi đến gần nơi đường giao nhau, người lái phải giảm tốc độ và nhường đường theo quy định.
- Xe đi từ đường không ưu tiên hoặc đường nhánh phải nhường đường cho xe đi trên đường ưu tiên hoặc đường chính.
- Việc nhường áp dụng với xe tới “từ bất kỳ hướng nào”, tức cả bên trái, bên phải lẫn xe đang rẽ vào.
Ý thứ ba hay bị hiểu nhầm: nhiều người áp quy tắc “nhường xe đến từ bên phải” của ngã tư thường sang miệng ngõ. Khi bạn ở đường nhánh, mọi xe trên đường chính đều được đi trước.
Cùng luật, Điều 12 khoản 3 yêu cầu quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại ở nơi đường giao nhau và khi tầm nhìn bị hạn chế. Điều 15 coi rẽ trái, rẽ phải là chuyển hướng: phải quan sát, giảm tốc, báo hướng rẽ và chỉ rẽ khi bảo đảm an toàn. Luật đã được sửa đổi một số điều, nên hãy đọc bản hợp nhất mới nhất khi cần chi tiết.
Ngõ, cổng chung cư có được tính là đường nhánh không
Luật không liệt kê tên từng ngõ. Trong thực tế, ngõ nối vào phố hay đường nội bộ khu đô thị đổ ra trục lớn thường được hiểu là đường nhánh. Còn lối ra từ hầm gửi xe, cổng tòa nhà hay cây xăng không phải phần đường của dòng xe đang chạy, nên người đi ra càng phải chờ.
Ở một số nút, đường ưu tiên được xác định bằng biển báo. Gặp biển tam giác báo giao nhau với đường ưu tiên, bạn là người phải nhường; gặp biển dừng lại có chữ STOP thì dừng hẳn. Miệng ngõ có đèn tín hiệu riêng thì theo đèn. Khi không chắc, cứ coi mình đang ở đường nhánh.
Lúc nào phải dừng chờ, lúc nào được đi trước
Bạn phải dừng chờ khi
- Có xe đang tới trên đường chính, từ hướng nào cũng vậy, mà nếu bạn ra lúc đó thì họ phải phanh hoặc lách.
- Tường nhà, xe đỗ, hàng quán che mất tầm nhìn một bên.
- Có người đi bộ trên vỉa hè ngang qua miệng ngõ.
- Có xe ưu tiên đang phát tín hiệu còi, đèn.
Bạn được đi khi
- Đường chính trống đủ xa cả hai phía để bạn ra, nhập dòng và tăng tốc mà không bắt ai giảm tốc.
- Đèn tín hiệu tại miệng ngõ cho phép, hoặc có hiệu lệnh của người điều khiển giao thông.
Bảo vệ tòa nhà vẫy tay cho ra chỉ là giúp bạn quan sát, không biến bạn thành người có quyền đi trước. Khi đang chạy trên đường chính, bạn được đi trước nhưng vẫn nên giảm tốc qua các miệng ngõ khuất.
Các bước ra khỏi ngõ bằng xe máy
- Giảm tốc từ trong ngõ. Thả ga cách miệng ngõ vài thân xe, tay đặt sẵn trên phanh; trời tối thì bật đèn.
- Dừng ở mép ngõ. Bánh trước chưa lấn ra làn xe đang chạy; tầm nhìn bị che thì nhích từng chút.
- Nhìn trái, phải, rồi trái lại, nhìn cả vỉa hè và xe đẩy hàng sát lề.
- Bật xi nhan sớm. Còi chỉ dùng ngắn khi cần báo ở khúc khuất, xem bài dùng còi xe máy đúng lúc.
- Rẽ phải thì nhập sát lề phải, tăng tốc đều rồi mới dịch dần vào làn phù hợp.
- Rẽ trái thì chờ khoảng trống cả hai chiều. Đường đông quá thì rẽ phải trước, tới nút có đèn hoặc điểm quay đầu hợp lệ rồi quay lại.
Lỗi hay gặp ở bước 6 là ra khỏi ngõ rồi chạy ngược chiều sát lề vài chục mét cho nhanh. Đó là đi sai phần đường, rất dễ đối đầu với xe đang tới.
Tình huống quen thuộc ở Hà Nội
Ngõ nhỏ đổ ra phố đông giờ cao điểm
Ở các ngõ thuộc Đống Đa, Cầu Giấy hay Thanh Xuân, giờ đi làm dòng xe máy trên phố gần như kín. Ép đầu xe ra từng chút để xin đường rất dễ quệt vào xe đang chạy. Hãy dừng ở mép, chờ nhịp đèn ở nút gần đó làm dòng xe thưa ra, rồi nhập sát lề phải.
Cổng chung cư và dốc hầm gửi xe
Lên từ hầm, xe vừa leo dốc và mắt khó nhìn ngang. Lên hết dốc thì dừng hẳn trên mặt bằng rồi mới quan sát. Cổng khu đô thị ở Hoàng Mai, Nam Từ Liêm thường có người đi bộ, xe đẩy trẻ em, nên ra chậm hơn ngõ thường.
Ngõ ra đường có dải phân cách giữa
Nhiều trục lớn ở Long Biên có dải phân cách giữa, nên từ ngõ ra gần như chỉ rẽ phải được. Muốn đi chiều ngược lại, chạy tới điểm mở dải phân cách hoặc nút có đèn, đọc biển cấm quay đầu trước khi quay. Sau khi nhập dòng mà cần chạy chậm tìm số nhà, đi sát bên phải như bài chạy xe máy chậm để tìm địa chỉ.
Lỗi hay gặp và trách nhiệm khi va chạm
- Lao ra vì thấy xe kia “còn xa”, trong khi xe đó chạy nhanh hơn mình tưởng.
- Ra khỏi ngõ rồi cắt chéo ngay sang làn trái.
- Áp quy tắc nhường bên phải ở miệng ngõ, cho rằng xe từ bên trái phải chờ mình.
Nghị định 168/2024/NĐ-CP có quy định xử phạt người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy không nhường đường tại nơi đường giao nhau theo quy định. Mức phạt và quy định có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất. Khi có va chạm, lỗi do cơ quan chức năng xác định theo diễn biến cụ thể, nhưng người từ đường nhánh không nhường thường ở thế bất lợi.
Nếu xe thuê bị va quệt khi ra ngõ, dắt xe vào lề an toàn rồi gọi Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, điện thoại 0942 467 674, mở cửa 09:00–21:00. Chi phí sửa chữa, nếu có, xác nhận trực tiếp với cửa hàng.
Nguồn tham khảo
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, Điều 12, Điều 15, Điều 22; đối chiếu Văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính giao thông đường bộ.
- Thông tin quy tắc giao thông tại Cục Cảnh sát giao thông.
Biển báo ở từng miệng ngõ có thể được điều chỉnh, nên luôn chấp hành báo hiệu tại chỗ. Ôn thêm cách qua ngã tư không đèn tín hiệu, các bài ở nhóm quy định giao thông và chuyên mục an toàn và pháp lý.