Đang dừng đèn đỏ trên đường Nguyễn Văn Cừ, bạn đặt mũi giày vào cần số và thấy cần số xe số bị lỏng: đầu cần lắc qua lắc lại, hoặc đạp xong cần nằm nguyên chỗ vừa đạp thay vì quay về giữa. Lỗi này chưa chắc làm xe dừng ngay nên dễ bị bỏ qua. Bài này đi từ nhận dấu hiệu, kiểm tra bằng mắt và tay, đến quyết định dừng hay đi tiếp và cách báo cửa hàng. Xe thuê thì người thuê không tự tháo, siết hay chỉnh, và bài cũng không hướng dẫn việc đó.
Nhận ra cần số xe số bị lỏng: ba biểu hiện cảm được ở mũi giày
Biểu hiện đầu tiên là độ rơ: cần xoay hoặc lắc nhiều hơn lúc nhận xe, đạp phải qua một đoạn hụt mới có lực. Biểu hiện thứ hai là cần không tự bật về. Theo cách nhiều người lái xe số mô tả, sau mỗi lần đạp cần trở về vị trí giữa để sẵn sàng cho lần kế tiếp; nhấc chân mà cần vẫn nằm thấp hoặc cao, hay về chậm và lưng chừng, là cần số không tự bật về. Biểu hiện thứ ba nằm ở dáng cần: nghiêng lạ so với gác chân, chạm vỏ máy, hoặc cong sau một lần xe đổ.
Honda Wave đổi số bằng cần ở chân trái, không có tay côn; theo thông tin phổ biến, ly hợp là loại ly tâm tự động nên người lái chỉ nhả ga rồi đạp số (chi tiết từng đời xe xem hướng dẫn của hãng), và mũi giày là nơi báo lỗi sớm nhất.
Nguyên nhân có thể nhiều. Trên các diễn đàn người dùng xe máy, người ta hay nhắc chỗ cần gắn vào trục lỏng, bộ phận đưa cần về giữa yếu, hoặc cần cong sau va chạm; chỉ thợ xem trực tiếp mới biết nên bài này không đoán. Cần chỉ nặng hoặc kẹt nấc thì xem bài sang số thấy nặng hoặc kẹt nấc; có tiếng kêu thì xem tiếng lạch cạch ở cần số.
Kiểm tra nhanh khi dừng: chỉ dùng mắt và tay, không dụng cụ
Theo Điều 18 khoản 1 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, dừng xe là đứng yên tạm thời trong thời gian cần thiết, trong đó có việc kiểm tra kỹ thuật xe. Khi đã dừng ở chỗ hợp lệ, làm lần lượt:
- Tắt máy, dựng chân chống, đứng bên trái xe và nhìn cần số từ bên cạnh: cần có cong, có chạm vỏ máy, có nghiêng lạ so với gác chân không.
- Lắc nhẹ đầu cần lên xuống bằng tay. Cần xoay lỏng ở chỗ lắp, hay cả cần chắc mà chỉ đàn hồi, là hai cảm giác khác nhau; hãy ghi nhớ điều bạn cảm thấy.
- Tìm vật vướng như dây giày, ống quần, túi ni lông hoặc bùn khô giữa cần và vỏ máy. Gỡ bằng tay được thì gỡ, không cạy.
- Nhấn nhẹ cần bằng tay rồi thả ra, xem nó có về giữa không. Thấy kẹt hoặc cứng bất thường thì dừng, không ép.
- Chụp cần số từ bên trái và quay vài giây cảnh cần lắc, nếu còn ảnh lúc nhận xe thì so cùng góc.
Làm xong thì thôi. Đừng uốn cần cho thẳng, nhỏ dầu mỡ vào chỗ lắp hay đạp thử liên tục cho quen.
Đi tiếp hay dừng hẳn: ranh giới nên giữ
Điều 9 khoản 8 Luật số 36/2024/QH15 nghiêm cấm đưa xe cơ giới không bảo đảm quy định của pháp luật về an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường tham gia giao thông đường bộ. Không phải cần số nào hơi rơ cũng thuộc quy định ấy, và bài này không kết luận xe bạn đạt hay không; nhưng đó là lý do để hỏi cửa hàng thay vì tự quyết.
Dừng hẳn và gọi cửa hàng nếu gặp một trong các dấu hiệu sau:
- Cần không vào hoặc không ra số dứt khoát, đạp thấy kẹt.
- Cần không về giữa, hoặc về rồi lại kẹt ở nấc kế tiếp.
- Cần cong, chạm vỏ máy, nứt hoặc gãy.
- Xe rú ga mà không đi, hoặc tự nhảy sang số khác khi đang chạy.
- Có tiếng nghiến kim loại mỗi lần đạp.
Nếu cần chỉ hơi rơ, vẫn vào và ra số dứt khoát, về giữa đều, bạn vẫn chưa nên tự kết luận. Hãy gọi cửa hàng và hỏi thẳng: đi tiếp được không, hay chờ hỗ trợ. Chỉ khi cửa hàng đồng ý mới chạy chậm một quãng ngắn, tránh đường đông, cầu và dốc dài.
Đưa xe tới chỗ an toàn: dừng ở đâu, dắt thế nào
Theo Điều 18 khoản 5, trên đường bộ chỉ được dừng, đỗ ở nơi có lề rộng hoặc khu đất ngoài phần đường xe chạy; lề hẹp hoặc không có lề thì sát mép đường phía bên phải theo chiều đi. Khoản 4 cấm dừng, đỗ trên cầu (trừ nơi tổ chức giao thông cho phép) và ở đoạn cong hoặc gần đầu dốc bị che tầm nhìn. Nếu thấy cần số bất thường khi sắp lên cầu Chương Dương hay cầu Long Biên, hãy tìm chỗ dừng hợp lệ trước cầu. Nếu sự cố buộc xe đỗ chiếm một phần đường chạy, khoản 7 yêu cầu báo hiệu bằng đèn khẩn cấp hoặc biển cảnh báo đặt phía sau xe.
Ba điều không nên làm:
- Đưa hoặc dắt xe lên vỉa hè cho nhanh. Điều 77 khoản 1 ghi vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ.
- Nhờ người chạy xe khác kéo hoặc đẩy xe bạn. Điều 33 khoản 3 điểm đ cấm sử dụng xe để kéo, đẩy xe khác.
- Cố chạy thêm đoạn nữa cho tới nhà. Cần số có thể kẹt đúng lúc bạn cần dừng.
Cần dời xe thì dắt đoạn ngắn, sát mép đường phía bên phải theo chiều đi, quan sát phía sau, tới bãi gửi xe có người trông gần nhất hoặc chỗ rộng ngoài làn xe chạy.
Gọi cửa hàng: nói gì để thợ hình dung đúng
Gọi 0942467674 trong giờ 09:00–21:00; cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên. Nói gọn bốn ý: cần lỏng hay rơ ở đâu, theo hướng nào; cần có về giữa không, vào và ra số còn dứt khoát không; bạn chỉ nhìn và sờ chứ không dùng dụng cụ; xe đang đứng ở đâu, trước đó có đổ xe hay va mạnh vào vỉa hè không. Gửi kèm ảnh và video đã chụp.
Hỗ trợ tại chỗ, đổi xe, cứu hộ hay chi phí là điều cần xác nhận trực tiếp với cửa hàng, bài này không hứa thay. Ngoài giờ mở cửa, hãy ghi lại sự việc và báo khi liên lạc được. Có người bị thương thì gọi 115, tình huống nguy hiểm thì gọi 113.
Phòng từ lúc nhận xe
Khi nhận Honda Wave, chụp cần số từ bên trái làm mốc; thấy rơ hay lệch thì hỏi cửa hàng ngay. Lúc đi, để bàn chân trên gác chân, chỉ đưa mũi giày vào cần khi đổi số rồi trả lại. Sau lần xe đổ, hãy xem cần số trước, như bài lỡ đổ xe máy thuê khi dắt hoặc quay đầu mô tả.
Đây là thông tin chung, không thay tư vấn của thợ hay tư vấn pháp lý riêng, và quy định có thể thay đổi. Phần trích luật dẫn theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15.
Tóm lại
Cần lắc hoặc không về giữa là dấu hiệu để dừng ở chỗ hợp lệ, chỉ nhìn và sờ nhẹ rồi gọi cửa hàng, không phải để chạy tiếp cho tới khi hết chịu nổi. Xem thêm mục xe số, chuyên mục xe máy và phần sự cố khi thuê xe.