Thuê xe số đi làm vài tuần ở Hà Nội, có hôm bạn thấy xe số sang số nặng hơn hẳn: đạp cần số phải dồn sức, có lúc nghe “cộc” một tiếng mà xe vẫn không vào nấc, hoặc cần số như mắc lưng chừng giữa hai số. Phần lớn trường hợp bắt nguồn từ thao tác, nhất là khi người lái mệt sau giờ tan tầm hoặc vừa đổi giày. Bài này giúp bạn tự kiểm tra lần lượt từng thao tác của mình, rồi nhận ra lúc nào nên dừng thử và báo cửa hàng, thay vì cố đạp mạnh hơn.
Vì sao xe số sang số nặng dù xe không hỏng
Xe số phổ thông như Honda Wave hay Yamaha Sirius dùng côn tự động: bạn không có tay côn, nhưng mỗi lần đạp cần số, cơ cấu bên trong vẫn tách côn trong khoảnh khắc để bánh răng đổi khớp. Cơ chế này được giải thích kỹ trong bài côn tự động trên xe số. Điều cần nhớ ở đây chỉ là: côn chỉ tách gọn khi máy không còn kéo, tức là tay ga đã nhả hết.
Nếu bạn vẫn giữ ga một chút trong lúc đạp số, bánh răng đang chịu lực kéo của máy. Chân sẽ cảm thấy cần số cứng như bị chặn lại, và nếu cố đạp, số vào kèm một cú giật. Sau một ngày kẹt xe trên đường Nguyễn Văn Cừ hay dốc lên cầu Chương Dương, cổ chân mỏi và bạn càng dễ đạp thiếu lực.
Kiểm tra thao tác của chính mình trước tiên
Trước khi kết luận xe có vấn đề, hãy tự hỏi lần lượt những câu dưới đây.
Tay ga đã thật sự về hết chưa
Nhiều người nghĩ mình đã nhả ga, nhưng cổ tay vẫn hơi vặn theo thói quen, đặc biệt khi đang lách trong dòng xe. Thử thế này: trước mỗi lần đổi số, mở hẳn các ngón tay phải một nhịp để tay ga tự bật về. Nếu số vào nhẹ hẳn, nguyên nhân là ở tay, không phải ở xe.
Có đạp hết hành trình không
Lỗi thứ hai là đạp nửa chừng. Khi đó cần số mắc ở giữa, xe như đang ở số mo dù đèn báo không sáng. Đạp dứt khoát một lần tới cuối hành trình, rồi nhấc hẳn chân ra để cần số tự bật về vị trí giữa.
Chân đặt đúng chỗ chưa
Giày đế dày, ủng đi mưa hay dép quai hậu đều làm thay đổi cảm giác ở mũi chân. Mũi giày có thể chạm cần số lệch về một phía, lực đạp bị trượt ra ngoài và bạn tưởng cần số cứng. Thử đổi sang giày đế mỏng hơn, hoặc dịch bàn chân để phần đệm ngay sau ngón cái đặt giữa đầu cần. Với loại cần số hai đầu, cách dùng gót và mũi đúng lúc được nói trong bài cần số hai đầu trên xe số.
Xe đang đứng yên hay đang lăn bánh
Khi xe đứng yên lâu ở đèn đỏ, đôi lúc vào số một hoặc về số mo thấy kẹt vì răng của bánh răng chưa nằm đúng chỗ để khớp nhau. Cách xử lý: nhả hết ga, nhích xe tới hoặc lui một chút bằng chân, rồi đạp lại. Nếu số vào ngay sau khi nhích, xe bình thường. Chuyện tìm số mo lúc dừng có bài riêng xe số khó tìm số mo khi dừng.
Về số thấp khi xe còn chạy nhanh
Đang chạy nhanh trên đê Long Biên mà muốn về số thấp ngay, cần số sẽ rất nặng và có khi không chịu xuống. Hãy giảm tốc bằng phanh trước, đợi xe chậm lại rồi mới về từng số một, mỗi lần một nấc.
Thử lại theo trình tự năm phút ở chỗ an toàn
Nếu đã sửa thao tác mà vẫn thấy lạ, đừng thử giữa dòng xe. Tấp vào một đoạn đường vắng, ví dụ một ngõ rộng ở Bồ Đề hay khu đất trống ven đê, rồi làm theo thứ tự:
- Tắt máy, dựng chân chống giữa nếu xe có, quan sát cần số bằng mắt: có cong, lệch, chạm vào vỏ máy hay bàn để chân không.
- Lắc nhẹ cần số bằng tay: có lỏng, xoay quanh trục hay phát tiếng lạch cạch không.
- Nổ máy, để máy chạy ổn định, nhả hết ga, đạp vào số một rồi về số mo vài lần khi xe đứng yên, nhớ nhích xe nếu thấy kẹt.
- Chạy chậm, lên từng số một rồi về từng số một, chú ý cảm giác ở chân và tiếng máy.
- Ghi lại số nào khó vào, khó khi lên hay khi xuống, khó lúc máy nguội hay sau khi chạy lâu.
Dấu hiệu nên dừng thử và báo cửa hàng
Có những biểu hiện mà dù thao tác đúng, cố đạp tiếp chỉ làm tình trạng tệ hơn. Khi gặp một trong các trường hợp sau, nên dừng xe và liên hệ cửa hàng:
- Cần số cong hoặc chạm vỏ máy, thường sau khi xe đổ hay bị va ở bãi gửi.
- Cần số lỏng hoặc không tự bật về giữa sau khi đạp. Nếu cần số nằm yên ở vị trí vừa đạp, bộ phận hồi vị có vấn đề.
- Tiếng kim loại rít hoặc nghiến mỗi lần vào số, dù tay ga đã về hết và xe chạy chậm.
- Xe tự nhảy số hoặc tuột về số mo khi đang chạy. Cách xử lý tạm đã có trong bài xe số thuê bị tuột số giữa đường.
- Không vào được một số nào đó sau vài lần thử đúng trình tự, hoặc chỉ vào được khi dùng lực rất mạnh.
Nếu triệu chứng là giật mạnh mỗi lần đổi số chứ không phải nặng, hãy đọc thêm bài xe số giật cục khi vào số để phân biệt hai hiện tượng.
Báo cửa hàng thế nào cho nhanh và rõ
Với xe thuê, bạn không nên tự tháo, uốn cần số hay chỉnh bất kỳ con ốc nào. Thay vào đó:
- Quay một đoạn video ngắn cảnh bạn đạp cần số, có cả tiếng máy.
- Chụp ảnh cần số từ bên trái xe, thấy rõ khoảng cách giữa cần và vỏ máy.
- Gửi kèm mô tả từ bước ghi chép ở trên: số nào, lúc nào, có tiếng gì.
Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, làm việc từ 09:00 đến 21:00. Nếu xe vẫn chạy được an toàn ở số thấp, bạn có thể hỏi xem nên mang xe qua hay chờ hướng dẫn. Nếu xe không đi được, hãy nhắn vị trí và đợi xác nhận cách xử lý cùng thời gian, chi phí trước khi quyết định. Với người thuê dài ngày, báo sớm luôn tốt hơn.
Tóm lại
Khi xe số sang số nặng, hãy kiểm tra theo thứ tự: tay ga đã về hết chưa, chân có đạp hết hành trình không, giày có làm lệch lực không, xe đang đứng yên hay đang chạy nhanh. Còn nếu cần số cong, lỏng, có tiếng nghiến hoặc xe tự nhảy số, hãy dừng thử và báo cửa hàng. Các bài khác về cách đi và chăm xe số nằm trong chuyên mục xe số, còn kiến thức chung về các dòng xe máy cho thuê ở Hà Nội có ở mục xe máy.