Cúi nhìn cần số khi đi xe là phản xạ rất tự nhiên của người mới đi xe số ở Hà Nội: không chắc đang ở số mấy hay chân đã đặt đúng chỗ chưa, nên mắt tự nhiên liếc xuống. Nhưng đó là lúc mắt rời đường và thân người chồm về trước, hai điều làm xe khó điều khiển hơn. Bài nói vì sao nên bỏ thói quen này, cách tập cảm nấc số bằng mũi giày để không phải nhìn và thói quen nhìn xa thay thế. Đây là mô tả chung, không thay hướng dẫn của hãng và thợ.
Bài không biết xe bạn thuê thuộc đời nào, không nêu tốc độ hay khoảng cách cụ thể và không đánh giá khả năng của ai. Cần số của từng xe có cảm giác riêng; điều bài giúp là cách tập, không phải một chuẩn chung.
Cúi nhìn cần số khi đi xe: vì sao đó là thói quen nên bỏ
Mỗi lần bạn cúi nhìn xuống chân, mắt rời con đường trong một khoảnh khắc. Với xe đang chạy, khoảnh khắc ấy đủ để xe đi thêm một đoạn mà bạn không nhìn thấy gì phía trước: có thể là xe phanh, người băng qua, ổ gà hay gờ giảm tốc. Bài không nêu mức dài cụ thể; chỉ nhắc rằng không có lúc nào đủ ngắn để coi là an toàn.
Cúi nhìn cũng làm thân người chồm về trước, trọng tâm dịch lên, tay lái nhạy hơn và phanh ăn khác. Người mới còn dễ vô tình vặn ga hay bóp phanh theo khi cúi người. Hai điều đó cộng lại khiến một thao tác nhỏ như kiểm tra số trở thành rủi ro. Cách đúng là tập để không cần nhìn.
Vì sao người mới hay cúi nhìn: nhìn cho yên tâm
Người mới hay cúi nhìn vì ba lý do. Một là chưa tin cảm giác ở chân: đạp rồi mà không chắc số đã ăn. Hai là chưa nhớ vị trí số mo hay số đang đứng. Ba là sợ đạp sai nên muốn kiểm tra bằng mắt. Cả ba đều dễ hiểu, và đều có cách khắc phục bằng tập luyện.
Điều quan trọng là thay cái nhìn bằng một cảm giác khác đáng tin hơn: cảm giác ở chân khi cần ăn số, tiếng máy khi đổi số và thói quen đếm số. Khi đã có những điều này, bạn không còn cần cúi.
Tập cảm nấc số khi xe chưa chạy
Cách tập an toàn nhất là làm khi xe chưa chạy. Dựng xe vững ở chỗ yên, máy chưa nổ, ngồi lên và đặt chân trái đúng chỗ:
- Đặt mũi giày dưới cần số theo cách bạn sẽ đạp khi lái.
- Đạp nhẹ từng nấc và cảm nhận độ nảy, lực cần và tiếng ăn số của cần. Nếu cần số cứng, đừng dùng lực lớn.
- Cảm nhận vị trí số mo bằng nửa nấc, kết hợp nhìn đèn N khi bật chìa, rồi thử bằng dắt xe nhẹ để biết bánh có lăn.
- Lặp lại vài lần để chân nhớ độ dài hành trình của từng nấc.
Làm vài lần trước khi ra đường. Bài không nêu số lần vì mỗi người một khác. Đừng làm khi xe đang trên đường đông; hãy tìm sân hoặc chỗ rộng gần tiệm và nhờ nhân viên chỉ cách đạp đúng trên chính xe của bạn.
Tập cảm nấc số khi xe nhích chậm ở chỗ vắng
Sau khi chân quen lúc xe đứng yên, tập tiếp khi xe nhích chậm ở sân hoặc đoạn đường vắng:
- Nhích số 1, lên số 2, chỉ nghe tiếng máy và cảm cần, không nhìn xuống.
- Giảm ga, xuống số, tập cảm lần đạp xuống.
- Dừng, về số mo, chỉ nhìn đèn N khi xe đã dừng hẳn.
- Đếm thầm số bạn vừa vào: một, hai, và nhớ.
Mục đích là để chân và tai học thay cho mắt. Bài xe số không có đồng hồ vòng tua: nghe tiếng máy và cảm độ rung để biết lúc nào lên số nói thêm về nghe tiếng máy để đổi số.
Thay thói quen cúi bằng thói quen nhìn xa
Khi mắt đã quen ở phía trước, bạn cần một thói quen thay cho việc cúi. Một cách là coi việc gạt số như một thao tác của chân, không phải của mắt: mắt nhìn đường, chân làm việc. Khi cần đạp số, nhìn xa, giảm ga nhẹ, đạp một nhịp, rồi ga lại.
Nếu không chắc đang ở số mấy, đừng cúi xuống. Hãy nghe tiếng máy và cảm giác ga: máy gào có thể đang ở số thấp, máy ì có thể đang ở số cao. Nếu vẫn không chắc, giảm tốc, tìm chỗ được phép dừng và kiểm tra khi xe đã dừng hẳn. Dừng để kiểm tra luôn tốt hơn cúi nhìn khi đang chạy.
Đặt chân cho nhất quán: mũi giày luôn ở cùng một chỗ
Cảm nấc số dễ hơn khi chân luôn đặt cùng một chỗ. Nếu mỗi lần đặt một kiểu, bạn mất cảm giác. Hãy chọn một cách đặt: chân trái trên gác chân, mũi giày hướng về cần, gót ở trên gác chân. Đừng tì mũi giày lên cần khi đang chạy vì dễ lỡ số; bài tì mũi giày lên cần số khi đang chạy xe số: vì sao dễ lỡ số, hao côn nói thêm. Còn tư thế ngồi nói chung có trong bài tư thế ngồi lái xe số.
Giày vừa chân, buộc gọn dây và đế bám cũng giúp chân đặt chắc. Giày quá dày làm mất cảm giác nấc số, nhất là khi trời lạnh. Bài không nêu loại giày cụ thể.
Nếu vẫn thấy cần cúi: nói với tiệm và tập thêm
Nếu sau vài lần tập mà bạn vẫn không chắc số, đừng gượng. Nói với tiệm, nhờ làm mẫu lại trên chính xe của bạn, và hỏi cách nhận biết số bằng cảm giác với xe này. Tiệm Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00 và không giao hay nhận xe ngoài khung giờ này; số liên hệ là 0942467674.
Tiệm hướng dẫn thế nào, có xe phù hợp hơn cho người mới hay không: bài không có dữ kiện về chính sách của tiệm, hãy hỏi và xác nhận trực tiếp. Gọi hay nhắn khi xe đã dừng hẳn ở chỗ an toàn; đang chạy thì không dùng điện thoại.
Đây là thông tin chung, có thể thay đổi, không thay tư vấn pháp lý riêng. Xem thêm các bài khác trong chuyên mục xe số và trang xe máy.
Tóm lại
Cúi nhìn cần số khi đi xe làm mắt rời đường và người chồm về trước nên cần bỏ: tập cảm nấc số bằng mũi giày khi xe chưa chạy và khi nhích chậm ở chỗ vắng, đặt chân nhất quán, nghe tiếng máy và nhìn xa, và dừng lại ở chỗ an toàn nếu không chắc số. Xem thêm chuyên mục xe số và trang xe máy.