Nếu bạn nhẹ cân, là sinh viên ở trọ trong ngõ hoặc mới tập đi xe ga, thứ bạn cần nhất thường không phải xe chạy khỏe mà là một chiếc xe ga cỡ nhỏ dễ dắt, dễ dựng, đỡ được khi lỡ nghiêng. Honda Click, Yamaha Mio và Honda Vision là ba cái tên hay được nhắc cho nhu cầu này. Cả ba đều nhẹ so với các dòng thân dài, nhưng cách cái nhẹ đó hiện ra lại khác nhau: khi dắt lùi khỏi chỗ gửi, khi đẩy xe qua bậc cửa nhà ống, khi đặt chân lên sàn lúc chờ đèn.
Bài này không nhắc lại chuyện dáng xe, mặt yên hay tay ga; phần đó đã có trong bài thuê Click hay Mio: hai xe ga cỡ nhỏ khác nhau ở đâu. Ở đây chúng ta chỉ nhìn ba việc người nhỏ người làm hằng ngày khi xe chưa nổ máy hoặc đang đứng yên.
Xe ga cỡ nhỏ dễ dắt: nặng trên giấy khác nặng trong tay
Thông số trọng lượng của từng đời xe có thể tra trong sách hướng dẫn, nhưng với người dắt xe, con số đó chỉ nói một nửa. Cảm giác nặng hay nhẹ phụ thuộc thêm ba điều:
- Trọng lượng dồn về đâu. Xe ga đặt động cơ ở phía sau, nên đuôi xe luôn nặng hơn đầu. Xe nào dồn nhiều về đuôi thì khi nâng đuôi hay kéo lùi bạn thấy nặng hơn, dù tổng trọng lượng chênh không nhiều.
- Tay lái rộng hay hẹp. Tay lái hẹp giúp bạn đứng sát thân xe khi dắt, tay không phải dang ra, xe ít lắc. Tay lái rộng cho đòn bẩy tốt hơn khi xoay bánh trước.
- Chiều cao yên khi đứng cạnh. Người thấp dắt xe yên cao thường phải nghiêng vai, khó giữ xe thẳng.
Vì vậy, đừng chọn bằng cách hỏi “xe nào nhẹ nhất”. Hãy chọn bằng tay mình, theo các bài thử dưới đây. Ba chiếc xe này đều thuộc nhóm nhẹ của đội xe, nên khác biệt là chuyện vừa tay, không phải chuyện nhấc nổi hay không.
Dắt xe trong ngõ: bốn động tác cần thử
Phần lớn khu trọ của sinh viên ở Cầu Giấy, Thanh Xuân hay quanh Bồ Đề, Long Biên đều nằm trong ngõ, nơi bạn dắt xe nhiều hơn chạy xe. Hãy thử lần lượt trên từng xe:
- Dắt thẳng vài chục bước. Đứng bên trái, một tay nắm tay lái, tay kia đặt lên yên hoặc tay nắm sau. Xe đi thẳng mà bạn không phải gồng vai là tốt.
- Dắt lùi. Đây là động tác khó nhất với người nhẹ cân, vì phải kéo phần đuôi nặng về phía mình. Thử kéo lùi xe ra khỏi một hàng xe đỗ sát.
- Xoay đầu khi dắt. Bẻ tay lái hết cỡ rồi dắt vòng. Thân ngắn và tay lái gọn giúp vòng quay hẹp, rất cần ở những ngõ chỉ vừa một xe.
- Đẩy qua bậc hoặc dốc ngắn. Nhà ống Hà Nội thường có bậc cửa hoặc tấm ván dắt xe. Nếu tiệm có chỗ dốc nhỏ, thử đẩy xe lên rồi giữ xe đứng lại giữa dốc.
Về xu hướng chung, Vision có thân gọn và yên thấp nên nhiều người nhỏ người thấy dễ đứng sát xe khi dắt. Click thon gọn, tay lái không rộng, luồn giữa hai hàng xe dễ ước lượng. Mio nhỏ gọn, đầu xe nhẹ, người mới thường thấy dễ xoay. Mỗi đời xe khác một chút, nên kết quả thử của bạn mới là đáp án. Mẹo xoay xở trong ngõ hẹp có thêm ở bài quay đầu xe trong ngõ phố cổ.
Dựng chống và đỡ xe khi lỡ nghiêng
Với người nhỏ người, nỗi sợ lớn nhất không phải lúc chạy mà là lúc xe đứng yên bị nghiêng đi.
Chân chống nghiêng. Gạt chân chống bằng mũi giày và để xe tựa vào. Chú ý xem khi tựa, xe nghiêng nhiều hay ít; xe nghiêng nhiều thì lúc dựng thẳng lên bạn phải kéo mạnh hơn.
Chân chống giữa. Đạp dứt khoát vào cần chống, đồng thời kéo tay nắm sau về phía sau chứ không nhấc thẳng lên. Xe nào dựng lên được ở lần đầu mà bạn không phải nín thở là xe hợp sức bạn. Cách làm từng bước có trong bài dựng chân chống giữa cho người nhỏ con.
Bài thử đỡ xe. Đứng cạnh xe đã gạt chống, nghiêng xe nhẹ về phía mình rồi kéo về thẳng, làm vài lần ở góc nhỏ. Đừng thử nghiêng sâu; mục đích chỉ là cảm nhận lúc nào xe bắt đầu “kéo” bạn theo. Chiếc xe mà bạn thấy còn giữ được ở góc nghiêng lớn hơn là chiếc an toàn hơn khi dừng trên nền gạch lồi lõm ở chợ Long Biên hay vỉa hè phố Hàng Bông.
Chỗ để chân: sàn phẳng không có nghĩa là như nhau
Cả Click, Mio và Vision đều có sàn để chân phẳng, nhưng người chân ngắn sẽ thấy khác ở mấy điểm:
- Khoảng cách từ yên tới sàn. Ngồi lên, đặt chân tự nhiên. Nếu đầu gối bị đẩy lên cao, hoặc ngược lại chân phải với mới tới sàn, tư thế đó sẽ mỏi sau nửa giờ.
- Độ rộng sàn ở chỗ gót chân. Khi dừng đèn đỏ, bạn rút chân từ sàn xuống đất. Sàn hẹp phần sau giúp chân đi thẳng xuống, sàn rộng làm chân phải vòng ra ngoài, điểm chạm đất thấp hơn.
- Chỗ để túi. Nếu bạn hay đặt cặp sách trên sàn, kiểm tra xem còn chỗ cho bàn chân hay không. Đồ để sàn cần tránh vướng chân phanh và chân chống.
Người thấp nên đọc thêm bài người thấp nhỏ thuê xe ga hay xe số, vì chuyện chân chạm đất gắn liền với chỗ để chân.
Chọn nhanh theo hoàn cảnh
Nếu chưa thử được đủ ba xe, có thể dựa vào gợi ý sau để hỏi tiệm:
- Ngõ nhỏ, phải dắt xe vào nhà mỗi tối: ưu tiên chiếc bạn dắt lùi và đẩy qua bậc thấy nhẹ nhất.
- Ở chung cư, gửi xe hầm có dốc: chú ý bài thử giữ xe giữa dốc và dựng chống trên nền nghiêng.
- Mới tập đi xe ga: chọn chiếc bạn đỡ được khi nghiêng và đặt chân xuống đất chắc nhất; sức máy không quan trọng bằng.
- Hay mang cặp sách hoặc đồ đi chợ: ưu tiên chiếc có sàn còn đủ chỗ cho chân khi đặt túi.
Click và Mio có cùng mức giá ngày là 150.000 đồng, Vision là 200.000 đồng; giá tuần, tháng và tiền cọc hãy xem trang bảng giá và hỏi lại trực tiếp khi đặt.
Thử ngay ở tiệm trước khi nhận xe
Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên mở 09:00–21:00. Hỏi trước xem hôm đó còn sẵn những dòng nào, rồi dành mười phút thử dắt, dựng chống và ngồi lên từng xe. Nếu muốn giao xe tới chỗ ở, thời gian và chi phí giao nhận cần xác nhận trước khi đặt, chỉ trong khung giờ mở cửa.
Xem thêm các bài về dòng xe này ở chuyên mục xe tay ga và trang tổng hợp xe máy.