Mưa lớn một hai tiếng là vài đoạn phố Hà Nội lại thành sông: Nguyễn Khuyến cạnh Văn Miếu, Thái Hà, một số đoạn trên Phạm Văn Đồng. Người cầm xe ga đi qua đường ngập thường gặp cùng một câu hỏi khi dừng ở mép nước: liều qua hay quay đầu? Với xe ga, câu trả lời khác xe số ở chỗ bạn không có cần số để “giữ máy”, mọi thứ dựa vào tay ga và vào việc đọc đúng độ sâu. Bài này giúp bạn quyết định nhanh ở mép nước, và nếu buộc phải đi thì đi thế nào cho máy ít bị sặc nước nhất.
Vì sao xe ga đi qua đường ngập dễ tắt máy hơn bạn nghĩ
Xe ga thường được thiết kế gọn, gầm thấp, và nhiều bộ phận quan trọng nằm thấp hơn so với xe số cùng cỡ:
- Ống xả đặt thấp ở bên phải bánh sau. Khi nước ngập tới miệng ống xả mà bạn nhả ga, áp lực khí thải giảm và nước có thể bị hút ngược vào.
- Hộp truyền động vô cấp nằm sát bánh sau. Bên trong có dây curoa và bộ ly hợp ly tâm. Nước lọt vào làm dây curoa trượt, xe gầm máy mà không chịu đi.
- Cửa hút gió của máy và của hộp truyền động trên nhiều mẫu xe nằm quanh khu vực dưới yên và cạnh bánh sau, tức là không cao lắm so với mặt đường.
Thêm một điểm riêng của xe ga: khi bạn nhả ga, ly hợp ly tâm tách ra, bánh sau gần như không còn lực kéo. Xe số còn có thể giữ số thấp để máy kéo đều, còn xe ga mà nhả tay là xe khựng lại ngay giữa dòng nước. Nếu bạn đi xe số, cách xử lý khác hẳn, xem bài xe số đi qua đoạn ngập sau mưa lớn.
Đọc mức nước bằng mốc trên chính chiếc xe
Đừng cố đoán độ sâu bằng con số. Mặt nước đục, đáy đường có chỗ lõm, và một đoạn trông nông có thể sâu hơn ở giữa. Cách thực tế hơn là quan sát những người và xe đang đi qua trước bạn, rồi so với các mốc trên xe ga:
| Mốc quan sát được | Nên làm gì |
|---|---|
| Nước chỉ láng mặt đường, chưa che hết lốp | Đi được, giữ ga đều, chậm |
| Nước che gần hết lốp, chưa chạm sàn để chân | Cân nhắc kỹ, chỉ đi nếu đoạn ngập ngắn và thấy rõ bờ bên kia |
| Nước chạm sàn để chân hoặc ngập ống xả | Quay đầu, tìm đường vòng |
| Xe khác đang chết máy, người phải dắt bộ | Quay đầu, không thử |
Nhìn xe ga khác cùng cỡ đi phía trước là cách đo tốt nhất. Nếu nước tràn lên sàn để chân của họ, hoặc họ phải nhấc chân lên, thì xe bạn cũng sẽ như vậy. Khi đã nhìn thấy người dắt xe trong nước, đó là tín hiệu dừng lại chứ không phải để thử vận may.
Khi nào chắc chắn nên quay đầu
Ngoài độ sâu, có mấy tình huống nên rẽ đi ngay dù nước trông không quá cao:
- Không thấy đầu bên kia của đoạn ngập. Đi vào một con phố ngập dài như đoạn trũng trên Thái Hà mà không biết nó kéo tới đâu là rủi ro lớn.
- Nước chảy xiết hoặc có xoáy quanh miệng cống. Nắp cống bị bật hay hố ga hở không nhìn thấy dưới nước đục.
- Trời tối, đèn đường yếu. Bạn không nhìn được ổ gà, cũng không nhìn được vệt sóng từ ô tô.
- Ô tô và xe buýt đang chạy qua liên tục. Sóng chúng tạo ra có thể dâng nước cao hơn mức bạn vừa ước lượng.
- Bạn đang chở thêm người hoặc đồ nặng. Xe chìm thấp hơn, khó giữ thăng bằng khi đáy trơn.
Quay đầu sớm thường chỉ tốn thêm một đoạn đường. Ví dụ đoạn Nguyễn Khuyến ngập thì có thể vòng sang phố khác cao hơn quanh khu Văn Miếu; trên Phạm Văn Đồng, có thể tấp vào chỗ cao chờ nước rút thay vì cố len giữa dòng xe. Bài đường ngập sau mưa lớn ở Hà Nội: khi nào nên dừng nói kỹ hơn chuyện chờ hay đi.
Nếu buộc phải đi: giữ ga, tốc độ và khoảng cách
Khi nước chỉ ở mốc thấp và đoạn ngập ngắn, bạn có thể đi qua. Cách đi cho xe ga:
-
Dừng ở mép nước vài giây để quan sát. Chọn làn ở phần cao của mặt đường, thường là giữa đường hoặc phía có vỉa hè cao, tránh mép sát cống.
-
Vào nước với tốc độ chậm, chân vẫn đặt trên sàn. Không lao nhanh, vì bánh trước sẽ hất sóng lên phía trước rồi nước dội ngược vào đầu xe và khu vực hút gió.
-
Giữ ga đều, hơi cao hơn bình thường một chút. Mục tiêu là để máy nổ khỏe, ly hợp luôn bám, khí thải liên tục đẩy nước ra khỏi ống xả. Không nhả ga hoàn toàn từ lúc xuống nước tới lúc lên bờ.
-
Dùng phanh nhẹ để điều chỉnh tốc độ nếu cần, vẫn giữ ga, thay vì nhả tay ga để xe tự chậm lại.
-
Giữ khoảng cách rộng với xe phía trước. Nếu xe trước chết máy, bạn cần đủ chỗ để lách mà không phải dừng. Tránh đi ngay sau ô tô đang tạo sóng.
-
Không dừng, không đổi hướng đột ngột giữa nước. Đã đi thì đi thẳng theo một đường tới bờ.
Nếu thấy dây curoa có dấu hiệu trượt, tức là máy gầm to mà xe không tiến nhanh hơn, đừng vặn ga mạnh thêm. Giữ ga vừa đủ và để xe nhích ra khỏi chỗ ngập.
Nếu máy vẫn tắt giữa nước
Dù làm đúng, máy vẫn có thể tắt. Khi đó:
- Không đề hoặc đạp nổ lại ngay giữa nước. Nếu nước đã vào đường hút gió, cố khởi động có thể làm hỏng máy nặng hơn.
- Tắt khóa điện, xuống dắt xe ra chỗ cao, đi bên cạnh xe, giữ tay lái thẳng.
- Ở chỗ khô, chờ một lúc rồi mới thử khởi động. Nếu đề nhiều lần không nổ, máy kêu lạ hoặc có khói trắng bất thường, dừng lại.
- Với xe thuê, báo chủ xe sớm kèm vị trí và mô tả chuyện xảy ra, đừng tự tháo bất cứ thứ gì.
Danh sách điều cần kiểm tra sau đó có trong bài xe thuê bị chết máy giữa đường nên kiểm tra gì.
Sau khi lên bờ
Qua được đoạn ngập chưa phải là xong. Phanh ướt sẽ kém ăn trong một đoạn, nên bóp nhẹ phanh vài lần khi chạy chậm để làm khô má phanh. Để ý xem xe có ì, có tiếng rít ở hộp truyền động hay không. Nếu thuê xe tại tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, hãy kể lại với tiệm trong giờ mở cửa 09:00–21:00 để được tư vấn có cần kiểm tra thêm không.
Chốt lại
Với xe ga, quyết định quan trọng nhất diễn ra ở mép nước: nhìn mốc sàn để chân và ống xả, nhìn người đi trước, và sẵn sàng quay đầu. Nếu đi thì giữ ga đều từ đầu tới cuối. Đọc thêm các bài về xe tay ga và chuyên mục xe máy để đi mùa mưa Hà Nội an toàn hơn.