Xe ga chết máy sau khi lội nước là tình huống mà khách thuê xe ở Hà Nội gặp nhiều nhất vào mùa mưa: vừa qua một đoạn ngập trên phố, máy khựng lại rồi tắt hẳn, hoặc vẫn đi được tới chỗ khô nhưng dừng đèn đỏ là không nổ lại. Phản xạ đầu tiên của hầu hết mọi người là bấm đề, bấm thêm lần nữa, rồi bấm liên tục. Bài này không bàn chuyện có nên lội hay không, mà tập trung vào mấy phút ngay sau khi máy đã tắt: nên làm gì, tránh làm gì, và gọi cho tiệm cho thuê thì nói những thông tin nào để được hướng dẫn đúng.
Xe ga chết máy sau khi lội nước: việc đầu tiên là ra khỏi nước
Trước khi nghĩ tới chuyện nổ máy, hãy lo cho chính mình và chiếc xe ở vị trí an toàn. Khi máy đã tắt giữa hoặc sát đoạn ngập:
- Tắt khóa điện. Xe ga đời mới có nhiều mạch điện, để khóa ở vị trí bật trong lúc nước còn bám quanh xe là không cần thiết.
- Xuống xe và dắt lên chỗ cao. Chọn vỉa hè, sân một cửa hàng đang mở hay đầu ngõ cao hơn mặt đường. Dắt xe theo chiều xuôi dòng, tay giữ chắc ghi đông, đừng đứng chắn trước đầu xe khi có ô tô đi qua tạo sóng.
- Tránh nắp cống và mép rãnh. Ở những điểm hay ngập như phố Thái Hà hay quanh Nguyễn Chí Thanh khi mưa lớn, nước đục che mất miệng cống. Đi sát vệt bánh xe trước, chân dò từng bước.
- Dựng chân chống giữa ở chỗ phẳng. Xe đứng thẳng thì nước trong ống xả và hộp lọc gió có đường thoát ra, khác với để xe nghiêng một bên.
Vì sao không nên bấm đề liên tục
Xe trông vẫn bình thường: đèn sáng, nút đề vẫn kêu. Nhưng bên trong có thể đang xảy ra ba chuyện.
Nước có thể đã vào đường nạp
Xe tay ga có hộp lọc gió đặt khá thấp, cạnh bánh sau. Khi lội sâu, nước có thể tràn vào hộp lọc rồi theo đường nạp đi vào buồng đốt. Nước không nén được như hỗn hợp xăng và không khí. Mỗi lần bấm đề là một lần pít tông bị ép lên đụng vào khối nước đó. Đề một hai lần thì có thể không sao, nhưng đề liên tục là cách nhanh nhất biến một ca chỉ cần làm khô thành một ca phải mở máy sửa.
Nước trong ống xả đẩy ngược
Ống xả xe ga nằm thấp. Khi máy tắt giữa nước, nước có thể chui ngược vào ống. Đề liên tục lúc này vừa khó nổ, vừa có nguy cơ hút nước sâu hơn vào bên trong.
Ắc quy và củ đề bị vắt kiệt
Mỗi lần đề, ắc quy phải cấp dòng lớn cho củ đề. Bấm năm bảy lần liền mà máy không nổ, ắc quy yếu dần, đèn mờ đi, và tới lúc nước đã ráo, xe có thể không còn điện để đề nữa. Khi đó bạn biến một sự cố thành hai.
Nói gọn: lần đề đầu tiên cho bạn thông tin, những lần sau đó gần như chỉ thêm rủi ro.
Kiểm tra nhanh vài dấu hiệu trước khi thử lại
Sau khi xe đã đứng ở chỗ khô một lúc cho nước chảy bớt, bạn có thể quan sát vài điểm mà không cần dụng cụ, không cần tháo gì:
- Nhìn mức nước đã ngập tới đâu trên xe. Vệt bùn trên thân xe thường cho biết nước đã lên tới sàn để chân, tới yên hay chỉ tới nửa bánh. Đây là thông tin quan trọng nhất cho tiệm.
- Xem ống xả có nước chảy ra không. Dựng xe trên chân chống giữa, nước còn trong ống thường sẽ nhỏ giọt ra phía đuôi.
- Bật khóa điện, xem đồng hồ và đèn. Đèn sáng rõ, đồng hồ hiện bình thường nghĩa là điện còn. Đèn chập chờn hay không sáng thì đừng đề, báo tiệm ngay.
- Ngửi và nghe. Mùi khét, mùi xăng nồng bất thường, hay tiếng lạch cạch khi xe đứng yên đều là dấu hiệu nên dừng.
Nếu các dấu hiệu đều ổn, thử đề một lần ngắn, bóp phanh và không vặn ga. Máy nổ lại, để nổ không tải một lúc cho ráo nước rồi mới đi chậm. Nếu không nổ, đừng đề tiếp. Đó là lúc gọi tiệm.
Khách thuê không nên tự tháo hộp lọc gió, tháo bugi hay nghiêng ngược xe để dốc nước; hãy để thợ hoặc tiệm quyết định.
Gọi tiệm cho thuê: cần báo những gì
Gọi sớm luôn tốt hơn gọi muộn. Chuẩn bị sẵn các ý sau để tiệm hướng dẫn đúng ngay từ đầu:
- Vị trí cụ thể: tên phố, số nhà hoặc cửa hàng gần nhất, bên nào của đường. Ví dụ: “đang ở vỉa hè trước một hiệu thuốc trên phố Thái Hà, phía gần Tây Sơn”.
- Nước đã ngập tới đâu: tới nửa bánh, tới sàn để chân hay tới yên xe.
- Máy tắt lúc nào: tắt giữa nước, tắt khi vừa lên khỏi nước, hay đi được một đoạn mới tắt.
- Bạn đã đề bao nhiêu lần và lúc đề có nghe tiếng gì lạ không. Cứ nói thật.
- Tình trạng điện: đèn, đồng hồ còn sáng không.
- Chụp vài tấm ảnh: vệt nước trên thân xe, khu vực ống xả, và đoạn đường ngập phía sau.
Tiệm của chúng tôi ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, làm việc từ 09:00 đến 21:00. Có hỗ trợ đến tận nơi được không và bước tiếp theo là gì đều phụ thuộc vị trí, giờ và tình trạng thực tế, nên hãy hỏi rõ trực tiếp khi gọi. Những gì liên quan tới chi phí sửa chữa, nếu có, cũng nên trao đổi thẳng trong cuộc gọi hoặc khi gặp, đừng tự đoán.
Sau sự cố: những điều nên dặn mình cho lần sau
Khi xe đã nổ lại hoặc đã được xử lý, vài thói quen nhỏ giúp bạn không gặp lại cảnh này:
- Xem dự báo và lối đi trước khi ra đường lúc mưa lớn. Những điểm trũng quen thuộc ở nội thành thường ngập lại sau mỗi trận mưa to. Kinh nghiệm chọn có đi tiếp hay quay đầu có trong bài xe ga gặp đoạn đường ngập nước.
- Để xe ở chỗ cao khi trời mưa kéo dài. Xe đỗ dưới hầm hay mép đường trũng qua đêm dễ bị nước dâng tới mà bạn không hay biết.
- Mỗi khi đã lội nước, chạy chậm vài trăm mét và bóp phanh nhẹ vài lần cho má phanh ráo, rồi mới quay lại tốc độ bình thường.
Nếu bạn muốn hiểu sâu hơn chuyện xe ướt nước không đề được ở góc độ hệ thống điện, có thể đọc thêm bài xe máy ướt nước mưa ngập đề không nổ.
Tóm lại
Khi xe tay ga ngập nước không nổ, việc đúng là tắt khóa, dắt lên chỗ cao, đề thử nhiều nhất một lần ngắn sau khi xe đã ráo, rồi gọi tiệm với đủ thông tin về vị trí, độ sâu nước và số lần đã đề. Xem thêm các bài về dòng xe này ở chuyên mục xe tay ga và trang tổng hợp xe máy.