Nếu bạn có vóc dáng nhỏ và sắp thuê xe lần đầu ở Hà Nội, câu hỏi xe ga hay xe số người thấp nên chọn thường đến kèm một nỗi lo rất cụ thể: dừng đèn đỏ mà chân không chạm đất, xe nghiêng một chút là không giữ nổi. Nhiều người mặc định “con gái, người nhỏ thì đi xe ga”, nhưng thực tế không đơn giản vậy. Xe ga và xe số khác nhau ở cách chân đặt xuống đất, ở chỗ tay phải với tới phanh, ở cách dựng chống và dắt xe. Bài này so hai loại xe theo đúng những điểm người thấp hay vướng, và chỉ cách thử ngay tại cửa hàng trước khi nhận xe.
Xe ga hay xe số người thấp: chân chạm đất khác nhau ở đâu
Người ta hay chỉ nhìn chiều cao yên, nhưng với người thấp, bề ngang của yên và phần thân xe dưới đùi quan trọng không kém. Hai xe có yên cao gần bằng nhau, chiếc nào yên hẹp hơn thì chân thả thẳng xuống được nhiều hơn.
Xe số như Honda Wave có yên hẹp ở phía trước, phần thân giữa hai chân thon, nên khi dừng bạn có thể nhích mông về trước một chút và thả chân thẳng xuống. Nhiều người nhỏ con thấy chạm được cả hai mũi chân, hoặc một bàn chân đặt chắc.
Xe ga có sàn để chân phẳng và yên thường rộng hơn ở phần đùi. Muốn chạm đất, chân phải vòng qua mép sàn, đùi bị doãng ra nên điểm chạm thấp hơn. Trong nhóm xe ga phổ thông, Honda Vision được nhiều người nhỏ con thấy dễ chịu vì yên thấp và thân gọn; Air Blade thì yên cao và rộng hơn, nhiều người phải nghiêng xe hẳn sang một bên mới chống được chân. Nếu bạn vẫn thích Air Blade, bài Honda Air Blade cho người thấp có cách thử riêng cho mẫu này.
Điều cần nhớ: không phải hai bàn chân chạm phẳng mới đi được. Một bàn chân đặt chắc, xe nghiêng nhẹ về phía đó mà bạn vẫn giữ được, là đủ để dừng đèn đỏ an toàn.
Tay phanh, tay ga và chân phanh: ai phải với xa hơn
Người thấp thường đi kèm bàn tay nhỏ và cánh tay ngắn, nên đây là điểm dễ bị bỏ qua.
- Xe ga: cả hai phanh đều ở tay. Lợi thế là khi dừng, hai chân được tự do để chống. Nhưng nếu tay phanh xa, ngón tay bạn chỉ móc được đầu cần, bóp không đủ lực khi cần dừng gấp.
- Xe số: phanh trước ở tay phải, phanh sau ở chân phải, sang số bằng chân trái. Khi dừng, bạn thường giữ phanh chân phải và chống chân trái. Với người thấp, chỉ một chân trái chạm đất là chuyện bình thường, nên xe số lại khá hợp, miễn chân trái đặt chắc.
Khi ngồi thử, hãy đặt tay lên ghi đông ở tư thế thoải mái rồi bóp hết hai cần phanh. Nếu phải rướn người về trước hoặc khuỳnh khuỷu tay, xe đang hơi dài so với bạn.
Dựng chống và dắt xe: phần hay bị bỏ quên
Đi được chưa đủ, bạn còn phải dựng xe ở bãi gửi, dắt xe ra khỏi chỗ đỗ chật và lùi xe ra khỏi hàng.
Chân chống giữa. Xe số nhẹ hơn và dồn trọng lượng ở giữa, nên dựng chân chống giữa khá nhẹ nhàng. Xe ga dồn trọng lượng về đuôi, người nhỏ con nếu không đúng kỹ thuật sẽ phải gồng cả người kéo xe lên. Cách làm đúng là đạp dứt khoát vào chân chống và kéo tay nắm phía sau theo hướng ngược ra sau, không nhấc thẳng lên; chi tiết có trong bài dựng chân chống giữa cho người nhỏ con.
Dắt xe và lùi xe. Các bãi gửi xe ở chợ Đồng Xuân, quanh hồ Hoàn Kiếm hay dưới chân chung cư ở Cầu Giấy thường xếp xe sát nhau, bạn phải kéo lùi xe ra. Xe số nhẹ đầu và nhẹ đuôi, kéo lùi dễ hơn. Xe ga nặng đuôi, kéo lùi mất sức hơn, nhất là khi nền hơi dốc.
Đỡ xe khi nghiêng. Đây là điểm quyết định với người thấp. Xe càng nặng, khi đã nghiêng quá một góc nhỏ thì càng khó kéo lại. Hãy thử nghiêng xe nhẹ sang mỗi bên lúc đứng cạnh xe và dựng lại. Chiếc nào bạn dựng lại được mà không hoảng là chiếc an toàn hơn cho bạn.
Độ tự tin khi cầm lái trong phố
Cảm giác tự tin đến từ hai thứ: chống chân chắc và đầu óc không bị quá tải.
Xe ga thắng ở phần thứ hai. Không phải sang số, bạn chỉ cần quan sát, giữ ga và bóp phanh. Trên những tuyến hay dừng liên tục như Tây Sơn, Xã Đàn hay đường Láng, người mới thấy xe ga nhẹ đầu hơn hẳn.
Xe số thắng ở phần thứ nhất nếu bạn đã biết đi số. Xe nhẹ, yên hẹp, chân chạm đất tốt, nên lúc dừng giữa dòng xe bạn bớt lo đổ. Nhưng nếu chưa từng đi xe số, việc vừa nhớ số vừa chống chân vừa nhìn đường dễ làm bạn rối hơn chính chiều cao yên. Bài xe ga hay xe số cho người mới học lái nói kỹ chuyện này.
Thử xe tại cửa hàng: năm bước trong năm phút
Trước khi nhận xe, hãy làm lần lượt:
- Ngồi lên khi xe dựng chân chống nghiêng, rồi dựng thẳng xe lên. Cảm nhận chân nào chạm đất, chạm bằng mũi chân hay cả bàn.
- Nhích mông về trước, xem chân có thả thẳng xuống được hơn không.
- Bóp thử hai cần phanh ở tư thế ngồi thoải mái.
- Dắt xe đi vài bước và kéo lùi, rồi tự dựng chân chống giữa một lần.
- Chạy một vòng ngắn, dừng hẳn hai ba lần để tập chống chân.
Đi giày đế bằng, có độ bám khi thử xe, vì đế mỏng hay dép trơn khiến bạn có cảm giác sai về điểm chạm. Nếu thử xong vẫn thấy lo, cứ nói thẳng với cửa hàng để đổi sang dòng thấp và nhẹ hơn. Bài chọn xe theo chiều cao: yên xe bao nhiêu là vừa có thêm cách đánh giá chung cho mọi vóc dáng.
Vậy người thấp nhỏ nên chọn loại nào
- Chưa biết đi xe số, cần đi phố hằng ngày: chọn xe ga thấp và gọn như Vision, tập chống một chân cho chắc.
- Đã quen xe số, ưu tiên chân chạm đất và dắt xe nhẹ: xe số như Wave thường là lựa chọn dễ chịu nhất.
- Phải dựng xe, dắt xe nhiều ở bãi gửi chật: nghiêng về xe nhẹ, dù là số hay ga.
Tóm lại, với người thấp, trọng lượng xe và bề ngang yên quan trọng hơn chuyện xe số hay xe ga. Các bài so sánh khác nằm ở mục so sánh xe, còn thông tin về từng dòng xe có trong chuyên mục xe máy.