Sáu giờ sáng tháng Mười Hai, trời Hà Nội còn xám, gió bấc thổi dọc sông Hồng và mặt đê phủ một lớp sương trắng đục. Nếu bạn định dùng Air Blade đi sáng mùa đông, để kịp ca làm ở bên kia sông hay để ra Bãi Đá sông Hồng chụp ảnh lúc mặt trời lên, thì có ba việc quyết định chuyến đi: khởi động chiếc xe đã nằm lạnh cả đêm, chạy an toàn trên những đoạn đê sương dày, và giữ cho đôi tay đủ ấm để còn cảm được tay ga và tay phanh. Bài này đi theo đúng thứ tự đó, riêng cho chiếc Air Blade.
Lên kế hoạch Air Blade đi sáng mùa đông: chuẩn bị từ chiều hôm trước
Tiệm làm việc từ 09:00 đến 21:00 và không giao xe ngoài giờ này, nên với chuyến đi lúc sáu, bảy giờ sáng, cách chắc nhất là nhận xe từ chiều hoặc tối hôm trước. Thời gian và chi phí giao nhận cần xác nhận với tiệm trước khi đặt. Lúc nhận xe, nhờ tiệm chỉ cho bạn:
- Xe dùng Smartkey hay chìa cơ, cách xoay núm mở máy và mở cốp.
- Công tắc đèn pha và đèn cốt nằm ở đâu, xi nhan và còi bấm thế nào.
- Phanh của xe là loại kết hợp hay có ABS, để biết mình đang lái chiếc xe như thế nào.
Tối hôm trước, đổ xăng đủ dùng và để xe ở chỗ có mái che, tránh đầu gió. Xe đậu ngoài trời qua đêm thì yên, gương và kính đồng hồ sẽ đọng sương; để sẵn một chiếc khăn khô trong cốp là đủ lau. Cũng cho găng tay, áo gió vào cốp luôn từ tối để sáng ra khỏi quên.
Khởi động xe khi trời lạnh
Air Blade làm mát bằng dung dịch, máy nằm lạnh cả đêm thì cần một nhịp ngắn để vào trạng thái ổn định. Trình tự gọn:
- Dựng chân chống giữa, đứng hoặc ngồi vững bên xe.
- Mở khóa, chờ đồng hồ sáng và tự kiểm tra xong.
- Bóp phanh, bấm đề một lần dứt khoát rồi nhả khi máy nổ, không giữ nút đề lâu.
- Để máy chạy không tải trong lúc bạn đeo găng, cài quai mũ, lau gương. Khi tiếng máy đã đều và êm hơn lúc vừa nổ, mới cho xe xuống chân chống.
Trong đoạn đầu tiên, vặn ga nhẹ và đều, đừng tăng tốc gấp khi máy còn lạnh. Nếu bấm đề mà xe chưa nổ, nghỉ vài giây rồi thử lại thay vì giữ đề liên tục; sau vài lần vẫn không nổ thì gọi tiệm theo số 0942467674 chứ đừng tự tháo gì trên xe thuê. Trình tự chi tiết từng bước và cách xử lý xe khó nổ đã có trong bài khởi động Honda Vision sáng mùa đông; trên Air Blade nguyên tắc giống vậy, điều khác chủ yếu là vị trí núm Smartkey và nút đề.
Sương mù trên đê: chạy thế nào cho an toàn
Các tuyến dọc đê sông Hồng là nơi sương dày nhất vào sáng mùa đông, vì nằm sát mặt nước và ít nhà cửa che chắn. Những đoạn hay gặp nhất:
- Nghi Tàm và Âu Cơ chạy dọc phía đông Hồ Tây, một bên là hồ, một bên là sông, sương đọng từ cả hai phía.
- Hồng Hà chạy song song với sông qua Ba Đình và Hoàn Kiếm, có nhiều đoạn dốc lên xuống nối vào các phố bên trong.
- Nguyễn Khoái đi về phía Hai Bà Trưng và Hoàng Mai, đường rộng hơn nhưng nhiều xe lớn và gió sông mạnh.
Đèn cốt, không dùng đèn pha
Đèn trên Air Blade sáng khi máy nổ, nhưng trong sương bạn cần chủ động để ở chế độ cốt. Đèn pha chiếu cao, ánh sáng hắt ngược lại từ màn sương làm bạn chói mắt và thấy kém hơn. Đèn cốt chiếu thấp xuống mặt đường, đủ để bạn thấy vạch kẻ và mép đường, đồng thời giúp xe khác nhận ra bạn.
Chậm lại và giãn khoảng cách
Chọn tốc độ để luôn dừng được trong phạm vi mình nhìn thấy. Giữ khoảng cách với xe trước xa hơn hẳn ngày thường, vì mặt đường ẩm sương bám kém và bạn cần thêm thời gian phản ứng. Phanh sớm, bóp nhẹ cả hai tay phanh, tránh phanh gấp ở các khúc cua và đoạn dốc lên xuống đê.
Bám theo vạch kẻ bên phải hoặc mép đường thay vì bám đèn hậu xe trước: xe trước có thể dừng bất ngờ, còn mép đường thì không. Bật xi nhan sớm trước khi rẽ vào các dốc xuống phố, để người phía sau có thêm vài giây nhận ra. Kính chắn mũ bảo hiểm hay bị mờ hơi thở; hé kính một chút hoặc lau nhanh khi dừng đèn.
Khi sương dày tới mức chỉ thấy vài thân xe phía trước, cách an toàn nhất là tấp vào một quán nước ven đường, đợi trời sáng thêm. Thêm kỹ năng đi trong sương có trong bài chạy xe máy trong sương mù buổi sớm ở Hà Nội, còn cách mặc khi qua gió sông phía Long Biên xem ở bài sáng mùa đông ở Long Biên.
Giữ ấm tay lái: găng tay và áo gió
Trên xe ga, đôi tay đón gió trực tiếp suốt quãng đường. Tay tê thì vặn ga không đều và bóp phanh chậm, đó mới là chỗ nguy hiểm chứ không chỉ là chuyện khó chịu.
Chọn găng tay vừa đủ dày. Găng có lớp lót giữ ấm và mặt ngoài cản gió là tốt nhất. Đừng chọn loại quá cồng kềnh khiến bạn không cảm được độ mở ga và lực bóp phanh, hoặc khó bấm xi nhan, còi. Đeo thử, ngồi lên xe, bấm hết các nút rồi mới lên đường.
Mang một đôi dự phòng. Sương làm găng vải ẩm dần sau một đoạn dài trên đê. Một đôi khô để trong cốp hoặc hộc trước giúp bạn đổi khi cần.
Áo gió cài kín cổ. Mặt nạ trước của Air Blade che được phần chân, nhưng ngực và cổ vẫn đón gió. Áo gió có cổ cao, khăn mỏng quàng cổ và khẩu trang vải giữ ấm tốt hơn một chiếc áo len dày không cản gió.
Nếu thấy tay bắt đầu tê, hãy dừng ở chỗ an toàn, xoa tay, nắm mở vài lần cho máu lưu thông rồi mới đi tiếp. Cách nhận biết và xử lý tay cóng được nói kỹ ở bài tay tê cứng khi lái xe máy mùa đông.
Một lộ trình sáng sớm gợi ý
Giả sử bạn ở Long Biên, muốn sang Tây Hồ trước giờ làm. Qua cầu Long Biên hoặc cầu Chương Dương, nhập vào Trần Nhật Duật rồi Yên Phụ, sau đó lên Nghi Tàm. Đoạn trên cầu gió thổi ngang khá mạnh, giữ tay lái chắc, không ôm sát mép cầu. Lên tới Nghi Tàm và Âu Cơ, giảm tốc, giữ đèn cốt và quan sát lối rẽ từ các ngõ ra đê. Nếu đi sớm hơn lúc sương dày, cân nhắc đi đường phố bên trong dù chậm hơn, rồi chỉ ra đê khi trời đã sáng rõ.
Tóm lại
Một buổi sáng mùa đông đi Air Blade êm hay không phụ thuộc ba việc: nhận xe và chuẩn bị đồ từ tối hôm trước, khởi động chậm một nhịp rồi đi nhẹ ga đoạn đầu, và trên đê thì đèn cốt, tốc độ thấp, khoảng cách rộng, găng tay vừa đủ ấm. Xem thêm các bài về dòng xe này ở chuyên mục Honda Air Blade và các bài khác trong chuyên mục xe máy.