Mùa mưa bão, chuyện Sirius đi đường ngập là tình huống khách thuê xe ở Hà Nội gần như chắc chắn gặp ít nhất một lần. Cơn mưa lớn buổi chiều đổ xuống chừng một tiếng, vài con phố trung tâm đã thành dòng nước nâu, người đi xe máy đứng chần chừ ở mép nước. Sirius là xe số nên có lợi thế hơn xe tay ga khi lội nước nông, nhưng lợi thế đó chỉ có tác dụng khi bạn chọn đúng số, giữ ga đúng cách và biết lúc nào phải dừng lại. Bài này đi theo đúng trình tự một lần gặp nước: dừng lại quan sát, đo nước bằng chính chiếc Sirius, qua đoạn ngập, và những trường hợp nên quay đầu ngay.
Dừng ở mép nước, đừng lao theo dòng xe
Phản xạ dễ mắc nhất là thấy xe phía trước đi được thì mình cũng đi theo. Nhưng chiếc xe kia có thể cao hơn, người lái có thể quen đoạn đường, hoặc đơn giản là họ đang liều. Trước khi bánh trước chạm nước, hãy tấp vào chỗ cao, dừng lại vài chục giây và nhìn:
- Nước đứng hay đang chảy. Nước chảy xiết dọc lòng đường, nhất là gần miệng cống, đẩy bánh xe lệch hướng và che mất ổ gà, nắp cống bị bật.
- Đoạn ngập dài bao xa. Một vũng ngập vài chục mét khác hẳn cả dãy phố chìm trong nước.
- Xe máy khác đang ngập tới đâu. Lấy chiếc Sirius hoặc Wave đi trước làm thước đo: nước tới trục bánh, tới chỗ để chân, hay đã gần yên.
Các tuyến thường được nhắc tên trong tin thời tiết sau mưa lớn, như Nguyễn Khuyến hay Phan Bội Châu ở khu trung tâm, có lúc ngập sâu, có lúc chỉ đọng nước một đoạn ngắn tùy lượng mưa và thời điểm. Đừng coi tên phố là câu trả lời; mức nước thực tế trước mặt bạn mới quyết định.
Đo nước bằng chính chiếc Sirius
Bạn không cần thước. Ngay trên xe có những mốc dễ nhìn, và nên làm quen với chúng lúc trời còn khô, khi vừa nhận xe.
- Trục bánh xe và vành: nước dưới mức này gần như không đáng lo nếu bạn đi chậm.
- Ống xả: đây là mốc quan trọng nhất. Ống xả Sirius nằm thấp bên phải, miệng ống quay về phía sau. Nước lên quá miệng ống xả thì nguy cơ nước tràn ngược vào khi máy yếu hơi là rất thật.
- Chỗ để chân và các-te máy: nước đã tới đây nghĩa là đoạn ngập quá sâu với một chiếc xe số phổ thông.
Một mốc khác không nằm trên xe: nếu bạn không còn nhìn thấy mặt đường, không đoán được dưới nước là vạch kẻ, gờ giảm tốc hay hố sụt, thì đó cũng là lý do đủ để không đi.
Sirius đi đường ngập: số 1 hoặc 2, ga đều, không dừng
Khi đã đánh giá nước chỉ ngập nông, dưới ống xả, và mặt đường còn nhìn thấy được, cách đi như sau:
- Về số trước mép nước. Số 1 với đoạn ngập có dòng chảy hoặc đông xe; số 2 khi nước tĩnh, đường thoáng. Không đổi số khi đang ở giữa nước, vì mỗi lần nhả ga để đạp số là một lần áp lực khí xả giảm.
- Giữ ga đều, hơi cao hơn bình thường một chút. Máy quay đều đẩy khí xả ra liên tục, giữ nước không chui ngược vào ống. Đừng rồ ga thật mạnh, vì xe lao nhanh sẽ tạo sóng hắt nước lên bugi và lọc gió.
- Đi chậm, đều, không dừng giữa chừng. Chọn khoảng trống phía trước trước khi xuống nước để không phải phanh hay đứng chờ ở giữa. Sirius côn tự động nên khi phải đi rất chậm bạn vẫn giữ ga được mà không lo chết máy vì côn, chỉ cần tay ga đừng nhả hẳn.
Về vị trí và khoảng cách trên đoạn ngập:
- Đi giữa đường, theo vệt bánh xe phía trước. Lòng đường thường cao hơn mép sát vỉa hè, nơi có rãnh và miệng cống.
- Giữ khoảng cách. Xe tải, ô tô đi ngang tạo sóng lớn; để khoảng cách đủ để sóng của xe phía trước tan bớt trước khi tới bạn.
- Chở hai người thì càng phải chậm. Xe nặng hơn, lún sâu hơn, mốc ống xả coi như thấp xuống; người ngồi sau ngồi yên, không chống chân xuống nước.
Bài Honda Wave qua đường ngập ở Nguyễn Khuyến, Phan Bội Châu đi kỹ cách chọn làn ở hai tuyến này; nguyên tắc giữ số và giữ ga với Sirius cũng tương tự.
Khi nào nên quay đầu ngay
Đây là phần quan trọng nhất và cũng là phần nhiều người bỏ qua. Quay đầu ngay, hoặc tìm đường vòng, khi gặp một trong các dấu hiệu:
- Nước đã ngang hoặc quá miệng ống xả của Sirius.
- Không thấy mặt đường, không biết bên dưới là gì.
- Nước chảy mạnh, đẩy được cả chân bạn khi chống xuống.
- Đoạn ngập kéo dài cả dãy phố mà không thấy điểm cuối.
- Trời vẫn đang mưa to và nước đang lên chứ không rút.
Lúc đó, chờ ở quán nước hoặc mái hiên một lúc thường là cách khôn ngoan nhất. Ở Hà Nội, nhiều tuyến rút nước khá nhanh sau khi tạnh mưa. Bài đường ngập sau mưa lớn ở Hà Nội: khi nào nên dừng có thêm cách chọn chỗ chờ và đường vòng.
Nếu Sirius chết máy khi ngập
Dù cẩn thận, máy vẫn có thể tắt giữa nước. Khi đó:
- Không đề lại ngay. Nếu nước đã vào ống xả hoặc lọc gió, cố đề hay đạp nổ có thể làm hư hại máy nặng hơn.
- Xuống xe, dắt thẳng ra chỗ cao. Giữ xe đứng, không nghiêng đổ, dắt theo hướng gần bờ nhất.
- Gọi cửa hàng để được hướng dẫn. Mô tả mức nước đã ngập tới đâu và xe đã tắt lúc nào. Số của tiệm là 0942467674.
Với bản Sirius phun xăng, nếu sau khi khô ráo mà đèn báo lỗi động cơ sáng hay nhấp nháy, xem bài đèn báo lỗi động cơ trên Sirius phun xăng trước khi quyết định đi tiếp.
Chuẩn bị trước mùa mưa khi thuê Sirius
Phần lớn những chuyến lội nước vất vả có thể tránh được từ trước khi ra khỏi nhà. Vài thói quen nhỏ cho khách thuê xe trong mùa mưa bão:
- Xem dự báo và radar mưa trước khi đi những quãng dài, ví dụ từ Long Biên sang Cầu Giấy hay Đống Đa vào chiều muộn, giờ mưa giông hay đổ xuống.
- Ưu tiên tuyến đường lớn, cao ráo thay vì đường tắt qua ngõ nhỏ trũng. Đi vòng thêm một quãng thường nhanh hơn kẹt giữa phố ngập.
- Để áo mưa bộ và túi chống nước trong cốp hoặc treo sẵn; giấy tờ, điện thoại cho vào túi kín.
- Lưu sẵn số cửa hàng để gọi khi cần, đừng đợi điện thoại ướt mới đi tìm.
Sau khi qua đoạn ngập
Lên tới chỗ khô, đừng tăng tốc ngay. Bóp thử phanh vài lần ở tốc độ chậm để má phanh khô bớt, nhất là bản phanh cơ. Nghe tiếng máy xem có lụp bụp bất thường. Khi trả xe, nói với cửa hàng rằng xe đã lội nước để được kiểm tra, kể cả khi bạn thấy xe vẫn chạy bình thường.
Tóm lại: dừng ở mép nước để quan sát, đo nước bằng ống xả, về số 1 hoặc 2 và giữ ga đều, không dừng giữa chừng, và quay đầu khi nước quá ống xả hoặc không còn thấy mặt đường. Thông tin thêm về mẫu xe này có ở trang Yamaha Sirius, các mẫu khác ở chuyên mục xe máy.