Nhận xe ga thuê giữa Hà Nội, đa số khách chỉ nổ máy, nghe tiếng ổn là chạy đi, và tới lúc trả xe mới tranh cãi về vết xước có từ trước hay máy có tiếng lạ từ lúc nào. Thực ra kiểm tra xe ga khi nhận thuê chỉ mất khoảng mười phút với tám hạng mục, làm theo trình tự dưới đây, và bạn tự bảo vệ mình khỏi những tranh cãi không đáng có, cũng như tránh gặp sự cố giữa chuyến đi.
Kiểm tra xe ga khi nhận thuê: tám hạng mục trong mười phút
Hạng mục một, phanh: ngồi lên xe, bóp phanh trước rồi phanh sau, nghe và cảm độ rơ, phanh bọt hoặc kêu lụp cụp là cần báo ngay. Bóp mạnh giữ năm giây, đạp bàn đạp phanh sau xem có cụp xuống quá mức không. Hạng mục hai, tay ga: vặn ga nhẹ rồi nhả hẳn, tay ga phải trả về vị trí đóng êm, không bị kẹt giữa chừng, đây là điểm an toàn sống còn của xe ga.
Hạng mục ba, đèn và còi: bật chìa khóa kiểm tra đèn pha, đèn phanh khi bóp phanh, xinhan trái phải, và bấm còi, đèn mờ hoặc còi nhỏ tiếng có thể là ắc quy yếu, xem lại bài bấm đề không nổ để biết khi nào nên đổi xe. Hạng mục bốn, lốp: nhìn ngang hai bánh so độ căng, rà mặt gai xem còn vân không, và vặn van xem có xì nhẹ không.
Ba hạng mục hay bị bỏ qua nhất và hối tiếc nhiều nhất là đèn phanh, chân chống và khóa cốp: đèn phanh chỉ phát hiện khi có người bóp giúp bạn nhìn từ sau, chân chống lỏng làm xe đổ giữa chỗ gửi, còn khóa cốp kẹt thì đêm về mới biết. Làm đủ tám hạng mục chậm hơn ba phút thường lệ, đổi lại là ba rủi ro bị gỡ khỏi chuyến đi, kể cả với khách thuê quen đường, vì xe lần này chưa chắc đã là xe lần trước.
Tiếp nhận thân xe, gương và cốp
Hạng mục năm, thân xe: đi một vòng quanh xe, nhìn các vết xước có sẵn ở hai bên đồ nhựa, đầu trước, và càng sau, chụp ảnh từng vết kèm cả biển số trong khung hình, gửi luôn cho bên cho thuê qua tin nhắn để có thời gian làm bằng chứng. Hạng mục sáu, gương: chỉnh gương đúng tầm nhìn của bạn ngay tại chỗ, gương lỏng hay nứt kính là gương cần đổi trước khi đi.
Hạng mục bảy, cốp và khóa: mở cốp xem khóa đóng mở êm, bên trong khô ráo, và hỏi bên cho thuê khóa cổp có hay kẹt không, cốp đọng nước sau mưa là dấu hiệu gioăng hở. Hạng mục tám, giấy tờ: kiểm tra giấy đăng kiểm và số khung trùng với xe được giao, đây là mục không được bỏ qua nếu bạn định đi các tuyến có chốt kiểm soát.
Nổ máy nghe tiếng và chạy thử ngắn
Nổ máy đứng yên, nghe tiếng máy đều, không có tiếng lục cục từ nồi hoặc rít lạ, để máy nổ chừng một phút quan sát vặn ga thử hai ba lần, máy lên trả êm là đạt. Nếu máy giật khi vặn ga đứng yên, tham khảo bảng phân biệt lỗi người và lỗi xe trong bài xe ga bị giật khi vặn ga, và nếu giật ngay cả lúc đứng yên thì nên yêu cầu đổi xe trước khi rời cửa hàng.
Tiếp theo là chạy thử quanh quỹ gần trong vài trăm mét: phanh nhẹ vài lần, qua một ổ gà nhỏ xem giảm xóc có đập mạnh không, và thử quay đầu xem bán kính quay có bình thường không. Chạy thử là phần đáng giá nhất của mười phút này, mọi trục trặc lớn đều lộ ra trong quãng ngắn, và đổi xe lúc đó còn dễ hơn đổi giữa chuyến.
Mức xăng, đồng hồ và thỏa thuận khi nhận
Mức xăng lúc nhận là mục hay gây tranh cãi nhất: nhìn kim, chụp ảnh kim xăng kèm đồng hồ công tơ mét, và hỏi rõ nguyên tắc xăng lúc trả là đổ về mức nào. Ghi lại luôn giờ nhận, thời hạn trả, và số điện thoại hỗ trợ khi xe có sự cố giữa đường, lưu vào điện thoại thay vì chỉ nghe nói qua.
Một số câu đáng hỏi lúc nhận xe: xe này trung bình một bình đi bao xa, có tiệm đối tác gần khu vực bạn ở không, và khi xe hỏng giữa đường thì quy trình hỗ trợ thế nào. Hỏi đúng ba câu này, bạn gần như đã vẽ sẵn kịch bản cho mọi sự cố, từ hết xăng như bài hết xăng giữa đường cho tới lốp như bài lốp xì hơi giữa phố.
Với người thuê đi dài ngày, thêm một mục nữa đáng làm: hỏi bên cho thuê lịch bảo dưỡng gần nhất của xe, xe đã được thay dầu và bugi định kỳ thì tỷ lệ sự cố giữa chuyến giảm hẳn, và câu hỏi này cũng cho bạn biết chủ xe có chăm xe hay không. Một chiếc xe được chăm tốt gần như không có tiếng rít bất thường ở nồi, dây curoa còn độ căng đúng, và các chi tiết nhỏ như ốc gương, nắp bình xăng đều chắc tay, những thứ nói nhiều hơn lời quảng cáo của bất kỳ bên cho thuê nào.
Trả xe: khép vòng bằng chứng
Lúc trả, đi quanh xe một vòng lần cuối so với ảnh chụp lúc nhận, mọi vết mới xuất hiện cần có giải thích rõ ràng trước khi ký trả. Xe chạy trong ngày nắng to thì nên đỗ chỗ có bóng râm trước khi trả, và tổng quan nhóm xe nhỏ gọn phù hợp kiểu di chuyển nào đã tóm trong trang Honda Click, danh sách các dòng xe cho thuê nằm trong trang xe máy.
Mười phút kiểm tra lúc nhận không phải thủ tục, nó là khoản đầu tư rẻ nhất của chuyến đi: máy ổn, phanh chắc, bằng chứng rõ, bạn đi nhẹ cả đầu, còn chủ xe cũng trả xe dễ tính hơn khi thấy khách kỹ.