Đi xe ga trong phố Hà Nội, vừa ra khỏi chỗ gửi, vặn ga cho xe lăn bánh, và xe giật cục một cái rồi mới chịu đi, cảm giác này khiến nhiều người lo xe hỏng. Thực tế xe ga bị giật khi vặn ga có hai nhóm nguyên nhân rất khác nhau: một bên là cách vặn ga chưa quen, không sai của xe, một bên là bộ truyền động hoặc hệ thống nhiên liệu đang có vấn đề. Phân biệt được hai nhóm này, bạn sẽ biết việc nào chỉnh ngay được, việc nào cần báo lại cho bên cho thuê, và không bỏ tiền sửa oan.
Xe ga bị giật khi vặn ga: phân biệt lỗi người và lỗi xe
Cách phân biệt nhanh nhất là thử trong tư thế đứng yên: giữ phanh chặt, vặn ga nhẹ cho máy lên vòng tua rồi trả về, làm vài lần. Nếu máy lên đều, trả êm, không bị chết giữa chừng, thì phần lớn vấn đề nằm ở cách phối hợp ga và phanh khi lăn bánh, không nằm ở máy. Ngược lại, nếu đứng yên vặn ga mà máy cũng hụt, giật, hoặc lên chậm một nhịp rồi vọt, thì xe đang có vấn đề thật, chuyển xuống các mục dưới.
Thử tiếp ở chỗ vắng: đi thẳng đường bằng, tăng ga từ từ trong khoảng mười mét. Giật đúng ở tốc độ thấp khi mới lăn bánh rồi êm dần khi xe đã nhanh, thường chỉ về phía bộ truyền động. Giật ngay cả khi đang chạy đều, hoặc giật kèm tiếng nổ lụp bụp ở ống giảm thanh, thường thuộc nhóm bugi và xăng.
Lỗi quen tay: người từ xe số chuyển sang
Người đi xe số lâu năm có thói quen vặn ga kiểu giật côn: xoay cổ tay nhanh và mạnh, vì xe số có côn đỡ lực. Xe ga không có côn, cú vặn như vậy truyền thẳng toàn bộ lực sang bộ truyền, xe hích tới một cái rồi mới đều. Đây là lỗi phổ biến nhất ở người mới chuyển từ xe số sang xe ga, và các phản xạ cần đổi đã được tóm kỹ trong bài từ xe số sang xe ga, trong đó có cả cách vặn ga ba giai đoạn: nhẹ, giữ, rồi tăng.
Cách luyện nhanh là chọn một đoạn ngõ vắng bằng phẳng, đi đi lại lại mười lượt, mỗi lượt chỉ tập trung vào một việc: lượt một tập nhả phanh hẳn, lượt hai tập vặn ga nhẹ chừng nửa mi, lượt ba mới tăng dần. Sau cùng buổi, tay bạn tự nhớ nhịp, và ra phố, giật do tay gần như biến mất hoàn toàn, còn nếu vẫn giật đều đặn ở cùng một tốc độ thì đã đủ bằng chứng để báo lại cho bên cho thuê.
Thói quen thứ hai là giữ phanh sau lấm tấm khi vặn ga, còn gọi là đi kiểu nhấp nhô phanh ga, xe sẽ giật theo từng lần phanh nhả xen kẽ. Cách sửa: nhả phanh hẳn trước khi vặn ga, và luyện ở chỗ vắng năm phút, giật do tay sẽ biến mất ngay.
Lỗi thuộc bộ truyền động: giật ở tốc độ thấp, êm khi đã nhanh
Bộ truyền xe ga gồm dây curoa, bộ nồi trước và nồi sau, khi các con bi nồi mòn hoặc dây curoa đã dãn, lực truyền lên không đều ở vòng tua thấp, đúng lúc bạn vừa vặn ga lăn bánh. Dấu hiệu nhận dạng: giật chủ yếu ở dưới hai mươi ki lô mét một giờ, kèm tiếng rì rì nhẹ, và xe êm hẳn khi đã lên tốc độ, vì vòng tua cao đủ đẩy bi ra hết biên.
Lỗi này không nguy hiểm ngay nhưng càng đi càng nặng, và với xe thuê thì đây là việc phải báo lại, không phải việc tự tháo sửa. Cứ ghi lại: giật ở tốc độ nào, tiếng kèm theo thế nào, đã thử đứng yên vặn ga chưa, mô tả rõ giúp bên cho thuê chuẩn bị đúng linh kiện trước khi bạn mang xe tới, đừng phải chạy hai chuyến.
Lỗi thuộc bugi và xăng: giật kèm lụp bụp hoặc chết máy
Bugi bẩn hoặc già khiến tia lửa yếu, máy lên trễ một nhịp rồi vọt, cảm giác giống xe bị giật, thường kèm tiếng lụp bụp ở ống pô. Xăng bẩn hoặc nước lọt vào xăng cho triệu chứng gần giống, nhưng thêm dấu hiệu máy lúc ổn lúc dở, chạy một quãng êm, quãng sau lại giật. Cả hai đều là việc của thợ, và hay gặp nhất sau những đợt mưa dài ở Hà Nội, khi một số quán rửa xe hoặc chỗ đỗ ngập làm nước lọt vào hệ thống.
Với khách thuê xe, tuyệt đối không tự tháo bugi hay xả xăng, vì thao tác sai chỉ làm nước và cặn đi sâu hơn. Gọi mô tả hiện tượng, đa số các vụ bugi chỉ cần mười phút ở tiệm, còn nếu xe chết máy luôn giữa đường thì dựng sát lề và gọi hỗ trợ, cách dừng an toàn khi xe có vấn đề giữa dòng xe đông đã có trong bài đọc dòng xe Hà Nội.
Việc làm ngay được và việc cần báo lại
Làm ngay được: thử vặn ga khi đứng yên để phân loại, luyện cách vặn ga ba giai đoạn ở chỗ vắng, và ghi lại đúng tốc độ cùng điều kiện xe giật. Cần báo lại: mọi dấu hiệu thuộc máy và bộ truyền, đặc biệt khi giật kèm tiếng lạ, mùi khét, hoặc máy chết giữa chừng. Khách thuê nên chụp lại đồng hồ công tơ mét và ghi giờ gặp lỗi, mô tả càng cụ thể càng nhanh được xử lý.
Với người định thuê xe đi lâu ngày, kiểm tra kỹ lúc nhận xe là cách đỡ gặp trục trặc giữa chặng, phần kiểm tra tổng thể đã tóm trong bài thuê Click dễ dãi cho người mới, đừng chỉ nghe máy nổ là nhận xe.
Tổng quan dòng xe nhỏ gọn nằm trong trang Honda Click, danh sách các dòng xe cho thuê nằm trong trang xe máy. Xe giật khi vặn ga đa số là chuyện nhỏ, nhưng phân biệt được tay mình và xe đang có vấn đề gì, bạn xử lý đúng chỗ ngay từ lần đầu.