Sáng ra ở Hà Nội, ngồi lên Honda Click, bấm nút đề mà máy không chịu nổ, và lúc đó bạn thường nghĩ ngay tới thợ sửa. Nhưng xe ga bấm đề không nổ trong phần lớn các ca chỉ do vài lý do rất nhỏ: chưa bóp phanh, công tắc tắt máy còn ở vị trí đóng, chân chống chưa gạt lên, hoặc đơn giản là hết xăng. Bài này xếp các bước kiểm tra theo thứ tự dễ tới khó, để bạn tự xử lý tại chỗ trong vài phút, và biết chính xác lúc nào mới thật sự cần gọi thợ.
Xe ga bấm đề không nổ: năm bước kiểm tra trong hai phút
Bước một: nhìn xem tay có đang bóp phanh không. Xe ga có khóa đề an toàn, máy chỉ đề khi phanh được bóp, đây là thiết kế chống xe tự lao đi. Rất nhiều ca tưởng hỏng xe thực ra là tay quên bóp phanh, bóp phanh rồi bấm đề lại là nổ ngay.
Bước hai: kiểm tra công tắc tắt máy bên phải tay lái, nút đỏ hoặc nút gạt có hai vị trí mở và đóng. Xe được đỗ qua đêm ở chỗ gửi đông người, trẻ con nghịch hoặc ai đó vô tình gạt là máy không đề được. Gạt về vị trí mở rồi thử lại.
Bước ba: nhìn chân chống, một số dòng xe ga có khóa đề chỉ mở khi chân chống được gạt lên hết cỡ. Bước bốn: nhìn kim xăng trên đồng hồ, kim chạm vạch đỏ là hết xăng, hoặc vặn chìa khóa mở khóa cốp xem đèn báo có sáng không. Bước năm: nghe tiếng đề khi bấm nút, đề mà máy quay yếu ì ạch là ắc quy hết điện, đề khỏe mà máy không nổ là chuyện khác, xem các mục dưới.
Vì sao xe ga bắt buộc bóp phanh khi đề
Xe số có côn và số giữ xe, còn xe ga chỉ có một bộ truyền tự động, nếu máy nổ mà không có ai giữ phanh, xe lao đi ngay lập tức. Nhà sản xuất vì thế nối mạch đề với công tắc phanh: không bóp phanh, mạch đề không nhận. Đây không phải lỗi mà là thiết kế an toàn, nên lần đầu đi xe ga, ai quen xe số thường bỡ ngỡ đúng ở điểm này.
Nếu bóp phanh rồi mà vẫn không đề, nghe xem có tiếng cạch của rơ le không: có tiếng cạch mà đề không quay, kiểm tra tiếp ắc quy; không có tiếng gì, kiểm tra lại công tắc và khóa điện. Hai đường này phủ phần lớn các trường hợp kể trên, còn lại mới tới mạch máy.
Ắc quy yếu: dấu hiệu và cách xử lý trước
Ắc quy yếu có dấu hiệu rất rõ: bấm còi nhỏ tiếng, đèn xinhan mờ, và bấm đề thì máy quay chậm, đều đặn nhưng yếu. Nguyên nhân thường gặp là xe đỗ lâu không nổ máy, hoặc quên tắt đèn khi đỗ. Với xe thuê, đây là lúc gọi cho bên cho thuê, vì thay ắc quy hoặc sạc dưỡng là việc của họ, đừng tháo ắc quy tự sạc tại chỗ.
Cần lưu ý khi thử đề với ắc quy đã yếu: mỗi lần bấm không quá năm giây, rồi chờ mười giây mới bấm tiếp. Bấm đề liên tục dài chỉ làm ắc quy cạn nhanh hơn, và mô tơ đề nóng. Sau ba bốn lần không được thì dừng, gọi hỗ trợ, đừng cố thêm.
Hết xăng hoặc bugi ướt: hai lý do hay gặp sau mưa
Kim xăng về vạch đỏ mà vẫn đề được là máy còn chút xăng loãng, nên đề mãi không nổ. Xe ga không có chế độ xăng dự trữ như xe số, hết là hết hẳn, cách duy nhất là mua xăng lẻ hoặc dắt tới cây xăng. Đến mùa mưa Hà Nội, bugi ướt là lý do thường gặp kế tiếp: xe đi mưa hoặc rửa xong để qua đêm, nước đọng quanh bugi làm máy không nổ dù đề rất khỏe.
Với bugi ướt, nếu bạn quen dụng cụ, tháo nắp bugi lau khô rồi bắt lại là nổ, nhưng với khách thuê xe, cách khôn nhất là để máy khô tự nhiên chừng nửa giờ ở chỗ thoáng, hoặc gọi bên cho thuê hướng dẫn qua điện thoại. Tuyệt đối không xịt dung dịch bắt lửa quanh bugi để cho máy nhanh nổ, đó là cách gây cháy.
Khi nào nên dừng tay và gọi thợ
Dừng thử và gọi hỗ trợ khi có một trong các dấu hiệu sau: đề đã yếu dần rồi tắt hẳn, có mùi khét hoặc khói từ dưới yên, máy nổ được nhưng chết ngay lập tức nhiều lần liền, hoặc có tiếng lạ lục cục khi đề. Những dấu hiệu này thuộc nhóm lỗi bên trong, tự tháo mạch hoặc vặn ốc bừa chỉ biến lỗi nhỏ thành lỗi lớn, và với xe thuê thì còn mất tiền bồi hoàn.
Khi gọi, nói rõ triệu chứng thay vì chỉ nói xe không nổ: đề có quay không, còi đèn có sáng không, kim xăng còn bao nhiêu, vừa đi mưa hay đỗ bao lâu. Người nghe sẽ chuẩn đoán nhanh gấp nhiều lần, và nếu xe nằm giữa phố, hãy dựng xe sát lề, bật đèn khẩn cấp nếu có, phần dừng xe an toàn giữa dòng xe Hà Nội đã được bàn kỹ trong bài đọc dòng xe Hà Nội, chịu khó xem lại trước khi đứng lơ ngơ bên xe chết máy.
Chuẩn bị để ít gặp ca không nổ máy
Trước mỗi chuyến đi xa, đề máy nghe tiếng ổn rồi tắt, mất mười giây mà tiết kiệm được cả buổi. Khách lần đầu thuê xe ga nên đọc phần làm quen trong bài thuê Click dễ dãi cho người mới, còn người mới chuyển từ xe số nên xem các phản xạ cần đổi trong bài từ xe số sang xe ga, trong đó có ngay cả chuyện quen bóp phanh khi đề.
Tổng quan dòng xe nhỏ gọn nằm trong trang Honda Click, danh sách các dòng xe cho thuê nằm trong trang xe máy. Máy không nổ đa số không phải hỏng hóc lớn, kiểm tra năm bước trên, bạn sẽ tự khỏi bốn trong năm trường hợp, và gọi đúng lúc với trường hợp còn lại.