Với người mới chạy xe trong nội đô, rẽ trái xe máy ngã tư lớn thường là thao tác đáng ngại nhất trong cả chuyến đi. Đèn vừa xanh, bạn nhích lên giữa giao lộ, rồi bỗng thấy mình đứng kẹt: phía trước là dòng xe đi thẳng ngược chiều lao tới, phía sau là xe vẫn đang đẩy lên, bên cạnh là ô tô cũng chờ rẽ. Ở những nút đông như Ngã Tư Sở, Kim Mã giao Liễu Giai, Láng Hạ giao Thái Hà hay Nguyễn Văn Cừ giao Ngọc Lâm bên Long Biên, cảnh đó lặp lại mỗi pha đèn. Bài này đi theo đúng trình tự một lần rẽ: vào làn, chọn chỗ chờ, đọc đèn, chờ khoảng trống và rời giao lộ.
Vì sao rẽ trái xe máy ngã tư lớn dễ bị kẹp giữa dòng
Rẽ trái là hướng đi duy nhất buộc bạn cắt ngang qua dòng xe đi thẳng từ phía đối diện. Rẽ phải chỉ cần bám mép đường, đi thẳng chỉ cần giữ làn, còn rẽ trái thì phải chọn đúng một khoảng trống trong dòng xe đang chạy ngược về phía mình. Người mới hay gặp ba lỗi:
- Vào làn rẽ quá muộn, phải cắt chéo qua nhiều làn sát vạch dừng, vừa bị bóp còi vừa đứng sai chỗ.
- Nhầm nhịp đèn, thấy đèn tròn xanh là rẽ luôn trong khi đèn mũi tên rẽ trái vẫn đang đỏ.
- Lao vào giữa giao lộ rồi dừng lưng chừng, đầu xe đã chĩa sang làn ngược chiều nhưng không có đường thoát.
Ba lỗi này đều xử lý được trước khi bánh xe chạm vạch dừng, nên phần quan trọng nhất của một lần rẽ trái thật ra nằm ở mấy chục mét phía trước ngã tư.
Vào làn rẽ trái từ sớm, không cắt chéo sát vạch
Trên các trục lớn của Hà Nội, mặt đường gần ngã tư thường có mũi tên sơn chỉ hướng cho từng làn, đôi khi có thêm biển chỉ làn treo phía trên. Hãy nhìn chúng từ xa, ngay khi thấy cột đèn của ngã tư phía trước.
Trình tự an toàn là bật xi nhan trái sớm, nhìn gương và ngoái nhẹ qua vai trái, rồi chuyển dần từng làn một sang làn có mũi tên rẽ trái. Đừng chuyển hai làn trong một nhịp. Nếu dòng xe quá dày không chen sang được, đừng cố: đi thẳng qua ngã tư rồi tìm chỗ quay đầu hợp lệ, hoặc rẽ phải vòng một khối nhà. Mất thêm vài phút vẫn tốt hơn cắt ngang đầu ô tô sát vạch dừng. Cách tìm chỗ quay đầu khi lỡ đường có trong bài đi tiếp tìm chỗ quay đầu, đừng phanh gấp.
Một lưu ý: tuyệt đối không rẽ trái khi đầu ngã tư có biển cấm rẽ trái, kể cả khi thấy người khác vẫn rẽ. Có nút chỉ cấm theo khung giờ ghi trên biển phụ, nên đọc hết biển chứ đừng chỉ nhìn biểu tượng.
Vị trí chờ: theo vạch dừng, làn rẽ và ô chờ nếu có
Khi đèn đỏ, chỗ đứng của bạn quyết định bạn có đường thoát hay không.
- Dừng sau vạch dừng, trong đúng làn rẽ trái. Đừng tràn lên vạch đi bộ hay lấn sang làn đi thẳng bên phải.
- Nếu ngã tư có ô chờ hay khu vực kẻ vạch dành cho xe máy, dừng gọn trong ô đó theo đúng chỉ dẫn sơn trên mặt đường. Không có thì cứ theo vạch dừng chung.
- Đứng hơi lệch về phía trái của làn, cách ô tô bên cạnh đủ một khoảng để không nằm trong điểm mù của họ.
- Giữ bánh trước thẳng khi chờ. Nếu lỡ bị xe phía sau va nhẹ, bánh thẳng giúp xe bạn chỉ nhích về phía trước chứ không bị đẩy chéo sang làn ngược chiều.
Đọc nhịp đèn: mũi tên rẽ riêng hay chung pha
Đây là chỗ người mới hay nhầm nhất. Ngã tư lớn ở Hà Nội có hai kiểu bố trí đèn cho hướng rẽ trái.
Có đèn mũi tên rẽ trái riêng
Cột đèn có thêm một ô đèn hình mũi tên chỉ sang trái. Khi mũi tên này xanh, dòng đi thẳng ngược chiều đang phải dừng, bạn rẽ trong một pha gần như được bảo vệ. Khi mũi tên đỏ mà đèn tròn xanh, nghĩa là chỉ hướng đi thẳng được đi, bạn phải đứng chờ. Hãy nhìn đúng ô đèn của hướng mình, đừng nhìn theo người bên cạnh nổ máy.
Đèn tròn chung pha cho cả đi thẳng và rẽ
Không có mũi tên riêng, đèn xanh cho phép cả đi thẳng lẫn rẽ cùng lúc. Lúc đó bạn được rẽ nhưng phải nhường dòng xe đi thẳng từ phía đối diện. Đây là kiểu khó nhất, và cũng là kiểu dễ bị kẹp giữa giao lộ nhất. Nếu ngã tư có bảng đếm lùi, liếc qua nó để biết pha đèn còn dài hay sắp hết trước khi quyết định nhích lên.
Nhường xe đi thẳng ngược chiều: chờ khoảng trống thật
Với đèn chung pha, cách làm an toàn là nhích lên vừa đủ qua vạch dừng, đầu xe vẫn hướng thẳng, rồi đứng chờ ở phía trái làn của mình. Đừng lao sâu vào tâm giao lộ khi chưa thấy đường thoát.
Một khoảng trống thật là khi xe đi thẳng gần nhất đã qua hẳn, xe kế tiếp còn ở xa và đang chạy đều, không phải đang tăng tốc lao tới cho kịp đèn. Hãy cẩn thận với xe máy chạy khuất sau ô tô hay xe buýt ngược chiều: ô tô vừa qua không có nghĩa là làn bên cạnh nó trống. Góc nhìn ngược lại, từ phía người đi thẳng, được phân tích trong bài xe ngược chiều rẽ trái cắt mặt tại ngã tư, đọc để hiểu họ nhìn thấy bạn thế nào.
Khi đã quyết định đi, rẽ dứt khoát với ga đều, đừng dừng giữa chừng. Nếu đèn chuyển vàng khi bạn đã ở trong giao lộ, hoàn tất lượt rẽ để giải phóng ngã tư, đừng lùi lại. Còn nếu đèn đã vàng mà bạn vẫn đứng sau vạch, cứ chờ pha sau. Bài đèn vàng tại ngã tư đông người nói kỹ hơn về khoảnh khắc này.
Người đi bộ ở nhánh đường bạn rẽ vào
Rất nhiều người rẽ trái chỉ nhìn dòng xe ngược chiều mà quên mất vạch đi bộ ở nhánh đường mình sắp vào. Khi đèn của bạn xanh, người đi bộ băng qua nhánh đó có thể cũng đang được đi. Ở các nút gần trường học, chợ hay bến xe buýt như quanh Cầu Giấy hay Hoàn Kiếm, đó là chuyện thường ngày.
Trước khi tăng ga ra khỏi giao lộ, quét mắt sang vạch đi bộ phía bên trái. Nếu có người đang qua, dừng trước vạch, để họ đi hết rồi mới chạy tiếp. Khoảng dừng này ngắn nhưng đủ để bạn không bị kẹt giữa hai dòng.
Luyện trước khi tự rẽ ở nút lớn
Nếu mới thuê xe và chưa quen đường Hà Nội, đừng chọn ngay Ngã Tư Sở giờ tan tầm làm bài tập đầu tiên. Hãy thử ở những ngã tư vừa phải vào buổi sáng cuối tuần, khi đường thoáng. Đứng bên vỉa hè vài pha đèn, quan sát xem mũi tên rẽ sáng lúc nào, người địa phương chờ ở đâu, rồi mới tự làm.
Những kỹ năng nền như giữ ga đều, phanh êm và nhìn gương đều nằm trong chuyên mục kỹ năng lái cơ bản. Nắm chắc chúng, việc rẽ trái ở ngã tư lớn sẽ chỉ còn là một chuỗi thao tác quen tay: vào làn sớm, chờ đúng chỗ, đọc đúng đèn, nhường đúng người. Xem thêm các bài khác trong mục kỹ năng lái xe máy.