Bạn đang chạy xe thuê trong nội thành Hà Nội, đến ngã tư thì đèn chuyển đỏ, làn sát lề phải vẫn có người đi tiếp. Có được đi theo không? Với xe máy rẽ phải khi đèn đỏ, câu trả lời phụ thuộc hoàn toàn vào báo hiệu đặt tại chính nút giao đó. Bài này giúp bạn đọc báo hiệu trong vài giây, chọn đúng chỗ đứng chờ và hiểu vì sao một cú rẽ vội có thể thành thông báo phạt nguội gửi về sau.
Khách nước ngoài quen luật rẽ phải tự do có thể đọc thêm bài đèn đỏ có được rẽ phải không.
Xe máy rẽ phải khi đèn đỏ: luật đặt nguyên tắc gì
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, hiệu lực từ ngày 01/01/2025, quy định tại điểm c khoản 4 Điều 11:
“Tín hiệu đèn màu đỏ là cấm đi.”
Câu này không có ngoại lệ dành riêng cho hướng rẽ phải. Khoản 2 cùng điều xếp thứ tự ưu tiên khi chấp hành báo hiệu: hiệu lệnh của người điều khiển giao thông, rồi đến tín hiệu đèn, rồi biển báo hiệu, sau đó mới đến vạch kẻ đường và các dấu hiệu khác. Khoản 5 nêu biển phụ dùng “để thuyết minh bổ sung” cho các nhóm biển khác. Khoản 13 giao Bộ trưởng Bộ Xây dựng ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ.
Đọc ghép lại, nguyên tắc rất gọn: đèn đỏ thì dừng trước vạch. Hướng rẽ phải chỉ được đi khi tại chỗ có tín hiệu riêng cho hướng đó, hoặc có người điều khiển giao thông cho đi.
Đèn mũi tên xanh: sáng cùng đèn đỏ thì hiểu thế nào
Nhiều nút giao lớn có thêm đèn hình mũi tên bên cạnh đèn tròn. Theo tóm tắt Quy chuẩn QCVN 41:2024/BGTVT về báo hiệu đường bộ từ nhiều nguồn tổng hợp pháp luật (chúng tôi chưa đối chiếu được bản gốc), cách hiểu như sau:
- Mũi tên xanh sáng cùng lúc với đèn đỏ: được đi theo hướng mũi tên chỉ, nhưng phải nhường đường cho người và xe ở hướng khác đang được đi.
- Mũi tên đỏ sáng: không được đi theo hướng mũi tên, kể cả khi đèn tròn đi thẳng đang xanh.
- Đèn mũi tên tắt: coi như không có tín hiệu riêng, quay về đèn tròn.
Hãy nhìn đúng hình mũi tên, đúng màu, rồi mới nhả ga.
Biển phụ cho phép rẽ phải: đọc chữ, đừng đoán hình
Biển phụ cho phép rẽ phải thường là tấm biển nhỏ đặt dưới cụm đèn hoặc trên cột bên lề phải, có hình mũi tên rẽ phải kèm dòng chữ cho biết hướng rẽ phải được đi khi đèn đỏ. Hình dáng có thể khác nhau tùy nút, nên chúng tôi chỉ mô tả bằng lời và không nêu mã biển.
Khi thấy một tấm biển như vậy:
- Đọc hết chữ trên biển, kể cả dòng nhỏ ghi loại xe hoặc khung giờ nếu có.
- Kiểm tra biển gắn với làn bạn đang đứng, không phải làn bên cạnh.
- Nhìn thêm đèn mũi tên. Theo thứ tự ưu tiên ở Điều 11, tín hiệu đèn đứng trên biển báo, nên mũi tên đỏ đang sáng thì vẫn phải dừng.
Không thấy biển, hoặc biển bị cây che, bị bong chữ: coi như không có cho phép.
Tiểu đảo phân luồng và làn rẽ riêng
Một số nút có đảo nhỏ kẻ vạch hoặc xây gờ, tách riêng một nhánh rẽ phải. Tự hòn đảo không phải là báo hiệu cho phép đi khi đèn đỏ, nó chỉ chia dòng xe. Bạn vẫn phải tìm đèn mũi tên, biển phụ hoặc vạch dừng ở đầu nhánh. Không chắc nhánh đó chịu tín hiệu nào thì dừng và chờ chu kỳ xanh.
Dừng đèn đỏ chắn làn rẽ phải: chọn chỗ chờ cho đúng
Ở nút có làn rẽ phải được đi khi đèn đỏ, người định đi thẳng mà đứng chờ sát lề phải sẽ chặn lối của người rẽ hợp lệ. Luật không bỏ ngỏ chuyện này:
- Khoản 2 Điều 13 yêu cầu đi trong một làn trên đường có vạch phân làn và chỉ chuyển làn ở nơi cho phép.
- Khoản 2 Điều 15 yêu cầu trước khi chuyển hướng phải chuyển dần sang làn gần nhất với hướng rẽ.
- Khoản 6 Điều 11 nêu vạch kẻ đường chỉ sự phân chia làn, hướng đi và vị trí dừng lại.
Vì vậy, nếu mặt đường vẽ mũi tên rẽ phải ở làn sát lề, người đi thẳng nên vào làn có mũi tên đi thẳng ngay từ trước vạch liền. Ví dụ, trên các trục nhiều nút đèn như Nguyễn Văn Cừ ở Long Biên hay Xuân Thủy ở Cầu Giấy, hãy nhìn mũi tên trên mặt đường từ xa rồi vào làn sớm, đừng đợi sát vạch dừng mới lách. Hành vi đứng chắn làn có bị xử lý hay không, xử lý thế nào thuộc nghị định xử phạt của Chính phủ, bài này không nêu.
Camera ở nút giao ghi lại những gì
Khoản 1 Điều 67 của Luật cho phép vận hành “hệ thống camera trên tuyến giao thông, trong đô thị” để phát hiện vi phạm, khoản 4 cho phép khai thác thông tin trong cơ sở dữ liệu về trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Một cú rẽ vội khi đèn đỏ ở nút không có cho phép có thể bị ghi lại dù lúc đó không ai dừng xe bạn.
Theo tóm tắt Thông tư 73/2024/TT-BCA từ nhiều nguồn (chưa đối chiếu Công báo), thông báo vi phạm ghi phương tiện, biển số, thời gian, địa điểm, hành vi và đơn vị giải quyết, có thể gửi bằng giấy hoặc qua kênh điện tử. Cách đọc thông báo trên ứng dụng của Cục Cảnh sát giao thông có trong bài xem thông báo vi phạm trên VNeTraffic.
Với xe thuê, thông báo đi theo biển số xe nên thường về phía chủ xe. Nếu bạn nghi mình đã rẽ sai trong kỳ thuê, hãy nói trước với cửa hàng qua số 0942467674 để cùng xác nhận trực tiếp. Bài xe thuê theo tháng bị phạt nguội nói kỹ cách phối hợp.
Năm giây nhận biết nhanh trước khi rẽ
- Mặt đường: làn bạn đi vẽ mũi tên gì.
- Cụm đèn: có mũi tên riêng không, đang màu gì.
- Dưới đèn và cột phải: có biển phụ cho phép không.
- Người điều khiển giao thông: nếu có, làm theo hiệu lệnh.
- Không chắc thì dừng: chờ thêm một chu kỳ đèn.
Khi được phép rẽ, vẫn bật xi nhan phải, giảm tốc, nhường người đi bộ ở vạch sang đường và xe đang đi theo đèn xanh của hướng khác, rồi rẽ gọn vào làn bên phải.
Nguồn tham khảo và lưu ý
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi, không thay cho giải đáp của cơ quan có thẩm quyền. Bài không nêu mức phạt. Báo hiệu tại chỗ luôn là căn cứ trực tiếp.
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: Điều 11 khoản 2, 4, 5, 6, 13; Điều 13 khoản 2; Điều 15 khoản 2; Điều 67 khoản 1, 4.
- QCVN 41:2024/BGTVT về báo hiệu đường bộ: phần đèn mũi tên chỉ qua tóm tắt thứ cấp, chưa đối chiếu bản gốc.
Tóm lại, đèn đỏ mặc định là dừng, chỉ rẽ khi có mũi tên xanh, biển phụ cho phép hoặc hiệu lệnh. Đọc thêm trong mục phạt nguội và chuyên mục an toàn và pháp lý.