Quay đầu dưới đường sắt trên cao là một trong những chỗ khó nhìn nhất của đường phố Hà Nội: hàng trụ nối nhau chạy dọc đường, mỗi trụ che một mảng tầm mắt, nên xe ngược chiều lúc ẩn lúc hiện sau trụ. Bài này nói vì sao rẽ trái hoặc quay đầu ở đó dễ đánh giá sai, và cách nhích xe, nhìn qua khe trụ trước khi băng qua.
Quay đầu dưới đường sắt trên cao: vì sao tầm nhìn bị chia nhỏ
Ở đường thoáng, bạn theo dõi xe ngược chiều như nhìn một dải liền. Dưới đường sắt đô thị trên cao, dải đó bị cắt thành từng đoạn: giữa hai trụ là một khe, xe đi qua khe thì hiện, vào sau trụ thì mất, rồi lại hiện ở khe kế tiếp. Người chờ rẽ thấy một chuỗi mảnh hình ảnh thay vì một dòng xe liên tục, nên rất dễ nhìn một khe trống rồi kết luận đường đã vắng.
Xe lớn làm chuyện này tệ hơn: ô tô, xe buýt hay xe tải đi ngược chiều có thể che luôn chiếc xe máy nhỏ đi sau hoặc đi bên cạnh. Người đi bộ cũng có thể bước ra từ sau trụ đúng lúc bạn dồn mắt vào dòng xe.
Bài không tìm được tài liệu của cơ quan chức năng riêng cho tình huống này. Phần nhận định về vật cản dựa trên nguyên tắc quan sát chung và các hướng dẫn an toàn xe máy nước ngoài, nơi cột, xe đỗ và xe lớn được nêu là thứ có thể che xe ngược chiều khỏi mắt người rẽ; đó là lời khuyên kỹ năng, không phải quy tắc pháp luật.
Luật nói gì khi rẽ trái và quay đầu
Bài đối chiếu bản hợp nhất Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (Luật số 36/2024/QH15). Điều 15 khoản 1 định nghĩa chuyển hướng xe là tình huống giao thông mà “xe rẽ trái hoặc rẽ phải hoặc quay đầu xe”. Khoản 2 yêu cầu trước đó phải “quan sát, bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía sau, giảm tốc độ và có tín hiệu báo hướng rẽ”, rồi “chuyển dần sang làn gần nhất với hướng rẽ”; tín hiệu “phải sử dụng liên tục trong quá trình chuyển hướng”. Khoản 3 thêm rằng người lái xe “phải nhường đường cho người đi bộ, xe thô sơ, xe đi ngược chiều”.
Điều 12 khoản 3 điểm c nói đúng hoàn cảnh này: phải “quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại để bảo đảm an toàn” khi “Chuyển hướng xe chạy hoặc tầm nhìn bị hạn chế”. Dưới hàng trụ, cả hai điều kiện thường đúng cùng lúc.
Về chỗ được quay đầu, Điều 15 khoản 4 liệt kê nơi “Không được quay đầu xe”, trong đó có “gầm cầu vượt”, “đường hẹp” và “đoạn đường cong tầm nhìn bị che khuất”, “trừ khi có hiệu lệnh của người điều khiển giao thông hoặc chỉ dẫn của biển báo hiệu tạm thời”. Bản luật này không nhắc riêng đường sắt đô thị trên cao, nên bài không kết luận gầm của nó có thuộc “gầm cầu vượt” hay không. Chỗ nào được quay đầu tùy biển báo, vạch kẻ và chỉ dẫn tại chỗ; chưa thấy chỗ được phép thì đừng quay.
Nhích xe và nhìn qua khe trụ: trình tự gợi ý
Đây là kỹ thuật quan sát chung; hãy tập ở chỗ ít xe, bằng tốc độ thấp, trước khi dùng ở nơi đông.
-
Nhìn trước khi tới. Từ xa, xem hàng trụ nằm đâu so với làn của bạn và chỗ nào xe lớn đang che.
-
Giảm tốc, báo hướng, vào làn. Bật xi nhan trái sớm, nhìn gương, chuyển dần sang làn gần nhất với hướng rẽ. Nếu chỗ bạn chuyển hướng là nơi đường giao nhau, Điều 20 khoản 2 điểm d yêu cầu “tắt đèn chiếu xa, bật đèn chiếu gần” khi chuyển hướng xe tại đó.
-
Dừng ở vị trí chờ. Dừng trong làn của bạn, trước vùng cắt qua, tay giữ phanh; đừng dừng chắn ngang làn đang có xe chạy thẳng.
-
Nhích từng chút. Nhích để mắt nhìn được qua khe, và dừng ngay khi mũi xe sắp vào làn đang có xe chạy. Nhích tới đó mà vẫn nhìn chưa đủ thì phải chờ.
-
Quét nhiều khe, rồi nhìn lại. Nhìn từ gần ra xa qua từng khe, rồi nhìn lại khe gần nhất, vì xe ngược chiều có thể vừa lướt ra từ sau trụ trong lúc bạn nhìn khe xa. Một khe trống chưa phải là đường trống. Chỉ đi khi các khe nối tiếp nhau cùng trống hoặc xe cần nhường đã qua hẳn; nhìn cả ánh đèn, bóng xe và người đi bộ gần chân trụ.
-
Đi một nhịp liền. Khi đủ chỗ, tăng ga đều, giữ tín hiệu tới khi xong, không dừng giữa hai làn. Nếu một xe vừa hiện ra khi bạn đã nhích, hãy giữ nguyên hoặc dừng lại để xe đó qua, theo Điều 15 khoản 3; đừng tăng ga vọt lên cho kịp.
Bóng râm, đèn và xe lớn: những thứ hay bị bỏ sót
Dưới kết cấu che phía trên, mặt đường thường có đoạn sáng xen đoạn tối. Mắt đi từ nắng vào bóng râm cần chốc lát để quen, đúng lúc xe ngược chiều khó nhận ra nhất, nên hãy giảm tốc trước khi vào đoạn có bóng.
Đừng đoán hướng đi của xe ngược chiều chỉ bằng xi nhan: xi nhan cũng có thể bị che, hoặc bật muộn. Hãy nhìn đầu xe và bánh trước. Đừng chạy sát sau xe lớn rồi cắt ngang cùng nó, vì xe lớn che luôn bạn khỏi mắt người đối diện, nên cả hai phía cùng không thấy nhau.
Khi chưa chắc: chờ hoặc chọn điểm khác
Chờ thêm một nhịp luôn rẻ hơn băng qua khi chưa nhìn rõ; dòng ngược chiều liên tục thì chờ tới khi thưa rõ rệt. Nếu chưa chắc chỗ nào quay đầu được, hãy chọn điểm khác: Điều 11 khoản 5 điểm d nói biển chỉ dẫn dùng “để chỉ dẫn hướng đi hoặc các điều cần biết”, và bạn có thể xem trước tuyến trên bản đồ ở chế độ xe máy khi đã dừng ở nơi được phép. Đi tiếp tới điểm quay đầu có chỉ dẫn rõ an toàn hơn cố quay ở chỗ chưa rõ.
Khi đi xe thuê ở Hà Nội
Xe lạ có công tắc xi nhan và còi nằm khác chỗ xe bạn quen. Tiệm Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00 và không giao hay nhận xe ngoài giờ. Trước khi rời tiệm, hãy bấm thử xi nhan hai bên và còi.
Nếu xi nhan không nháy, gương lệch hoặc lỏng, đừng tự tháo hay chỉnh: dừng ở nơi an toàn và gọi 0942467674 trong giờ mở cửa. Hỗ trợ ngoài giờ, cứu hộ hay đổi xe nên hỏi và xác nhận trực tiếp trước chuyến đi.
Tóm lại
Dưới hàng trụ, một khe trống không có nghĩa là đường trống. Xem thêm nhóm bài tình huống giao thông, mục kỹ năng lái cơ bản và trang kỹ năng; cần thuê xe thì xem thuê xe hoặc liên hệ.
Điều luật trích theo Luật số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH. Thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi, không thay thế huấn luyện hoặc tư vấn chuyên môn.