Điện thoại rung, bản đồ báo rẽ sai, bạn bè nhắn “đợi tớ ở đầu phố”: người mới chạy xe ở Hà Nội gặp những việc này mỗi ngày. Biết tấp xe vào lề an toàn rồi nhập lại dòng xe đúng lúc là kỹ năng nhỏ nhưng tránh được rất nhiều cú va quệt. Khách thuê xe của tôi, nhất là khách du lịch, hay dừng phắt ngay giữa làn để xem điện thoại, và xe phía sau thì không kịp đoán.
Chọn chỗ trước khi tấp xe vào lề an toàn
Việc đầu tiên không phải là bóp phanh mà là nhìn xem phía trước có chỗ nào đáng dừng. Nếu chưa thấy chỗ tốt, cứ chạy chậm thêm một đoạn, gọi lại cho bạn bè sau một phút cũng không sao.
Chỗ nên dừng
- Đoạn đường thẳng, nhìn được xa cả phía trước lẫn phía sau.
- Lề rộng, có khoảng trống đủ cho cả chiếc xe nằm gọn ngoài làn chạy.
- Khoảng trống trước một cửa hàng đã đóng cửa hoặc chỗ có vạch đỗ xe máy.
- Một con phố nhỏ ít xe rẽ ra từ trục lớn. Ở phố cổ Hoàn Kiếm, rẽ vào phố ngang vắng hơn rồi mới dừng xem bản đồ thường dễ hơn nhiều so với dừng trên phố chính đông khách.
Chỗ không nên hoặc không được dừng
- Trên cầu, trong hầm chui và dưới gầm cầu vượt. Ở Hà Nội vẫn thấy người dừng giữa cầu Long Biên chụp ảnh hay tụ dưới gầm cầu vượt trú mưa, nhưng đó là kiểu dừng làm xe sau phải lách gấp.
- Ngay ngã ba, ngã tư, khúc cua khuất tầm nhìn, trên vạch người đi bộ.
- Trước lối ra vào ngõ, cổng trường, cổng bệnh viện, điểm dừng xe buýt.
- Nơi có biển cấm dừng, cấm đỗ.
Phần lớn các vị trí trên nằm trong danh sách cấm dừng, đỗ của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024. Quy định và mức xử phạt có thể thay đổi, nên kiểm tra văn bản mới nhất nếu bạn cần biết chi tiết.
Trình tự tấp vào lề: quan sát, xi nhan, giảm tốc
Ở Việt Nam xe chạy bên phải, nên lề để dừng nằm bên tay phải bạn. Nguy hiểm lớn nhất là xe máy khác đang luồn sát lề phía sau, đúng chỗ bạn sắp tấp vào.
- Nhìn gương phải, rồi ngoái nhanh qua vai phải để kiểm tra điểm mù. Gương không cho thấy chiếc xe đang đi song song ngay cạnh đùi bạn.
- Bật xi nhan phải sớm, vài giây trước khi bắt đầu nhích vào, để xe sau kịp hiểu ý.
- Nhả ga, nhá phanh nhẹ cho đèn hậu sáng, giảm tốc dần chứ không phanh gấp.
- Nhích chéo nhẹ sang phải theo đường thoải. Không bẻ lái vuông góc vào lề.
- Dừng sát lề, xe thẳng theo chiều đường, đầu xe không chĩa ra làn chạy.
- Tắt xi nhan ngay khi xe đã đứng yên, để người khác không tưởng bạn sắp rẽ.
Bước thứ ba là bước người mới hay bỏ qua. Cách ra hiệu cho xe sau bằng đèn phanh và bằng tay có trong bài báo cho xe phía sau biết bạn giảm tốc.
Dừng xe ven đường an toàn trong lúc chờ
Đã dừng rồi vẫn cần để ý xung quanh, vì bạn đang đứng sát một dòng xe chạy liên tục.
Nghe điện thoại, xem bản đồ
Dừng hẳn rồi mới cầm máy. Vừa chạy vừa nghe điện thoại là hành vi bị cấm và cũng là lý do phổ biến khiến người lái loạng choạng. Nếu chỉ xem bản đồ nhanh, cứ ngồi trên xe, hai chân chống đất, tay phải rời tay ga để khỏi vô tình vặn ga khi xe còn nổ máy. Nếu cần lâu hơn vài phút, tắt máy và dựng chân chống.
Chờ người
Đừng chờ ngay trước cổng khách sạn hay quán cà phê đông khách ở Hoàn Kiếm hoặc Ba Đình, vì xe ra vào sẽ phải vòng qua bạn. Hãy chọn đoạn lề rộng gần đó rồi nhắn vị trí cụ thể. Phải chờ lâu thì tìm chỗ gửi xe có người trông, đừng đứng giữa lòng đường.
Đứng ở đâu khi xuống xe
Nếu xuống xe, đứng về phía vỉa hè, không đứng giữa xe và dòng xe. Đi nhóm vài xe thì xếp hàng dọc theo lề, không dàn hàng ngang chiếm nửa làn. Khi dừng gần hàng ô tô đỗ, để ý cửa xe có thể bật mở bất cứ lúc nào, đọc thêm đi qua hàng ô tô đỗ ven đường.
Nhập lại dòng xe máy đúng lúc
Rời lề là lúc dễ va chạm hơn cả lúc tấp vào, vì bạn xuất phát từ tốc độ bằng không trong khi dòng xe đang chạy.
Chuẩn bị trước khi đi
Gạt chân chống, nổ máy, chỉnh lại gương nếu lúc dừng lỡ va vào. Cất điện thoại vào túi hoặc giá đỡ. Đừng xuất phát khi tay còn cầm máy.
Quan sát và chờ khoảng trống
- Nhìn gương trái, rồi ngoái qua vai trái. Dòng xe giờ nằm bên trái bạn.
- Bật xi nhan trái và giữ xe đứng yên trong lúc chờ.
- Chỉ đi khi chiếc xe gần nhất phía sau còn đủ xa để bạn kịp tăng tốc lên bằng tốc độ dòng xe mà họ không phải phanh.
- Chạy sát lề một đoạn ngắn cho có đà, rồi mới nhích dần vào giữa làn.
- Tắt xi nhan khi đã hòa vào dòng xe.
Xi nhan không cho bạn quyền chen vào. Nó chỉ báo ý định, còn quyền đi thuộc về xe đang chạy trên làn. Cách phối hợp gương, xi nhan và ngoái vai được nói kỹ hơn trong bài chuyển làn an toàn khi đi xe máy.
Khi dòng xe không ngớt
Giờ tan tầm trên các trục như Cầu Giấy, Kim Mã hay Nguyễn Văn Cừ, dòng xe gần như liền mạch. Hãy để ý đèn giao thông phía sau: khi đèn đỏ chặn dòng xe lại, đoạn đường trước mặt bạn sẽ thưa ra trong ít giây. Đó là lúc nhập vào nhẹ nhàng nhất. Đừng nhích đầu xe ra từng chút để ép người khác nhường, vì một người không để ý là va ngay vào bánh trước.
Những tình huống hay gặp với người mới đến Hà Nội
- Lạc đường ở phố cổ: nhiều phố là đường một chiều. Dừng xem bản đồ xong, đừng quay đầu chạy ngược chiều cho nhanh; đi tiếp một vòng quanh khu phố sẽ an toàn hơn.
- Trời đổ mưa giữa đường: tấp vào chỗ có mái hiên ở đoạn lề rộng để mặc áo mưa, không dừng dưới gầm cầu vượt hay ngay đầu cầu.
- Quen lái bên trái: khách từ những nước đi bên trái thường theo phản xạ nhìn sai gương khi tấp vào và khi rời lề. Đọc thêm những phản xạ cần đổi khi lần đầu đi xe máy ở Hà Nội.
- Đi trên đường lớn có vạch tách làn xe máy: tấp vào lề vẫn phải đi qua làn xe máy bên phải, nên quan sát vai phải càng quan trọng.
Lưu ý riêng khi đi xe thuê
Xe lạ tay thì công tắc xi nhan, còi và đèn có thể nằm khác chỗ xe bạn quen. Trước khi rời cửa hàng, hãy bấm thử xi nhan trái, phải và nút tắt xi nhan vài lần cho quen ngón tay, để lúc cần tấp vào lề không phải cúi xuống tìm.
Nếu xe thuê có dấu hiệu bất thường khi đang chạy, như tiếng kêu lạ hay đèn báo sáng, hãy tấp vào lề theo đúng trình tự trên rồi mới kiểm tra. Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, mở cửa từ 09:00 đến 21:00, gọi 0942 467 674 để được hướng dẫn xử lý.
Tập trình tự này vài lần trên một phố vắng, ví dụ quanh hồ ở Tây Hồ vào buổi sáng, trước khi ra trục đông xe. Các kỹ năng nền khác có trong mục kỹ năng lái cơ bản và trang kỹ năng đi xe máy.