Chở đồ nặng giờ cao điểm là lúc chiếc xe máy khó chiều nhất: dòng xe dừng rồi nhích, đèn đỏ kéo dài, còn sau yên là khối đồ vừa mua trên đường về. Ai xong việc ghé mua thùng nước hay bao đồ cho cả tuần rồi về Long Biên, Gia Lâm hay một khu chung cư ở Hà Nội đều biết cảm giác xe nặng đuôi, mỗi lần dừng là một lần lo. Bài đi theo thứ tự một chuyến: luật nói gì, xuất phát ở đèn đỏ, đặt chân khi dừng, đi trong dòng xe đặc, và khi nào nên hoãn. Bài không nêu giờ cao điểm bằng số hay chỉ tên nút nào hay tắc, vì dòng xe mỗi ngày mỗi khác.
Chở đồ nặng giờ cao điểm: giới hạn xếp hàng không đổi theo giờ
Tắc đường không làm giới hạn nới ra. Điều 33 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, theo văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH, cấm người lái xe mô tô, xe gắn máy chở vật cồng kềnh và xếp hàng hóa quá giới hạn quy định (khoản 3 điểm đ). Khoản 5 đặt mốc: không vượt quá chiều rộng giá đèo hàng 0,3 mét mỗi bên, không vượt quá phía sau giá đèo hàng 0,5 mét theo thiết kế của nhà sản xuất, chiều cao từ mặt đường không vượt quá 02 mét.
Luật không định nghĩa vật cồng kềnh và không nêu khối lượng tối đa, nên bài không nêu số cân nào; “nặng” ở đây chỉ nói theo cảm nhận, tải của từng xe xem sách hướng dẫn của hãng. Mức xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, bài không nêu.
Xuất phát ở đèn đỏ khi chở nặng
Khoản 4 Điều 11 quy định đèn tín hiệu, trong đó điểm c ghi: “Tín hiệu đèn màu đỏ là cấm đi.” Điểm a nói về đèn xanh và có một vế hay bị quên:
“Tín hiệu đèn màu xanh là được đi; trường hợp người đi bộ, xe lăn của người khuyết tật đang đi ở lòng đường, người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ phải giảm tốc độ hoặc dừng lại nhường đường cho người đi bộ, xe lăn của người khuyết tật qua đường;”
Vì vậy xanh chưa chắc là đi ngay. Các bước dưới đây là kỹ thuật chung, không phải luật:
- Chờ đèn với xe thẳng, tay lái thẳng, giữ phanh để xe không trôi.
- Đèn xanh, đừng bật ga ngay. Nhìn hai bên và người đi bộ còn trên lòng đường, để xe phía trước đi trước.
- Ga nhẹ và đều. Xe số gài số một rồi tăng ga dần, xe có tay côn thì nhả từ từ; xe ga vặn ga dần. Đồ nặng phía sau thường làm đầu xe nhẹ đi khi tăng ga gắt.
- Chân vẫn gần mặt đường tới khi xe lăn thẳng, ổn định, rồi mới nhấc chân lên.
Điểm b yêu cầu đèn vàng “phải dừng lại trước vạch dừng”, trừ khi đã trên hoặc qua vạch. Xe chở nặng cần quãng dừng dài hơn, nên thấy đèn sắp đổi màu từ xa thì nhả ga sớm thay vì tranh qua.
Chống chân khi dừng: đặt chân xuống đường đừng hờ hững
Chở nặng thì mỗi lần dừng, đôi chân đỡ cả xe lẫn đồ. Đặt chân hờ hững là cách dễ nghiêng xe nhất:
- Nhìn mặt đường trước khi đặt. Nắp cống, vạch sơn, vệt dầu, mặt ướt, cát đất, sỏi đều có thể làm chân trượt. Chọn chỗ phẳng, khô.
- Đặt cả lòng bàn chân, đầu gối hơi chùng, đừng chỉ chạm mũi chân. Người thấp có thể đặt cả hai chân.
- Đặt chân bên mặt đường cao hơn hoặc phẳng hơn, nghiêng xe nhẹ về phía đó, tay lái thẳng, phanh vẫn giữ.
- Xe sắp đổ quá tầm giữ thì rút chân khỏi vùng xe đè, đừng gồng giữ bằng mọi giá.
Chân chống phải gập hẳn lên trước khi đi: điểm e khoản 3 Điều 33 cấm “sử dụng chân chống hoặc vật khác quệt xuống đường khi xe đang chạy”. Xe thuê thì kiểm tra chân chống ngay lúc nhận xe, hỏng thì báo cửa hàng. Người ngồi sau ngồi yên, không nghiêng người và không ôm đồ; bài người ngồi sau ôm đồ trên đùi giải thích vì sao.
Đi trong dòng xe đặc: giữ làn, giữ giãn cách, không len lỏi
Khoản 2 Điều 12 yêu cầu người điều khiển phương tiện “phải bảo đảm tốc độ phù hợp điều kiện của cầu, đường, mật độ giao thông, địa hình, thời tiết và các yếu tố ảnh hưởng khác để bảo đảm an toàn”. Khoản 3 bắt phải “quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại” ở nhiều nơi, trong đó điểm e có “khu vực đông dân cư, chợ” và điểm i có “Điểm dừng xe, đỗ xe trên đường bộ có khách đang lên, xuống xe”. Khoản 1 nhắc phải giữ khoảng cách an toàn tối thiểu với xe phía trước; con số cụ thể do Bộ trưởng Bộ Xây dựng quy định chi tiết (khoản 4), bài không nêu.
Từ đó rút ra cách đi:
-
Giữ một làn. Điều 13 khoản 1: phương tiện đi chậm hơn “phải đi về bên phải theo chiều đi của mình”. Xe chở nặng là xe chậm. Sát lề lại hay có xe vào ngõ, xe đỗ, điểm dừng xe buýt, chợ, nên chọn làn bên phải nhưng chừa khoảng với lề. Chuyển làn thì từng làn một, như bài quy tắc chuyển làn liền kề nói.
- Chừa khoảng trống rộng hơn thường lệ, vì xe nặng cần quãng dừng dài hơn. Có xe len vào khoảng trống thì cho vào, đừng đáp lại bằng cách rượt.
- Nhích đều, nhìn xa qua xe phía trước, liếc gương, không phanh gấp.
- Không dàn hàng ngang, không lên vỉa hè. Khoản 3 Điều 33 cấm “Đi xe dàn hàng ngang” và “Đi xe vào phần đường dành cho người đi bộ và phương tiện khác”. Theo cách hiểu thông thường, vỉa hè thuộc phần đường dành cho người đi bộ.
Muốn dừng kiểm tra dây sau đoạn đầu thì tấp vào chỗ được phép dừng, không dừng giữa dòng. Điều 18 khoản 3 điểm b yêu cầu khi dừng, đỗ xe “Không làm ảnh hưởng đến người đi bộ và các phương tiện tham gia giao thông đường bộ.”
Khi nào nên hoãn, tách chuyến hoặc nhờ giao hàng
Việc không gấp thì chờ dòng xe thưa bớt rồi đi, chuyến sau nhẹ nhàng hơn nhiều. Có bốn lúc nên đổi cách:
- Món đồ sát hoặc vượt các mốc ở khoản 5 Điều 33: nhờ giao hàng hoặc thuê xe tải nhỏ.
- Trời mưa, mặt đường trơn: điểm m khoản 3 Điều 12 nêu “Điều kiện trời mưa, gió, sương, khói, bụi, mặt đường trơn trượt”.
- Đồ nặng mà nhỏ như sách vở: chia thành vài túi, đặt thấp, xem bài chở chồng sách nặng.
- Đường về có dốc dài: xem bài xuống dốc khi đang chở đồ nặng phía sau.
Đi xe thuê thì lúc nhận xe hãy kiểm tra phanh hai bên, chân chống, lốp, nói với cửa hàng ý định chở đồ nặng, không tự lắp giá đèo hàng hay khoan đục. Việc lắp thêm xác nhận trực tiếp qua số 0942467674. Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 đến 21:00; thời gian và chi phí giao nhận xác nhận trước khi đặt.
Chở đồ nặng giờ cao điểm an toàn nhờ ba việc: xuất phát nhẹ tay sau khi nhìn người đi bộ, đặt chân chắc mỗi lần dừng, và giữ làn, giữ giãn cách thay vì len lỏi. Kỹ năng chở đồ khác nằm ở mục chở đồ và hành lý, kỹ năng lái xe máy ở Hà Nội nói chung có trong chuyên mục kỹ năng.