Chở đàn organ bằng xe máy là việc nhiều học viên và người chơi đàn ở Hà Nội làm mỗi tuần: buổi học ở khu Cầu Giấy, buổi diễn ở một quán nhỏ gần Hoàn Kiếm. Khác cây guitar dài nhưng mảnh, đàn bàn phím vừa bè vừa nhiều bộ phận dễ hỏng: phím, màn hình, nút xoay, chân đàn, bộ nguồn. Bài này không hứa chở đàn nào cũng được. Nó đi từ giới hạn của luật, qua túi đàn, đặt dọc hay ngang, chống rung, đến lúc nên nhờ người chở hộ.
Chở đàn organ bằng xe máy: kiểm tra giới hạn trước khi mua túi
Đàn bàn phím là món vừa dài vừa bè trong đồ đi học, đi diễn, nên câu hỏi đầu tiên là chở được hay không, chưa phải chống rung thế nào. Điều 33 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, đọc theo văn bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH, có hai chỗ liên quan. Điểm đ khoản 3 cấm người lái “mang, vác và chở vật cồng kềnh”, và luật không định nghĩa thế nào là cồng kềnh. Khoản 5 nói về giới hạn xếp hàng, nguyên văn:
“Xe mô tô, xe gắn máy không được xếp hàng hóa vượt quá chiều rộng giá đèo hàng về mỗi bên 0,3 mét, vượt quá về phía sau giá đèo hàng 0,5 mét theo thiết kế của nhà sản xuất; chiều cao xếp hàng hóa tính từ mặt đường xe chạy không vượt quá 02 mét.”
Bài này không nêu kích thước hay khối lượng từng dòng đàn vì không có nguồn chung. Số đo đúng là số đo cây đàn của bạn, cộng túi, trên chính chiếc xe bạn chạy. Dùng thước dây đo chiều rộng so với giá đèo hàng, phần nhô ra sau giá và chiều cao từ mặt đường. Xe không có giá rõ ràng thì tôi không tự diễn giải; khuyến nghị thận trọng, không phải luật, là coi như đàn không được nhô khỏi thân xe. Đàn nhỏ gọn thường dễ đạt hơn đàn lớn, nhưng thước mới quyết định. Quy định có thể thay đổi, hãy đối chiếu bản mới nhất trên Cổng thông tin Chính phủ. Mức xử phạt nằm ở Nghị định 168/2024/NĐ-CP, bài không nêu.
Túi đựng đàn organ đi xe máy: chọn túi có đệm thế nào
Túi mỏng chỉ chống bụi, không chống va. Chọn túi đệm dày hai mặt, khóa kéo chạy trơn, có ngăn phụ cho dây và sách nhạc; đàn nằm trong túi phải vừa khít, lắc không nghe tiếng xê dịch. Hộp cứng bảo vệ tốt hơn nhưng thường cồng kềnh hơn, nghĩa là dễ chạm giới hạn ở phần trên hơn.
Trước khi đóng túi, phủ khăn mềm lên mặt phím, tắt nguồn, rút tai nghe và dây. Quai đeo gập gọn nhét vào ngăn phụ, vì quai thả lỏng dễ quấn vào bánh sau. Đừng mang đàn lớn trên lưng bằng quai: “mang, vác” vật cồng kềnh là điều điểm đ khoản 3 nhắc tới, và luật không cho biết đàn cỡ nào bị tính. Một tay đỡ đàn trong lúc chạy cũng là thế lái nên bỏ, xem bài buông hai tay, ngồi lệch, ngoảnh ra sau.
Đặt đàn dọc hay ngang trên xe máy
Có ba tư thế hay gặp, mỗi tư thế một cái giá:
- Ngang, vắt qua yên sau. Hai đầu đàn thò ra hai bên thân xe, vừa dễ chạm giới hạn 0,3 mét mỗi bên, vừa quẹt xe bên cạnh trong ngõ hay giữa dòng xe trên cầu Chương Dương. Với đàn bàn phím dài, đây thường là cách tệ nhất.
- Dọc, nằm theo thân xe. Hẹp ngang, nhưng đầu đàn nhô ra sau, dễ vượt 0,5 mét sau giá, và đặt cao thì che đèn hậu, biển số. Đàn càng dài càng dễ vượt, đó là chuyện của thước dây.
- Dựng đứng, người ngồi sau ôm. Loại bỏ. Khoản 4 điểm a cấm người được chở mang, vác vật cồng kềnh, còn đàn dựng đứng bắt gió như cánh buồm.
Không có tư thế nào đúng cho mọi cây đàn. Hãy thử từng tư thế ngay cạnh xe, đo, rồi ngồi lên xe nhìn qua hai gương. Tư thế nào cũng vượt thì kết luận là không chở, đừng mất công tìm góc đặt khéo hơn. Bài người ngồi sau ôm đồ trên đùi nói rõ vì sao món lớn không nên nằm trong tay người sau. Với đàn guitar, hướng dẫn buộc riêng nằm trong bài chở guitar buộc ngang lưng và chống ẩm.
Chống rung phím, giữ màn hình, chân đàn và bộ nguồn
Đàn không dịch chuyển trong dây mới là điều quan trọng nhất; lớp đệm chỉ giúp giảm bớt rung.
- Phím. Mặt phím áp vào lớp đệm, không tì lên thanh sắt của giá. Lót khăn dày hoặc tấm xốp giữa túi đàn và yên.
- Dây buộc. Quấn qua thân túi và khung xe chịu lực, không siết lên nút xoay, cần gạt hay màn hình.
- Chân đàn và pedal (bàn đạp). Tháo hoặc gập, bọc khăn đầu kim loại, buộc sát thân xe, không để nhô ngang hông.
- Bộ nguồn (adapter). Đựng túi riêng, để cốp hoặc ba lô. Thiếu nó thì đàn mang tới nơi cũng chỉ là khối nhựa im lặng.
- Mưa. Ngày mưa bọc ngoài túi bằng áo mưa hoặc nilon, tới nơi tháo ngay.
Điểm c khoản 3 cấm người lái sử dụng thiết bị âm thanh, chỉ trừ thiết bị trợ thính. Vì vậy đàn tắt hẳn nguồn trong túi, không cắm tai nghe luyện thử và không bật loa đàn khi xe đang lăn bánh.
Đi học hay đi diễn: mỗi chuyến cần thêm gì
Đi học lặp lại hằng tuần, nên đáng cố định một cách buộc: túi vừa khít, chỗ đặt quen, dây riêng cho đàn. Hỏi trước giáo viên hoặc trung tâm xem lớp có đàn để sẵn không; nếu có, chỉ mang sách và bộ nguồn.
Đi diễn buổi tối thường nhiều người. Chia thiết bị giữa các xe theo cách trong bài đi nhóm nhiều xe, đàn lên xe sau cùng và xuống đầu tiên. Đi từ Long Biên vào phố cổ qua cầu Chương Dương thì chạy chậm ở dốc cầu và chỗ gió ngang. Sau vài phút đầu, dừng ở chỗ được phép dừng để kiểm tra lại dây. Tới nơi, lau khô túi trước khi mở nếu trời ẩm.
Khi nào nên thôi và nhờ người chở hộ
Hãy bỏ ý định chở đàn bằng xe máy khi đo vượt dù đã thử cả tư thế dọc lẫn ngang; khi buộc xong đàn vẫn che gương, đèn hậu hay biển số; khi cách duy nhất là người ngồi sau ôm hoặc bạn đeo vác; hoặc khi trời mưa to, gió ngang, đường nhiều gờ.
Lúc đó có vài đường khác: gọi xe tải nhỏ hoặc dịch vụ vận chuyển hàng, hỏi trước chi phí; hỏi nơi học hoặc nơi diễn có đàn cho mượn hay thuê tại chỗ không; chia chuyến, đàn một xe còn chân đàn và bộ nguồn xe khác; hoặc chọn dòng đàn gọn hơn cho buổi học.
Nếu thuê xe, đừng tự khoan hay bắt thêm giá để chở đàn; hãy hỏi cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên và xác nhận trực tiếp qua số 0942467674, tiệm mở 09:00 đến 21:00. Kỹ năng chở đồ khác nằm ở mục chở đồ và hành lý, kỹ năng lái xe máy nói chung ở chuyên mục kỹ năng.