Chở đệm cuộn bằng xe máy là việc nhiều sinh viên và người mới thuê trọ ở Cầu Giấy, Thanh Xuân hay Đống Đa tưởng là xong sau vài vòng dây: đệm đã hút chân không, cuộn thành ống gọn, nhấc lên yên rồi buộc lại. Nhưng ống ấy thường dài hơn bề rộng cả chiếc xe, nên câu hỏi đầu tiên không phải buộc thế nào, mà là món này có nên lên xe hay không.
Chở đệm cuộn bằng xe máy: đo ống đệm trước khi nghĩ tới dây
Đệm cuộn hút chân không thường là đệm foam hoặc cao su non, ép dẹt rồi cuộn lại trong túi nhựa. Với đa số loại cuộn kiểu này, chiều dài ống xấp xỉ bề rộng tấm đệm khi trải ra. Đệm đôi rộng một mét sáu hay một mét tám sẽ cho một ống dài cỡ đó, dù đường kính chỉ chừng một vòng tay ôm.
Trước khi lấy hàng, hãy đọc nhãn để biết khổ đệm, rồi dùng thước dây đo chiều dài và đường kính ống. Đo luôn chiếc xe: bề rộng giá đèo hàng, phần giá nhô ra sau yên, khoảng trống giữa lưng người lái và đuôi xe. Có cả hai bộ số đo bạn mới so sánh được.
Về cân nặng, Điều 33 không nêu con số khối lượng nào nên bài này cũng không nêu. Nếu bạn không nhấc nổi ống lên ngang yên một mình, đừng trông chờ xe giữ nó êm; tải của từng mẫu xe xem trong sách hướng dẫn đi kèm xe.
Điều 33 nói gì về hàng chở trên xe máy
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 (văn bản hợp nhất số 55) có Điều 33 về hàng xếp trên xe mô tô, xe gắn máy. Ba chỗ liên quan tới đệm cuộn:
- Khoản 3 điểm đ: người lái không được “mang, vác và chở vật cồng kềnh” và không được “xếp hàng hóa trên xe quá giới hạn quy định”.
- Khoản 5: xe mô tô, xe gắn máy “không được xếp hàng hóa vượt quá chiều rộng giá đèo hàng về mỗi bên 0,3 mét, vượt quá về phía sau giá đèo hàng 0,5 mét theo thiết kế của nhà sản xuất; chiều cao xếp hàng hóa tính từ mặt đường xe chạy không vượt quá 02 mét”.
- Khoản 4 điểm a: người được chở không được “mang, vác vật cồng kềnh”.
Luật không giải thích thế nào là vật cồng kềnh, nên không ai nói chắc đệm cỡ này hợp lệ hay cỡ kia chắc chắn bị phạt. Cách thận trọng là lấy các mốc 0,3 mét, 0,5 mét và 02 mét làm thước đo cho chính chiếc xe của bạn: ống vượt mốc nào thì đừng chở. Việc xử phạt, nếu có, theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Quy định có thể thay đổi, hãy xem bản mới nhất tại văn bản hợp nhất trên cổng thông tin của Chính phủ.
Đặt dọc hay đặt ngang: cách nào cũng phải đo
Với ống dài, cả hai cách đều dễ vượt mốc. Chọn dọc hay ngang chỉ là chọn xem bạn đo vào hướng nào.
Đặt ngang sau yên: hai đầu ống thò ra hai bên, mốc là 0,3 mét mỗi bên tính từ mép giá đèo hàng. Ví dụ minh họa phép tính: giả sử giá rộng bốn mươi xăng-ti-mét, ống đặt ngang chỉ được dài tối đa bốn mươi cộng sáu mươi, tức một mét. Con số bốn mươi chỉ để minh họa, bạn phải tự đo xe mình; với phép tính ấy, đệm rộng từ một mét hai trở lên đã lệch mốc.
Đặt dọc theo thân xe: bề rộng xe giữ nguyên nhưng chiều dài dồn về hai phía. Phía trước ống chạm lưng người lái, đẩy bạn nhích sát ghi đông. Phía sau ống thò ra quá đuôi, mốc là 0,5 mét từ mép sau giá đèo hàng. Đặt thử ống lên yên rồi ngồi lên: nếu phải rướn người, gò lưng hoặc không chống chân vững khi dừng, cách đặt đã sai. Ống cũng choán chỗ người ngồi sau, nên xe chỉ chở một mình bạn.
Nên bỏ hẳn hai cách: dựng đứng ống ở sàn để chân (che tầm nhìn, vướng đánh lái) và để người ngồi sau ôm hoặc vác ống (trái khoản 4 điểm a, lại mất tay bám).
Buộc mấy dây để ống không xô lệch
Phần này là khuyến nghị an toàn, không phải quy định. Buộc ít nhất ba điểm dọc theo ống, gần hai đầu và ở giữa, mỗi điểm một vòng dây riêng để một dây tuột thì hai dây còn lại vẫn giữ, cộng một vòng chéo chữ X chống trượt. Đó là mức tối thiểu hợp lý chứ không phải con số bắt buộc.
- Dây bản dẹt, có móc hai đầu, lót khăn cũ hoặc bìa carton chỗ dây đè lên túi nhựa trơn.
- Bọc thêm lớp ngoài bằng bao tải hoặc nilon dày, vì túi hút chân không rách giữa đường thì đệm phồng dần, khó giữ.
- Neo vào khung chịu lực như giá đèo hàng, tay dắt; không móc vào ốp nhựa, không che đèn hậu, biển số, gương, không để sát ống xả.
- Lắc thử: nắm hai đầu ống lắc mạnh, ống không xoay, không dịch mới đi.
Tấp vào chỗ được phép dừng sau vài phút đầu để siết lại dây. Chạy chậm, phanh sớm; trời mưa thì hoãn, vì túi nhựa ướt rất trơn. Nguyên tắc buộc chung có trong bài buộc đồ trên yên sau không xô lệch xe, cách che mưa có trong bài chở bạt che mưa cho hàng hóa.
Khi nào nên thôi: gọi xe chở hàng hoặc nhờ giao tận nơi
Đây là phần quan trọng nhất. Chỉ cần gặp một dấu hiệu dưới đây, hãy bỏ ý định chở bằng xe máy:
- Ống thò ra quá 0,3 mét mỗi bên hoặc quá 0,5 mét phía sau giá đèo hàng, dù chỉ một hướng.
- Xe không có giá đèo hàng, hoặc giá quá nhỏ nên không có mốc để đo.
- Phải nhờ người ngồi sau ôm, giữ hay vác ống, hoặc chính bạn phải một tay giữ đệm khi chạy.
- Ngồi lên xe không còn thẳng lưng, hoặc ống che gương, đèn hậu, biển số.
- Nhấc không nổi một mình, hoặc dắt thử thấy đuôi nặng, tay lái bồng bềnh.
- Đường về dài, qua đoạn lộng gió như cầu Chương Dương, cầu Vĩnh Tuy, hoặc trời đang chuyển mưa.
Đệm không chia nhỏ được, nên chia chuyến không phải lối thoát như với thùng sách. Lối thoát là đổi cách vận chuyển: hỏi nơi bán có giao tận phòng không, báo trước số tầng, ngõ rộng hay hẹp; hoặc gọi xe ba gác, xe tải nhỏ, dịch vụ chở hàng qua ứng dụng, chi phí xác nhận với bên chở. Bài chuyển phòng trọ bằng xe máy thuê cũng xếp nệm bông dày vào nhóm món nên nhờ phương án khác.
Nếu đang thuê xe máy
Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00. Muốn lắp thêm giá, khung, túi lên xe thuê hoặc khoan đục xe, hãy hỏi tiệm trước và xác nhận trực tiếp qua số 0942467674; chỉ tiệm mới trả lời được tiệm cho hay không.
Tóm lại, chỉ nên chở đệm cuộn khi ống nằm gọn trong các mốc của Điều 33 và bạn vẫn lái xe bình thường. Các cách chở đồ khác nằm ở mục chở đồ và hành lý, kỹ năng lái xe máy ở Hà Nội nói chung nằm trong chuyên mục kỹ năng.