Sau một ngày qua Quản Bạ và vùng đá, nhóm đi vòng cung đều chạm cùng một ngã rẽ khi đặt chỗ: nghỉ đêm Đồng Văn hay Mèo Vạc cho đêm thứ hai. Câu trả lời không nằm ở chỗ nào đẹp hơn, mà ở lịch chạy của ngày hôm sau: giờ nhóm muốn đứng ở Mã Pí Lèng, và còn bao xa để về tới Hà Nội. Bài này bóc tách từng yếu tố để nhóm chốt trong mười phút, kể cả kịch bản đi bốn ngày ba đêm quen thuộc.
Nghỉ đêm Đồng Văn hay Mèo Vạc: hai lựa chọn khác nhau chỗ nào
Đồng Văn là thị trấn lớn nhất vùng cao: phố cổ, quán ăn tối, nhiều loại chỗ nghỉ và bãi xe, cộng thêm không khí phố lên đèn như đã tả trong bài phố cổ Đồng Văn buổi tối và sáng sớm. Mèo Vạc nằm bên kia đèo, nhỏ hơn hẳn, chỗ nghỉ thưa và đơn giản hơn, nhưng bù lại sáng ra đã ở sát Mã Pí Lèng và thung lũng sông Nho Quế, khỏi phải leo đèo lúc trời còn mờ.
Vị trí cũng đổi cán cân về: từ Đồng Văn qua Mã Pí Lèng xuống Mèo Vạc hơn hai mươi cây số dốc đèo, nên ngủ Mèo Vạc nghĩa là hôm trước phải qua đèo vào buổi chiều, và ngày hôm sau đã ở xa hơn về hướng ra khỏi vùng cao. Ngủ Đồng Văn thì hôm sau mới qua đèo, nhưng mọi chặng về Hà Nội đều dài thêm đúng quãng đèo đó.
Chọn theo giờ ngắm Mã Pí Lèng
Ai muốn đón Mã Pí Lèng lúc rạng sáng phải ngủ sát nó, tức là Mèo Vạc: rời giường trước sáu giờ, chạy một quãng ngắn lên đỉnh, kịp lúc mây trôi thấp dưới hẻm núi. Ngủ Đồng Văn mà muốn có giờ đó thì phải thức dậy trong bóng đêm, leo đèo bằng đèn pin xe, cách chỉ dành cho nhóm rất quen đường.
Ngược lại, nếu nhóm ngắm Mã Pí Lèng vào buổi chiều ngày hôm trước trên đường sang Mèo Vạc thì ngủ ở đâu cũng được, và lúc đó Đồng Văn chiến thắng dễ hiểu: ăn tối nhiều lựa chọn, phố lên đèn, chỗ nghỉ thoải mái hơn. Tóm lại: ưu tiên đèo buổi sớm thì Mèo Vạc, ưu tiên không gian thị trấn thì Đồng Văn.
Chọn theo quãng đường về Hà Nội
Ngày cuối cùng, mọi nhóm đều phải ra khỏi vùng cao. Từ Mèo Vạc, đường về đi ngược đèo qua Đồng Văn rồi men Yên Minh, Quản Bạ xuống thành phố Hà Giang, tức là hôm đó phần dốc đèo đã chạy xong từ hôm trước, ngày về nhẹ hơn chừng một tiếng. Từ Đồng Văn, nhóm còn nguyên đoạn đèo chưa chạy, cộng thêm Mã Pí Lèng nếu hôm trước chưa qua, nên ngày về nặng hơn rõ rệt.
Cách tính giờ chi tiết cho chặng về đã có trong bài chạy xe máy từ Hà Giang về Hà Nội trong một ngày, nhưng quy luật ngắn gọn là: nhóm nào định về thẳng Hà Nội trong ngày cuối thì mỗi giờ dư ở Mèo Vạc đều đáng tiền, còn nhóm nào về chậm, ngủ lại thành phố Hà Giang, thì chỗ ngủ Đồng Văn không thiệt gì.
Chỗ nghỉ, ăn uống và để xe
Về hạ tầng, Đồng Văn hơn hẳn: từ nhà nghỉ trong nhà trình tường tới các chỗ nghỉ lớn hơn, từ thắng cố tới cơm quán, từ bãi để xe tới tiệm vá, tất cả đều dày. Mèo Vạc nhỏ và mùa cao điểm dễ hết chỗ, nên ai chọn Mèo Vạc phải chốt sớm, và chịu ăn uống đơn giản hơn. Đêm ở Mèo Vạc cũng yên và thấy rõ sao hơn, nếu nhóm coi đó là trải nghiệm.
Về để xe, hai nơi đều nên ưu tiên chỗ nghỉ có sân rào và người trông, như danh sách câu hỏi đã gom trong bài hỏi khách sạn hoặc homestay về chỗ để xe trước khi chốt. Đêm vùng cao hay có mưa rào, một xe dựng ngoài phố qua đêm là một sáng lau bùn và lo trầy.
Một chi tiết hay bị bỏ qua: nhóm đi sáu, bảy người không phải lúc nào cũng ngủ chung được một chỗ. Mèo Vạc ít nhà nghỉ có phòng lớn, nên nhóm đông thường phải tách thành hai nhà cạnh nhau, và người cắm cột đặt chỗ phải hỏi rõ xem mỗi nhà còn mấy phòng trống. Ai đi vào dịp cuối tuần mùa cao điểm thì càng nên chốt sớm, kèm theo hai ba phương án dự phòng gọi tiếp ngay, vì chỗ đầu tiên thường hết trước khi kịp gọi xác nhận lại.
Ghép vào lịch bốn ngày ba đêm
Trong lịch bốn ngày ba đêm quen thuộc của bài lịch trình Hà Giang xe máy bốn ngày ba đêm, đêm thứ hai mặc định ở Đồng Văn, ngày ba mới qua Mã Pí Lèng xuống Mèo Vạc rồi về Yên Minh. Cách chia đó hợp nhóm lần đầu vì đêm ở thị trấn lớn an tâm hơn. Nhóm đã đi lần hai, thích đèo buổi sớm và muốn ngày cuối gọn, cứ đảo lại: chiều ngày hai chạy thẳng qua đèo ngủ Mèo Vạc, sáng ngày ba ngắm đèo rồi về, đêm ba ở Yên Minh hoặc thành phố Hà Giang tùy sức.
Một lưu ý nhỏ: đảo lịch này đồng nghĩa với việc hôm trước phải qua đèo lúc chiều, khung giờ mà đèo đông xe và đôi khi có mây mù. Nếu dự báo chiều hôm đó mưa, giữ phương án ngủ Đồng Văn luôn an toàn hơn, vì chạy đèo ướt lúc trời tối là thứ không nên đổi lấy một giờ sáng đẹp.
Chốt lại: chọn theo ngày mai, không theo tiếng tăm
Đồng Văn cho đêm thị trấn nhiều điều làm, Mèo Vạc cho đêm núi lặng và cửa sổ nhìn thung lũng. Không có lựa chọn đúng cho mọi người, chỉ có lựa chọn khớp lịch: xem ngày mai nhóm dậy làm gì, chạy bao xa và về lúc nào, chỗ ngủ tự khắc ra. Các tuyến và điểm dừng khác của vùng cao được cập nhật trong mục cung đường Hà Giang, còn tổng quan các hành trình từ Hà Nội nằm trong trang cung đường và hành trình.