Lần đầu ngồi sau xe tay ga ở Hà Nội, nhiều người lúng túng ngay từ bước trèo lên: bước từ bên nào, để chân ở đâu khi sàn xe là chỗ của người lái, tay nên ôm hay nắm. Đến lúc xe phanh gấp ở ngã tư Tràng Tiền, người ngồi sau đổ dồn về trước, mũ va mũ, xe chao nhẹ. Bài này dành cho khách đi hai người và du khách ngồi sau, đi từng thao tác từ lúc lên xe đến lúc xuống xe.
Ngồi sau xe tay ga khác xe số ở chỗ nào
Xe số có gác chân sau cố định. Xe tay ga khác vài điểm làm người mới lúng túng:
- Gác chân sau thường gập sát vỏ nhựa, phải mở ra trước khi lên xe.
- Sàn để chân phẳng là của người lái. Đặt chân lên đó sẽ chèn chân người lái.
- Ống xả thường nằm bên phải và rất nóng sau một đoạn chạy, nên quen lên xuống từ bên trái.
- Yên dài, hơi dốc về trước, nên khi phanh người ngồi sau dễ trượt tới.
Lên xe đúng thứ tự, tránh chạm ống xả
Người ngồi sau đừng lên trước: leo lên yên sau khi xe đang dựng chân chống nghiêng rất dễ làm xe đổ.
- Người lái lên trước. Gạt chân chống lên, hai chân chống đất, bóp giữ phanh.
- Mở gác chân sau bên trái. Đứng bên trái, dùng mũi giày kéo gác chân ra; nhờ người lái mở luôn bên phải.
- Báo trước một tiếng. “Mình lên nhé” để người lái gồng chân giữ xe.
- Đặt chân trái lên gác chân, tay nắm phần tay dắt sau yên, rồi đẩy người lên, vắt chân phải qua yên. Không đu người kéo vai người lái.
- Ngồi xuống nhẹ, đặt chân phải lên gác chân phải. Kiểm tra ống quần, dây giày không lủng lẳng gần bánh sau.
Ở các phố đỗ xe sát nhau như Tạ Hiện hay quanh hồ Hoàn Kiếm, nếu buộc phải lên từ phía phải, hãy nhấc chân thật cao để cẳng chân không chạm ống xả nóng.
Đặt chân lên gác chân sau xe ga cho chắc
Gác chân sau xe ga là điểm tựa quan trọng hơn cả tay. Chân tì chắc, đùi kẹp nhẹ yên thì thân người tự ổn định.
- Đặt lòng bàn chân, không đặt mũi chân, vì mũi chân dễ trượt khi qua gờ giảm tốc.
- Giữ mũi giày hướng thẳng, không chĩa ra ngoài quệt vào xe bên cạnh.
- Không thả chân xuống đất khi xe chưa dừng hẳn.
- Đi giày kín mũi hoặc dép quai hậu, không đi dép lê dễ rơi.
Người lớn tuổi thấy gác chân hơi cao thì nên thử ngồi trước khi nhận xe, xem thêm bài chở bố mẹ lớn tuổi ngồi sau.
Người ngồi sau xe máy bám vào đâu cho người lái dễ giữ lái
Câu hỏi người ngồi sau xe máy bám vào đâu có ba câu trả lời đúng, tùy độ thân quen và cảm giác an toàn của mỗi người:
Tay nắm phía sau yên
Hầu hết xe ga có tay dắt cứng phía sau yên. Nắm một hoặc hai tay, khuỷu tay hơi chùng. Hợp khi hai người không quá thân, nhưng lúc xe tăng tốc phải gồng tay để không ngả ra sau.
Ôm hông hoặc đặt tay lên hông người lái
Đặt hai tay ở hông, không quàng chặt qua bụng. Cách này giúp cảm nhận lúc người lái sắp phanh hay vào cua. Không bám vai, không níu áo, không chạm tay lái.
Kết hợp: một tay nắm sau, một tay ở hông
Hợp khi qua cầu Vĩnh Tuy, Chương Dương có gió ngang: tay sau giữ thân không trượt tới, tay trước giữ liên lạc với người lái.
Đừng cầm điện thoại bằng tay đang bám; đồ đạc để trong cốp xe.
Giữ thân người khi phanh, vào cua và đi qua ổ gà
Người ngồi sau chỉ cần không làm ngược với người lái:
Khi phanh. Kẹp nhẹ đùi vào yên, tì chân vào gác chân, giữ lưng thẳng, đừng đổ dồn lên người lái. Ở Phố Huế hay Nguyễn Văn Cừ giờ tan tầm, xe dừng liên tục nên phải chủ động giữ thân.
Khi vào cua. Nhìn qua vai người lái theo hướng cua, thân nghiêng theo xe, không cố nghiêng ngược. Các ngã rẽ chậm ở Tây Hồ là chỗ tập tốt.
Qua ổ gà, gờ giảm tốc. Tì chân, để đùi đỡ cú xóc. Thấy ổ gà thì báo ngắn, không chỉ tay.
Cách giữ thăng bằng chung cho người ngồi sau trên mọi loại xe đã có trong bài ngồi sau xe máy ở Hà Nội.
Xuống xe an toàn, nhất là ở phố cổ
Xuống xe là lúc dễ xảy ra sự cố nhỏ nhất, vì người ngồi sau vội còn người lái đã thả lỏng.
- Chờ xe dừng hẳn, người lái đã chống hai chân xuống đất. Không nhảy xuống khi xe còn trôi.
- Báo trước: “mình xuống nhé”, để người lái giữ phanh và gồng chân.
- Nhìn phía sau bên trái trước khi đặt chân xuống, vì ở phố cổ xe máy hay luồn sát lề.
- Đặt chân trái xuống đất, nhấc chân phải qua yên, tay vẫn nắm tay dắt sau cho đến khi đứng vững.
- Gập gác chân sau lại để không vướng người đi bộ khi người lái chạy tiếp.
Người ngồi sau cũng đội mũ bảo hiểm cài quai suốt chuyến, chỉ tháo khi đã đứng trên vỉa hè.
Những thói quen làm người lái khó giữ xe
Phần lớn lỗi của người ngồi sau không nguy hiểm ngay, nhưng cộng lại khiến người lái mệt và xe chao nhiều hơn trong phố đông:
- Ngồi lùi quá xa về cuối yên. Trọng tâm dồn ra sau làm đầu xe nhẹ, tay lái kém chắc. Nên ngồi sát vừa phải, giữ một khoảng nắm tay với lưng người lái.
- Ngoái nhìn hai bên liên tục. Mỗi lần xoay người, xe lệch nhẹ. Muốn chụp ảnh phố Hàng Mã hay ngắm hồ Gươm thì nhờ người lái dừng hẳn bên lề.
- Đổi tư thế đột ngột khi xe đang chạy, như nhổm dậy chỉnh áo mưa hay rút điện thoại trong túi quần.
- Nói chuyện sát tai người lái quá lâu. Người lái cần nghe tiếng còi và tiếng xe xung quanh, nhất là khi qua nút giao đông như Ngã Tư Sở hay đầu cầu Chương Dương.
Nếu thấy mỏi, cứ báo để tấp vào lề nghỉ vài phút, thay vì cựa quậy trên yên.
Vài lưu ý trước khi nhận xe ga để chở người
Khi thuê xe đi hai người, thử gác chân sau gập mở trơn tru, tay dắt sau chắc, yên không rách. Gác chân lỏng thì báo tiệm ngay lúc nhận xe. Tham khảo thêm Honda Vision cho người ngồi sau và cách hạn chế say xe khi ngồi sau.
Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00–21:00. Cần giao xe thì hỏi trước thời gian và chi phí, chỉ trong giờ mở cửa.
Tóm lại
Ngồi sau xe ga cho đúng gói gọn trong vài việc: người lái lên trước, người ngồi sau lên từ bên trái, mở gác chân, tì chân chắc, chọn một cách bám phù hợp và giữ thân khi phanh. Xem thêm các bài trong chuyên mục xe tay ga và trang tổng hợp xe máy.