Khách thuê xe theo tháng sống trong ngõ thông ra phố một chiều hay hỏi tôi: đi ngược chiều một đoạn ngắn, chừng ba bốn chục mét từ đầu phố về cửa ngõ, thì có sao không. Câu trả lời thẳng là vẫn bị coi là đi ngược chiều, vì luật không tính lỗi theo số mét. Bài này nói rõ căn cứ, những mẹo “lách” hay gặp và cách vòng xe về nhà cho hợp lệ.
Vì sao đi ngược chiều một đoạn ngắn vẫn là lỗi
Có ba lớp quy định, và không lớp nào có ngưỡng “vài chục mét”.
Quy tắc đi đường. Khoản 1 Điều 10 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, hiệu lực từ ngày 01/01/2025, yêu cầu đi bên phải theo chiều đi của mình, đúng làn đường, phần đường quy định và chấp hành báo hiệu đường bộ. Trên phố một chiều, chiều đi hợp lệ chỉ có một.
Biển báo. Đầu vào phố một chiều thường có biển chỉ dẫn nền xanh, mũi tên trắng chỉ hướng được đi. Đầu ra thường đặt biển P.102 “Cấm đi ngược chiều” theo QCVN 41:2024/BGTVT: tròn, nền đỏ, giữa có vạch ngang trắng. Đi vào từ phía mặt biển là không chấp hành báo hiệu, dù cửa ngõ của bạn chỉ cách đó vài bước.
Chế tài. Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định xử phạt người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy, trong đó có hành vi đi ngược chiều của đường một chiều và đi ngược chiều trên đường có biển “Cấm đi ngược chiều”. Ngoại lệ dành cho xe ưu tiên đang làm nhiệm vụ khẩn cấp, không dành cho người muốn về nhà nhanh. Lỗi này còn có thể bị trừ điểm giấy phép lái xe theo quy định hiện hành. Tôi không nêu mức phạt bằng số.
Luật mô tả hành vi, không đo quãng đường: năm mét hay năm trăm mét vẫn là xe chạy ngược hướng biển cho phép.
Vài chục mét ngược chiều nguy hiểm ở chỗ nào
- Người đi đúng chiều không chờ xe từ phía trước. Họ không canh khoảng trống trước mặt như ở đường hai chiều.
- Đầu phố thường là nút giao. Xe rẽ vào đúng chiều đang nghiêng xe, chưa kịp thấy bạn thì hai đầu xe đã sát nhau.
- Người ra ngõ và người sang đường chỉ ngó một phía. Ở phố cổ Hoàn Kiếm, vỉa hè kín hàng quán nên người đi bộ bước xuống lòng đường liên tục.
Khi có va chạm, lỗi do cơ quan chức năng xác định, nhưng người đang đi ngược chiều thường ở thế bất lợi ngay từ đầu.
Những cách “lách” hay gặp nhưng vẫn sai
- Đi thật chậm, sát mép đường. Vẫn là ngược chiều.
- Leo vỉa hè chạy ngược về cửa ngõ. Điểm b khoản 3 Điều 33 Luật 36/2024 cấm người lái xe mô tô, xe gắn máy đi xe vào phần đường dành cho người đi bộ và phương tiện khác.
- Đi xuôi quá cửa ngõ rồi quay đầu. Khoản 4 Điều 15 không cho quay đầu xe trên đường một chiều, trừ khi có hiệu lệnh của người điều khiển giao thông hoặc biển báo hiệu tạm thời. Xem bài quay đầu xe máy ở đâu bị luật cấm.
Ba mẹo còn lại cũng không ổn:
- Lỡ quá thì lùi vài mét. Khoản 2 Điều 16 không cho lùi xe ở đường một chiều; chi tiết ở bài đi quá số nhà trên phố một chiều có được lùi xe máy.
- Tắt máy, dắt xe ngược dòng. Tôi không khẳng định thay cơ quan chức năng cách xử lý, nhưng xe vẫn chiếm lòng đường theo chiều ngược lại. Tôi không khuyên làm.
- Chỉ đi ngược lúc phố vắng. Biển không kèm biển phụ ghi khung giờ thì có hiệu lực mọi lúc.
Có phố gắn biển phụ ghi loại xe hoặc khung giờ áp dụng; khi đó làm đúng theo biển phụ. Không có biển phụ, coi như biển áp dụng với mọi loại xe.
Cách vòng xe về nhà phố một chiều cho hợp lệ
Bước 1: Dựng vòng khối phố ngay ngày đầu
Dừng hẳn rồi mới mở bản đồ, hoặc đi bộ một vòng quanh chỗ ở. Xác định đầu phố được đi vào, phố song song dẫn về đầu đó và chỗ rẽ hợp lệ ở mỗi góc. Ô phố ở phố cổ và Ba Đình thường ngắn, nên lúc phố thoáng một vòng hợp lệ thường chỉ thêm vài phút.
Bước 2: Hỏi xem ngõ có lối ra thứ hai không
Không ít ngõ nội đô thông sang phố khác; hàng xóm hay chủ nhà trọ là người biết rõ nhất.
Bước 3: Vào và ra ngõ theo đúng chiều phố
Rẽ từ phố vào ngõ, khoản 2 Điều 15 yêu cầu quan sát, giảm tốc độ, có tín hiệu báo hướng rẽ. Từ ngõ ra phố một chiều, chỉ rẽ theo hướng dòng xe và nhường xe đang đi trên phố; xem bài từ ngõ nhỏ ra đường lớn, ai được đi trước.
Bước 4: Gần thì gửi xe, đi bộ nốt
Điểm đến chỉ cách vài chục mét theo chiều ngược thì gửi xe ở bãi có người trông, nhận vé xe, rồi đi bộ.
Một tình huống điển hình ở Ba Đình
Giả sử bạn thuê một chiếc Vision cả tháng, ở trong ngõ thông ra một phố một chiều ở Ba Đình. Cửa ngõ cách đầu ra của phố chừng năm chục mét, đúng chỗ dựng biển P.102. Tối đi làm về, bạn tới đầu đó và thấy cửa ngõ ngay trước mặt.
Cách làm đúng:
- Không rẽ vào. Đi tiếp theo phố ngang, vòng qua phố song song về đầu vào của phố một chiều.
- Đi đúng chiều đến cửa ngõ, bật xi nhan sớm, giảm tốc, nhường người đi bộ rồi mới rẽ.
Ở gần hồ Hoàn Kiếm, nên có sẵn lộ trình thứ hai cho tối cuối tuần khi khu phố đi bộ cấm xe máy theo khung giờ.
Với xe thuê: thông báo vi phạm gửi về đâu
Thông báo vi phạm ghi qua hình ảnh thường gửi tới người đứng tên xe, tức cửa hàng, rồi mới xác định người cầm lái, và trách nhiệm thuộc về người lái. Thói quen lấn sang phần đường ngược chiều lúc tắc đường cũng rủi ro tương tự, xem bài lấn sang phần đường ngược chiều khi tắc đường.
Nhận được giấy mời hay biên bản liên quan tới xe đang thuê, hãy báo cho Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú, 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, điện thoại 0942 467 674, mở cửa 09:00–21:00. Giá thuê theo tuần, theo tháng có ở bảng giá.
Văn bản để tự đối chiếu
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15: khoản 1 Điều 10, khoản 2 và 4 Điều 15, khoản 2 Điều 16, điểm b khoản 3 Điều 33; đối chiếu Văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP, Điều 7.
- QCVN 41:2024/BGTVT ban hành kèm Thông tư 51/2024/TT-BGTVT: toàn văn trên LuatVietnam.
Đây là thông tin tham khảo từ góc nhìn người cho thuê xe, không thay tư vấn pháp lý. Mức phạt và quy định có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất và chấp hành biển đặt tại hiện trường.
Trước khi chốt lộ trình về nhà, đọc thêm mục quy định giao thông và chuyên mục an toàn và pháp lý khi đi xe máy.