Đi mua sắm bằng xe máy thuê, bạn thấy cửa hàng cần ghé nằm ở dãy bên trái của một phố một chiều, và phản xạ đầu tiên là táp sát lề trái cho gần. Đó chính là dừng xe bên trái đường một chiều, vị trí luật cấm cả dừng lẫn đỗ. Bài này giải thích quy định, vì sao lề trái nguy hiểm hơn bạn nghĩ, và cách ghé cửa hàng phía trái mà vẫn đúng luật.
Dừng xe bên trái đường một chiều: luật nói gì
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, hiệu lực từ ngày 01/01/2025, dành Điều 18 cho việc dừng xe, đỗ xe. Hai khoản áp thẳng vào tình huống này:
- Điểm a khoản 4 Điều 18: người lái xe không được dừng xe, đỗ xe “bên trái đường một chiều”. Câu chữ không có ngoại lệ “dừng một phút” hay “phố vắng”.
- Khoản 6 Điều 18: trên đường phố chỉ được dừng xe, đỗ xe sát theo lề đường, vỉa hè phía bên phải theo chiều đi của mình; bánh xe gần nhất không cách lề đường, vỉa hè quá 0,25 mét và không gây cản trở, nguy hiểm cho giao thông.
Ghép hai khoản lại, câu trả lời cho tiêu đề rất rõ: muốn dừng thì sang lề phải, không có lựa chọn lề trái.
Khoản 3 cùng điều còn yêu cầu có tín hiệu báo cho người khác biết khi ra, vào vị trí dừng, đỗ, và không làm ảnh hưởng tới người đi bộ, phương tiện khác. Nghị định 168/2024/NĐ-CP, Điều 7, quy định xử phạt người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy dừng xe, đỗ xe không đúng quy định. Một tình huống cụ thể rơi vào điểm nào do lực lượng chức năng xác định; bài không nêu mức phạt.
Ghé vào mua đồ là dừng hay đỗ
Khoản 1 Điều 18 coi dừng xe là trạng thái đứng yên tạm thời trong khoảng thời gian cần thiết, và khi dừng xe thì không được tắt máy, không được rời khỏi vị trí lái, trừ một số trường hợp luật nêu. Tắt máy, xuống xe bước vào cửa hàng thì xe không còn ở trạng thái dừng nữa.
Vì vậy kể cả ở lề phải, đừng bỏ xe dưới lòng đường để vào chọn đồ; ghé lâu thì cần chỗ để xe đàng hoàng.
Vì sao lề trái phố một chiều nguy hiểm
Quy định này có lý do rất thực tế:
- Phía trái là nơi xe vượt đi qua. Luật yêu cầu vượt về bên trái, nên dải sát lề trái thường có ô tô, xe máy đang tăng tốc vượt.
- Ra khỏi chỗ dừng phải cắt ngang dòng xe. Từ lề trái muốn đi tiếp, bạn nhập vào đúng làn xe nhanh nhất, ở góc mà gương chiếu hậu bên phải gần như vô dụng.
- Người sau không đoán được. Ai cũng quen xe sắp dừng thì dạt phải, bật xi nhan phải. Xe bất ngờ ghì về bên trái dễ bị tông đuôi.
Lề phải cũng có chỗ không được dừng
Khoản 4 Điều 18 còn cấm dừng, đỗ ở nhiều vị trí người đi mua sắm hay gặp:
- Nơi đường giao nhau và trong phạm vi 05 mét tính từ mép đường giao nhau (điểm h). Cửa hàng ở góc phố thì đi qua góc thêm một đoạn.
- Trên phần đường dành cho người đi bộ qua đường (điểm g).
- Song song cùng chiều với một xe khác đang dừng, đỗ trên đường (điểm đ): không dừng kề bên xe đã đứng sẵn.
- Điểm đón, trả khách (điểm i), tức trạm chờ xe buýt.
- Nơi phần đường chỉ đủ cho một làn xe chạy (điểm l), rất hay gặp ở phố nhỏ.
Quy tắc tấp vào lề, báo hiệu và nhập lại dòng xe có trong bài dừng xe máy giữa phố để hỏi đường, xem bản đồ.
Cách ghé cửa hàng bên trái phố một chiều cho đúng luật
Ghé nhanh: dừng lề phải, đi bộ sang
- Đi chậm bên phải, nhìn trước số nhà và vị trí cửa hàng. Cách giữ làn khi dò địa chỉ có trong bài chạy xe máy chậm để tìm địa chỉ.
- Bật xi nhan phải, áp sát lề phải ở chỗ được dừng.
- Đi hai người thì để người ngồi sau xuống, đi bộ sang đường ở vạch kẻ hoặc chỗ có đèn. Người lái không đứng chờ lâu dưới lòng đường; đi một vòng rồi quay lại đón, hoặc gửi xe.
Ghé lâu: gửi xe rồi đi bộ
- Hỏi cửa hàng có chỗ để xe hoặc người trông xe không. Nhiều cửa hàng trong nội đô có, nhưng đừng tự dựng xe trên vỉa hè chắn lối đi bộ.
- Tìm bãi gửi xe có người trông trên phố hoặc phố ngang gần đó, nhận vé xe rồi đi bộ sang.
- Không leo vỉa hè chạy ngược về phía cửa hàng; bài chạy xe máy qua vỉa hè khi nào được phép nói rõ giới hạn.
Vòng sang phố ngang
Nếu cửa hàng sát góc phố, rẽ vào phố ngang theo chiều được phép, dừng hoặc gửi xe bên phải phố ngang, rồi đi bộ vài chục mét. Đừng đi quá rồi lùi lại hay quay đầu: phố một chiều cấm cả hai, như bài đi quá số nhà trên phố một chiều đã phân tích.
Tình huống trên phố Huế, Bà Triệu
Phố Huế và Bà Triệu là hai trục mua sắm quen thuộc phía nam hồ Hoàn Kiếm, nhiều đoạn tổ chức một chiều, xe đông gần như cả ngày. Giả sử bạn đi đúng chiều và thấy cửa hàng cần ghé ở dãy nhà bên trái.
Cách xử lý tôi hay dặn khách:
- Không ghì tay lái sang trái. Giữ làn phải, đi tiếp qua cửa hàng một đoạn.
- Tìm chỗ gửi xe có người trông bên phải hoặc ở phố ngang gần đó, đi bộ quay lại.
- Mua xong, quay về lấy xe, nhập dòng từ lề phải với xi nhan trái và quan sát kỹ phía sau.
Ở phố cổ lòng đường hẹp hơn nên hầu như luôn phải gửi xe rồi đi bộ. Tổ chức giao thông từng phố có thể điều chỉnh, hãy đọc biển tại đầu phố.
Lưu ý khi đi mua sắm bằng xe thuê
- Giữ vé gửi xe cẩn thận và nhớ vị trí bãi; chụp một tấm ảnh biển phố để quay lại dễ hơn.
- Không treo túi hàng nặng lủng lẳng ở tay lái khi nhập dòng.
- Khóa cổ xe mỗi lần rời xe, kể cả vài phút.
Nếu xe trục trặc khi đang đi mua sắm, gọi Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, số 0942 467 674, trong giờ 09:00–21:00.
Văn bản để tự đối chiếu
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15: Điều 18 khoản 1, 3, 6 và các điểm a, đ, g, h, i, l khoản 4; đối chiếu Văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH.
- Nghị định 168/2024/NĐ-CP, Điều 7, về xử phạt người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy.
Đây là thông tin tham khảo từ góc nhìn người cho thuê xe, không thay tư vấn pháp lý. Mức phạt và quy định có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất.
Muốn nắm thêm quy tắc dừng, đỗ và đi đường trong phố, xem mục quy định giao thông và chuyên mục an toàn và pháp lý.