Khách du lịch thuê xe ở chỗ tôi thường muốn chạy thật chậm quanh hồ Hoàn Kiếm, vừa ngắm vừa dò số nhà. Chạy chậm không sai, nhưng luật có một nguyên tắc rõ: xe chạy chậm phải đi bên phải. Rề rề giữa làn, liếc điện thoại tìm địa chỉ là cách nhanh nhất để bị bóp còi liên tục và có thể bị xử lý vì cản trở giao thông.
Xe chạy chậm phải đi bên phải: luật viết thế nào
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15, hiệu lực từ ngày 01/01/2025, có hai quy định nền tảng cho chuyện này:
- Khoản 1 Điều 10: người tham gia giao thông đi bên phải theo chiều đi của mình, đi đúng làn đường, phần đường quy định và chấp hành báo hiệu đường bộ.
- Khoản 1 Điều 13: xe di chuyển với tốc độ thấp hơn “phải đi về bên phải theo chiều đi của mình”.
Điều kiện áp dụng nằm ở chữ “tốc độ thấp hơn”. Bạn chậm hơn dòng xe cùng chiều thì vị trí của bạn là phía bên phải, để xe nhanh hơn có khoảng trống vượt bên trái. Luật không cấm đi chậm; luật yêu cầu người đi chậm đứng đúng chỗ.
Khoản 2 Điều 13 bổ sung: trên đường có vạch phân làn, phải đi trong một làn, chỉ chuyển làn ở nơi cho phép, mỗi lần sang một làn liền kề và có tín hiệu báo trước. Nghĩa là muốn dạt sang phải để chạy chậm, bạn vẫn phải xi nhan và quan sát như mọi lần chuyển làn.
Chạy chậm và cản trở giao thông khác nhau ở đâu
Phố trung tâm Hà Nội vốn không chạy nhanh được, nên đi chậm là chuyện bình thường. Vấn đề chỉ xuất hiện khi bạn chậm hơn hẳn mọi người mà vẫn chiếm giữa hoặc bên trái làn.
Ba dấu hiệu cho thấy bạn đang chạy xe máy chậm cản trở giao thông:
- Phía sau dồn thành hàng, nhiều xe phải lách qua cả hai bên.
- Bạn đi chậm nhưng ở sát vạch giữa, hoặc giữa hai làn.
- Bạn giảm tốc đột ngột mỗi khi thấy một biển hiệu, không báo hiệu gì.
Nghị định 168/2024/NĐ-CP có quy định xử phạt hành vi điều khiển xe chạy tốc độ thấp mà không đi về bên phải theo chiều đi của mình. Bài không nêu mức phạt; hãy tra điều khoản cụ thể trong văn bản hiện hành. Tổng quan về giới hạn tốc độ nơi đông người có ở bài tốc độ tối đa cho xe máy trong phố cũ Hà Nội.
Chọn vị trí trong làn khi vừa đi vừa ngắm
Cách tôi dặn khách trước khi rời cửa hàng:
- Dạt về phía phải sớm, ngay khi biết mình sẽ đi chậm. Đừng đợi xe sau bóp còi mới dạt.
- Cách mép đường một khoảng vừa phải. Sát mép quá dễ vướng nắp cống, ổ gà, người mở cửa ô tô hay khách bước xuống xe buýt.
- Giữ một tốc độ đều. Chậm mà đều thì xe sau dễ đoán và vượt an toàn; chậm mà lúc nhanh lúc dừng mới gây nguy hiểm.
- Nhìn gương thường xuyên. Thấy phía sau dồn lại thì nhích thêm sang phải hoặc tìm chỗ dừng hẳn để dòng xe đi qua.
- Không đi dàn hàng ngang. Nhóm bạn thuê vài xe đi ngắm phố hay chạy song song để nói chuyện; khoản 3 Điều 33 không cho người lái xe mô tô, xe gắn máy đi xe dàn hàng ngang.
Khi sắp đến nút giao cần rẽ trái, quy tắc đi bên phải không còn tuyệt đối. Bạn phải chuyển dần sang làn phù hợp với hướng rẽ; cách làm có ở bài đúng làn xe máy khi qua nút giao lớn.
Vừa đi vừa tìm đường bằng xe máy mà không phạm luật
Tìm địa chỉ là lúc người lái dễ mất tập trung nhất. Khoản 6 Điều 9 Luật 36/2024 cấm dùng tay cầm và sử dụng điện thoại hoặc thiết bị điện tử khác khi điều khiển phương tiện đang di chuyển trên đường bộ. Điều kiện cần nhớ là “tay cầm” và “đang di chuyển”.
Vài cách làm thực tế:
- Nhập địa chỉ, xem trước lộ trình khi xe đang dừng hẳn.
- Gắn điện thoại lên giá đỡ chắc chắn, chỉ liếc nhanh khi đường thoáng; mọi thao tác chạm màn hình để dành lúc dừng.
- Nếu đi hai người, để người ngồi sau đọc đường và báo trước điểm rẽ.
- Thấy mình đã đi quá số nhà, đừng phanh gấp quay lại. Đi tiếp, tìm chỗ dừng an toàn rồi tính.
Khi cần dừng hẳn để hỏi đường hay chụp ảnh
Theo khoản 6 Điều 18, trên đường phố chỉ được dừng xe sát theo lề đường, vỉa hè phía bên phải theo chiều đi của mình và không gây cản trở, nguy hiểm. Khoản 3 yêu cầu có tín hiệu khi ra, vào vị trí dừng.
Khoản 4 Điều 18 liệt kê nơi không được dừng, đỗ, trong đó có trên cầu, nơi đường giao nhau và phần đường dành cho người đi bộ qua đường. Muốn chụp ảnh, hãy tìm điểm gửi xe có người trông rồi đi bộ, vừa đúng luật vừa thoải mái hơn.
Tình huống ở phố trung tâm và đường ven hồ
Quanh hồ Hoàn Kiếm
Các tuyến ven hồ như Đinh Tiên Hoàng, Lê Thái Tổ luôn đông xe và người đi bộ. Đi sát bên phải, giữ nhịp chậm đều, để xe muốn đi nhanh vượt bên trái. Khu vực này có thời điểm tổ chức phố đi bộ và cấm xe; hãy để ý biển báo, rào chắn và hướng dẫn tại chỗ, thông tin có thể thay đổi theo từng đợt.
Phố cổ nhiều phố một chiều
Phố cổ hẹp, nhiều phố đi một chiều. Đi bên phải, không quay đầu giữa phố khi lỡ qua số nhà, và chú ý xe đẩy hàng, người đi bộ tràn xuống lòng đường.
Đường Thanh Niên và ven hồ Tây
Đường Thanh Niên ngắn nhưng xe qua lại liên tục giờ tan tầm. Nhiều người giảm tốc giữa đường để nhìn mặt hồ, xe sau phải phanh theo. Muốn ngắm lâu, hãy gửi xe và đi bộ dọc hồ.
Lưu ý riêng khi thuê xe tự lái ngắm phố
Xe số như Honda Wave chạy chậm lâu ở số cao dễ hụt hơi; về số phù hợp để giữ nhịp đều. Xe tay ga như Vision hay Air Blade dễ chạy chậm hơn, nhưng ga nhạy nên cần thả ga nhẹ nhàng.
Lúc nhận xe, kiểm tra gương, xi nhan và còi, vì đó là ba thứ bạn dùng nhiều nhất khi dạt phải và dừng xe. Cửa hàng Thuê Xe Máy Hà Nội Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên mở cửa 09:00 đến 21:00, số điện thoại 0942 467 674 nếu xe trục trặc khi đang đi.
Nguồn văn bản và lưu ý
Trích dẫn theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: Điều 9 khoản 6, Điều 10 khoản 1, Điều 13 khoản 1 và 2, Điều 18 khoản 3, 4, 6, Điều 33 khoản 3. Quy định xử phạt xem tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Đây là thông tin tham khảo; quy định có thể thay đổi, hãy kiểm tra văn bản mới nhất.
Các quy tắc khác cho người mới tự lái ở thủ đô có trong bài quy định giao thông cần nhớ khi chạy xe máy thuê ở Hà Nội, chuyên mục quy định giao thông và trang an toàn và pháp lý khi đi xe máy.