Đèn vừa chuyển đỏ ở nút giao Nguyễn Văn Cừ với Nguyễn Sơn, bạn cố vọt qua và va vào một xe đang rẽ. Mình sai rõ ràng, vậy vượt đèn đỏ bảo hiểm bồi thường cho bên kia không, hay doanh nghiệp bảo hiểm sẽ từ chối? Bài này tách hai chuyện thường bị gộp làm một: lỗi vi phạm giao thông và các trường hợp loại trừ bảo hiểm.
Luật nói gì về đèn đỏ và chiều đi
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/01/2025), theo văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH:
- Khoản 1 Điều 10: người tham gia giao thông phải đi bên phải theo chiều đi của mình, đúng làn, đúng phần đường và chấp hành báo hiệu đường bộ.
- Khoản 2 Điều 11: thứ tự ưu tiên chấp hành là hiệu lệnh của người điều khiển giao thông, rồi tín hiệu đèn, rồi biển báo, vạch kẻ đường.
- Điểm c khoản 4 Điều 11: tín hiệu đèn màu đỏ là cấm đi.
Vượt đèn đỏ hay đi ngược chiều đều là vi phạm quy tắc giao thông và bị xử phạt hành chính theo quy định hiện hành; bài không nêu mức phạt.
Danh sách loại trừ của Nghị định 67/2023 gồm những gì
Bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới quy định tại Nghị định 67/2023/NĐ-CP, được sửa đổi một số điều bởi Nghị định 220/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/7/2026); chúng tôi chưa đọc được toàn văn phần sửa đổi.
Theo nội dung khoản 2 Điều 7 Nghị định 67/2023 đăng trên các cơ sở dữ liệu pháp luật và nhiều trang tư vấn trích lại (chưa đối chiếu bản Công báo), doanh nghiệp bảo hiểm không bồi thường trong các trường hợp:
- Hành động cố ý gây thiệt hại của chủ xe, người lái xe hoặc của người bị thiệt hại.
- Người lái xe gây tai nạn cố ý bỏ chạy, không thực hiện trách nhiệm dân sự của chủ xe.
- Người lái xe không có giấy phép lái xe hoặc giấy phép không phù hợp với loại xe.
- Thiệt hại về tài sản khi người lái có nồng độ cồn vượt trị số bình thường theo hướng dẫn của Bộ Y tế, hoặc sử dụng ma túy, chất kích thích bị cấm.
- Thiệt hại gián tiếp, như sụt giá trị thương mại của tài sản.
- Tài sản bị mất cắp, bị cướp trong vụ tai nạn.
- Tài sản đặc biệt: vàng, bạc, đá quý, giấy tờ có giá trị như tiền, đồ cổ, tranh ảnh quý hiếm, thi hài, hài cốt.
Văn bản còn một số trường hợp khác; hãy đọc nguyên văn.
Vượt đèn đỏ bảo hiểm bồi thường không: lỗi khác với loại trừ
Trong danh sách trên, theo các bản tóm tắt chúng tôi đối chiếu, không có mục riêng nào cho vượt đèn đỏ, đi ngược chiều hay đi sai làn. Nghĩa là lỗi vi phạm giao thông thông thường, tự nó, không phải căn cứ để từ chối phần thiệt hại của người thứ ba; bảo hiểm bắt buộc sinh ra chính để bảo vệ người bị hại khi người lái có lỗi.
Vậy vi phạm giao thông có được bảo hiểm? Cần hiểu đúng: bảo hiểm chi cho bên bị thiệt hại, không chi cho người lái gây lỗi.
- Người bị thương, xe bị hỏng của bên kia được xem xét bồi thường từ bảo hiểm bắt buộc của xe bạn, trong giới hạn trách nhiệm.
- Thương tích của chính bạn, người ngồi sau và hư hỏng xe bạn không thuộc bảo hiểm bắt buộc của xe bạn.
- Phần vượt giới hạn do người gây thiệt hại tự trả theo pháp luật dân sự.
Mức độ lỗi quyết định phần chi trả
Theo nội dung Nghị định 67/2023 được trích lại (chưa đối chiếu Công báo), thiệt hại tài sản xác định theo thiệt hại thực tế và mức độ lỗi của chủ xe, không vượt giới hạn trách nhiệm; lỗi do cơ quan chức năng xác định. Khi người kia cũng có phần sai, xem bài hai xe máy va chạm mà cả hai cùng có lỗi.
Khi vi phạm đi kèm một điểm loại trừ
Rủi ro thật sự là khi lỗi đi kèm:
- Vượt đèn đỏ sau khi uống rượu bia: phần thiệt hại tài sản rơi vào điểm loại trừ về nồng độ cồn. Khoản 2 Điều 9 Luật 36/2024 cấm điều khiển phương tiện khi trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn. Xem bài lái xe máy có nồng độ cồn gây va chạm.
- Đi ngược chiều, va chạm rồi hoảng sợ bỏ đi: rơi vào điểm cố ý bỏ chạy, xem bài gây va chạm rồi rời khỏi hiện trường.
- Người lái chưa có bằng hoặc bằng sai hạng, xem bài lái xe máy không có bằng gây tai nạn.
Khi bảo hiểm từ chối, người bị hại vẫn có quyền đòi bồi thường, chỉ là khoản đó chuyển sang người gây thiệt hại tự lo.
Sau va chạm: làm đúng để không biến lỗi thành loại trừ
Điểm a khoản 1 Điều 80 Luật 36/2024 yêu cầu người gây tai nạn dừng ngay phương tiện, cảnh báo nguy hiểm, giữ nguyên hiện trường, trợ giúp người bị nạn và báo tin cho cơ quan Công an, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc Ủy ban nhân dân nơi gần nhất. Điểm b yêu cầu ở lại hiện trường đến khi Công an đến, trừ khi phải đi cấp cứu.
- Có người bị thương thì gọi cấp cứu 115 trước, báo Công an qua 113.
- Chụp ảnh vị trí hai xe, cột đèn tín hiệu, biển báo chiều đi.
- Khai trung thực, không chối lỗi.
- Báo doanh nghiệp bảo hiểm qua đường dây nóng trên giấy chứng nhận, hỏi hồ sơ cần nộp.
Ở Hà Nội, đèn đỏ và phố một chiều đáng để kiên nhẫn
Va chạm kiểu này hay xảy ra ở nút giao rộng như Ngã Tư Sở, Kim Liên hay đầu cầu Chương Dương phía Long Biên, nơi xe rẽ trái và xe đi thẳng cắt nhau. Khu phố cổ Hoàn Kiếm có nhiều phố một chiều; đi ngược vài chục mét cho đỡ vòng là thói quen dễ gây va chạm. Chờ thêm một nhịp đèn luôn rẻ hơn mọi hồ sơ bồi thường.
Nếu chiếc xe là xe thuê
Giấy chứng nhận bảo hiểm xe thuê đứng tên chủ xe, nên hãy báo cửa hàng ngay kèm ảnh hiện trường. Với khách của Nguyễn Tú (112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 đến 21:00), bảo hiểm đi kèm từng xe và trách nhiệm người thuê khi có sự cố cần xác nhận trực tiếp qua số 0942467674 trước khi nhận xe.
Nguồn tham khảo và lưu ý
- Nghị định 67/2023/NĐ-CP: Điều 7.
- Nghị định 220/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 67/2023/NĐ-CP.
- Luật số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH: Điều 9, 10, 11, 80.
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi. Kết quả bồi thường từng vụ do doanh nghiệp bảo hiểm và cơ quan có thẩm quyền quyết định.
Tóm lại
Vượt đèn đỏ hay đi ngược chiều là lỗi bị xử phạt và làm bạn chịu phần lớn trách nhiệm, nhưng tự nó không nằm trong danh sách loại trừ của Nghị định 67; bảo hiểm vẫn xem xét bồi thường cho bên bị hại theo mức độ lỗi. Kèm rượu bia, bỏ chạy hay không bằng thì khác. Tốt nhất là dừng khi đèn đỏ. Đọc thêm ở mục bảo hiểm xe máy và chuyên mục an toàn và pháp lý.