Giờ tan tầm trên phố Nguyễn Văn Cừ, bạn phanh không kịp, chạm vào đuôi một chiếc xe máy. Người kia ngã, phía sau còi inh ỏi, và bạn nghĩ: đi luôn cho xong. Trước khi tính đến chuyện gây tai nạn bỏ chạy bảo hiểm có trả không, hãy biết rằng rời đi lúc đó vừa vi phạm luật, vừa có thể khiến bạn mất quyền được bảo hiểm chi trả. Bài này phân biệt bỏ chạy với rời đi chính đáng và chỉ cách giữ quyền lợi.
Luật yêu cầu gì khi bạn gây va chạm
Điều 80 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 (hiệu lực từ ngày 01/01/2025) quy định trách nhiệm của người điều khiển phương tiện gây ra tai nạn. Khoản 1 ghi người gây tai nạn có trách nhiệm:
- “a) Dừng ngay phương tiện, cảnh báo nguy hiểm, giữ nguyên hiện trường, trợ giúp người bị nạn và báo tin cho cơ quan Công an, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc Ủy ban nhân dân nơi gần nhất;”
- “b) Ở lại hiện trường vụ tai nạn giao thông đường bộ cho đến khi người của cơ quan Công an đến, trừ trường hợp phải đi cấp cứu, đưa người bị nạn đi cấp cứu hoặc xét thấy bị đe dọa đến tính mạng, sức khỏe nhưng phải đến trình báo ngay cơ quan Công an, Ủy ban nhân dân nơi gần nhất;”
- “c) Cung cấp thông tin xác định danh tính về bản thân, người liên quan đến vụ tai nạn giao thông đường bộ và thông tin liên quan của vụ tai nạn giao thông đường bộ cho cơ quan có thẩm quyền.”
Ba nghĩa vụ cốt lõi vì thế là dừng lại, cứu giúp và báo tin. Khoản 26 Điều 9 của cùng Luật còn đưa vào danh sách hành vi bị nghiêm cấm việc “bỏ trốn sau khi gây tai nạn giao thông đường bộ để trốn tránh trách nhiệm” và việc khi có điều kiện mà cố ý không cứu giúp người bị tai nạn.
Gây tai nạn bỏ chạy bảo hiểm có bồi thường không
Bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới được quy định tại Nghị định 67/2023/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung một số điều bởi Nghị định 220/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ ngày 01/7/2026). Chúng tôi chưa đọc được phần sửa đổi, nên không khẳng định điểm nào đã thay đổi.
Theo nội dung Nghị định 67/2023/NĐ-CP đăng trên các cơ sở dữ liệu pháp luật và các trang tóm tắt chính sách, khoản 2 Điều 7 liệt kê các trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm không bồi thường. Trong đó có trường hợp người lái xe gây tai nạn cố ý bỏ chạy, không thực hiện trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới. Một số bản tóm tắt diễn giải thêm rằng điểm mấu chốt là cụm “không thực hiện trách nhiệm dân sự”: người đã rời đi nhưng sau đó vẫn thực hiện trách nhiệm này có thể không bị xếp vào diện loại trừ. Chúng tôi chưa đối chiếu được nguyên văn trên Công báo, vì vậy kết quả của từng hồ sơ do doanh nghiệp bảo hiểm và cơ quan có thẩm quyền xác định.
Nếu hồ sơ rơi vào điểm loại trừ, người bị hại vẫn có quyền đòi bồi thường, nhưng người trả là chính bạn, kèm trách nhiệm pháp lý vì hành vi bỏ trốn.
Rời đi để cấp cứu khác với bỏ chạy
Điểm b khoản 1 Điều 80 cho phép rời hiện trường trong ba tình huống: bản thân phải đi cấp cứu, đưa người bị nạn đi cấp cứu, hoặc xét thấy bị đe dọa đến tính mạng, sức khỏe. Điều kiện đi kèm là phải đến trình báo ngay cơ quan Công an hoặc Ủy ban nhân dân nơi gần nhất.
Khoản 3 Điều 80 nói thêm: người gây tai nạn chỉ được dùng phương tiện liên quan đến vụ tai nạn để đưa nạn nhân đi cấp cứu khi không có phương tiện nào khác, nhưng phải xác định vị trí phương tiện, vị trí nạn nhân tại hiện trường và không làm mất dấu vết.
Chở người bị thương vào viện rồi báo công an là thực hiện trách nhiệm. Phóng xe đi mất, tắt điện thoại, không quay lại là bỏ trốn.
Va chạm nhỏ trong phố Hà Nội: làm gì để giữ quyền lợi
Thứ tự nên làm:
- Dừng xe sát lề, bật đèn cảnh báo, nhất là trên các trục đông như Nguyễn Văn Cừ hay vòng xuyến chân cầu Long Biên.
- Hỏi han người bị va chạm. Có người chảy máu, choáng hay không đứng dậy được thì gọi cấp cứu 115 ngay, không tự kéo người.
- Gọi 113 báo công an khi có người bị thương hoặc hai bên không thống nhất được.
- Chụp ảnh trước khi di chuyển xe: vị trí hai xe, vết trượt, biển số, hư hỏng.
- Trao đổi danh tính và liên lạc, ghi tên người làm chứng nếu có.
- Báo doanh nghiệp bảo hiểm sớm theo số ghi trên giấy chứng nhận. Khoản 5 Điều 81 Luật 36/2024 cũng quy định doanh nghiệp bảo hiểm khi nhận tin báo phải cử người đến hiện trường phối hợp.
Nếu hai bên tự thỏa thuận ngay tại chỗ, hãy viết giấy ghi nhận có chữ ký của cả hai và giữ hóa đơn sửa chữa. Hồ sơ cần những gì có trong bài thủ tục bồi thường bảo hiểm TNDS khi va chạm.
Khi bị đe dọa tại hiện trường
Khoản 26 Điều 9 cấm lợi dụng tai nạn để hành hung, đe dọa, gây sức ép. Nếu thật sự thấy không an toàn, bạn được rời đi theo điểm b khoản 1 Điều 80, nhưng hãy đến ngay công an hoặc Ủy ban nhân dân gần nhất để trình báo. Chủ động trình báo là bằng chứng bạn không bỏ trốn.
Nếu đang đi xe thuê
Báo cửa hàng ngay sau khi đã lo xong người bị thương và báo công an. Với cửa hàng Nguyễn Tú (112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 đến 21:00), giấy bảo hiểm của xe và trách nhiệm người thuê khi có sự cố cần xác nhận trực tiếp qua số 0942467674 trước khi nhận xe. Việc cần báo cho cửa hàng xem thêm bài xe thuê bị va chạm nhẹ khi đỗ cần báo gì cho cửa hàng.
Nguồn tham khảo và lưu ý
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: Điều 9, 80, 81 (đối chiếu nguyên văn bản hợp nhất).
- Nghị định 67/2023/NĐ-CP (Điều 7 diễn giải theo bản tóm tắt, chưa đối chiếu Công báo) và Nghị định 220/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung.
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi; hãy đọc giấy chứng nhận, quy tắc bảo hiểm và hỏi doanh nghiệp bảo hiểm cho trường hợp cụ thể.
Tóm lại
Gây va chạm thì luôn dừng lại, cứu giúp người bị nạn, gọi 115 và 113. Rời đi chỉ chính đáng khi để cấp cứu hoặc vì an toàn bản thân, và phải trình báo ngay. Bỏ chạy có thể khiến bảo hiểm từ chối, để lại toàn bộ khoản bồi thường cho bạn. Bài liên quan ở mục bảo hiểm xe máy và chuyên mục an toàn và pháp lý.