Sau buổi liên hoan ở phố cổ, có người nghĩ “mới vài cốc, đi chậm là được”. Nếu chuyến về đó kết thúc bằng một cú va chạm, câu hỏi uống rượu gây tai nạn bảo hiểm có chi trả không sẽ đến rất nhanh. Câu trả lời không đơn giản là có hay không: bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự xử lý thiệt hại về tài sản và thiệt hại về người theo hai hướng khác nhau. Bài này tách hai phần đó, chỉ ra phần người lái tự gánh, và nói rõ điểm nào chúng tôi chưa đối chiếu được nguyên văn.
Trước hết: luật cấm lái xe khi có cồn
Khoản 2 Điều 9 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 (hiệu lực từ ngày 01/01/2025) liệt kê trong các hành vi bị nghiêm cấm: “Điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn.”
Luật không đặt ngưỡng cho phép. Có cồn khi cầm lái là vi phạm, bất kể bảo hiểm xử lý ra sao. Mức xử phạt cụ thể nằm ở văn bản xử phạt vi phạm hành chính đang hiệu lực, bài này không nêu bằng con số. Tình huống cồn còn sót lại sáng hôm sau được phân tích ở bài đêm trước uống nhiều, sáng sau có bị xử lý nồng độ cồn không.
Uống rượu gây tai nạn bảo hiểm xử lý theo hai phần
Bảo hiểm bắt buộc của chủ xe cơ giới được quy định tại Nghị định 67/2023/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung một số điều bởi Nghị định 220/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ ngày 01/7/2026). Loại bảo hiểm này chi trả phần trách nhiệm của chủ xe đối với thiệt hại gây ra cho người khác, trong giới hạn theo quy định.
Thiệt hại về tài sản: thuộc trường hợp loại trừ
Theo nội dung Nghị định 67/2023/NĐ-CP được đăng tải trên các cơ sở dữ liệu pháp luật và trang hỏi đáp chính sách, điểm đ khoản 2 Điều 7 loại trừ trách nhiệm bồi thường đối với thiệt hại về tài sản do người lái điều khiển xe mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá trị số bình thường theo hướng dẫn của Bộ Y tế, cùng trường hợp sử dụng chất ma túy, chất kích thích bị cấm.
Nói cách khác, nếu bạn có cồn vượt ngưỡng đó và tông hỏng xe, tủ hàng hay cửa kính của người khác, doanh nghiệp bảo hiểm có căn cứ không bồi thường phần tài sản. Người bị hại vẫn có quyền đòi, và người phải trả là chính bạn.
Thiệt hại về người: không nằm trong điểm loại trừ này
Điểm loại trừ nêu trên chỉ nhắc đến tài sản. Theo cách đọc của các nguồn chúng tôi tham khảo, thiệt hại về sức khỏe, tính mạng của người thứ ba vẫn được xem xét bồi thường theo trình tự của Nghị định. Đây là thiết kế nhằm bảo vệ nạn nhân, không phải để bảo vệ người lái đã uống.
Hai lưu ý quan trọng:
- Hồ sơ còn có thể vướng các trường hợp loại trừ khác của cùng khoản 2 Điều 7, như cố ý gây thiệt hại, cố ý bỏ chạy không thực hiện trách nhiệm dân sự, hoặc người lái không có giấy phép lái xe hợp lệ.
- Ranh giới “trị số bình thường theo hướng dẫn của Bộ Y tế” là khái niệm của bảo hiểm, khác với lệnh cấm tuyệt đối trong Luật 36/2024. Có cồn dưới ngưỡng đó vẫn là vi phạm luật giao thông.
Chúng tôi chưa đối chiếu được bản Công báo của điểm đ khoản 2 Điều 7, vì vậy kết quả hồ sơ cụ thể do doanh nghiệp bảo hiểm và cơ quan có thẩm quyền quyết định.
Phần người lái tự gánh
Dù bảo hiểm chi trả phần nào, người lái có cồn vẫn đối mặt với những phần không ai trả thay:
- Thiệt hại tài sản của người khác khi rơi vào điểm loại trừ, bồi thường theo pháp luật dân sự.
- Phần vượt giới hạn trách nhiệm bảo hiểm với thiệt hại về người, nếu có.
- Thương tích của chính mình và người ngồi sau, vốn thường không thuộc phạm vi bảo hiểm bắt buộc của chính xe; lớp bảo vệ cho người trên xe nằm ở sản phẩm tự nguyện, xem bài bảo hiểm tai nạn cho người đi xe máy thuê.
- Hư hỏng của chiếc xe đang lái, không thuộc phạm vi bảo hiểm bắt buộc.
- Xử phạt hành chính và có thể trách nhiệm nặng hơn nếu hậu quả nghiêm trọng.
Với xe thuê, còn thêm phần trách nhiệm với cửa hàng về hư hỏng và thời gian xe bị giữ. Cửa hàng Nguyễn Tú ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên (mở cửa 09:00 đến 21:00): bảo hiểm của từng xe thuê và trách nhiệm của người thuê khi có sự cố cần xác nhận trực tiếp qua số 0942467674 trước khi nhận xe.
Sau va chạm: những việc bắt buộc
Điểm a khoản 1 Điều 80 Luật 36/2024 yêu cầu người gây tai nạn dừng ngay phương tiện, cảnh báo nguy hiểm, giữ nguyên hiện trường, trợ giúp người bị nạn và báo tin cho cơ quan Công an, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc Ủy ban nhân dân nơi gần nhất. Khoản 3 Điều 81 giao cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp cứu người bị nạn thực hiện xét nghiệm nồng độ cồn trong máu của người điều khiển phương tiện. Bỏ chạy để tránh xét nghiệm vừa vi phạm luật, vừa có thể đẩy cả phần thiệt hại về người vào điểm loại trừ.
Hồ sơ bồi thường chuẩn bị thế nào có trong bài thủ tục bồi thường bảo hiểm TNDS khi va chạm.
Đã uống thì không lái: cách về nhà an toàn ở Hà Nội
Không có cách nào “uống ít mà vẫn lái an toàn” trước luật. Vài thói quen thực tế cho dân liên hoan:
- Quyết định trước khi nâng cốc. Đi ăn ở khu Tạ Hiện, Hoàn Kiếm hay quanh hồ Tây, thống nhất người nào không uống để chở cả nhóm.
- Gửi xe qua đêm. Gửi ở bãi có vé gần quán, sáng hôm sau quay lại lấy khi đã tỉnh hẳn.
- Gọi xe công nghệ hoặc taxi về Long Biên, Cầu Giấy, Đông Anh thay vì tự chạy qua cầu lúc khuya.
- Không giao xe cho bạn cũng đã uống. Lệnh cấm áp dụng với bất kỳ ai cầm lái.
Nguồn tham khảo và lưu ý
- Nghị định 67/2023/NĐ-CP về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới.
- Nghị định 220/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 67/2023/NĐ-CP.
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 và văn bản hợp nhất số 55/VBHN-VPQH: Điều 9, 80, 81.
Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi; hãy đọc hợp đồng, giấy chứng nhận bảo hiểm và hỏi doanh nghiệp bảo hiểm cho trường hợp cụ thể.
Tóm lại
Có cồn khi lái là vi phạm ngay từ đầu. Nếu gây va chạm, thiệt hại tài sản của người khác có thể không được bảo hiểm bồi thường và người lái tự trả; thiệt hại về người vẫn được xem xét để bảo vệ nạn nhân, nhưng người lái không thoát trách nhiệm. Đã uống thì không lái. Các bài liên quan nằm ở mục bảo hiểm xe máy và chuyên mục an toàn và pháp lý.