Bị xe khác húc từ phía sau ở chân cầu Chương Dương, xe bạn phải nằm xưởng gần hai tuần chờ phụ tùng, còn bạn ngày nào cũng gọi xe đi làm. Khoản đó có được trả không? Câu trả lời nằm ở khái niệm thiệt hại gián tiếp bảo hiểm TNDS thường loại trừ, và ở quyền yêu cầu chính người gây va chạm theo Bộ luật Dân sự. Bài này tách rõ từng phần.
Thiệt hại gián tiếp bảo hiểm TNDS: vì sao thường không được trả
Bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự (TNDS) của chủ xe cơ giới được quy định tại Nghị định 67/2023/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung một số điều bởi Nghị định 220/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ ngày 01/7/2026). Chúng tôi chưa đọc được toàn văn phần sửa đổi. Phần dưới diễn giải Nghị định 67/2023 theo bản đăng trên các cơ sở dữ liệu pháp luật và nhiều bản tóm tắt khớp nhau, chưa đối chiếu Công báo.
Trong vụ ở cầu Chương Dương, bạn là người thứ ba đối với xe đã húc vào mình. Nhưng khoản 2 Điều 7 liệt kê các trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm không bồi thường, trong đó có thiệt hại gây ra hậu quả gián tiếp, gồm sụt giá trị thương mại và thiệt hại gắn liền với việc sử dụng, khai thác tài sản bị thiệt hại.
Tiền gọi xe trong những ngày xe nằm xưởng thuộc nhóm thứ hai: nó phát sinh vì bạn không dùng được xe, không phải vì xe hư hỏng. Bị bảo hiểm của bên kia từ chối khoản này không có nghĩa bạn mất quyền đòi.
Xe nằm xưởng có được bồi thường: tách trực tiếp và gián tiếp
Trước khi làm việc với ai, hãy chia thiệt hại thành hai cột.
Thiệt hại trực tiếp với chiếc xe: chi phí sửa chữa, thay phụ tùng hỏng do chính vụ va chạm, theo kết quả giám định. Đây là phần bảo hiểm bắt buộc của bên gây va chạm xem xét, trong giới hạn trách nhiệm về tài sản tính theo từng vụ. Bài không nêu con số giới hạn; hỏi doanh nghiệp đã cấp giấy chứng nhận cho xe kia. Cách giám định có ở bài giám định thiệt hại xe máy sau va chạm.
Thiệt hại gắn với việc không dùng được xe:
- Tiền gọi xe công nghệ, xe ôm, vé xe buýt trong những ngày chờ sửa.
- Tiền thuê một chiếc xe khác để đi làm tạm.
- Thu nhập bị mất nếu bạn dùng xe để giao hàng.
Các khoản này thuộc nhóm hậu quả gián tiếp mà bảo hiểm bắt buộc thường loại trừ.
Chi phí đi lại khi xe đang sửa bồi thường theo Bộ luật Dân sự
Bảo hiểm không xóa trách nhiệm của người gây thiệt hại. Theo nội dung Bộ luật Dân sự 2015 được nhiều trang tư vấn pháp luật trích lại khớp nhau (chưa đối chiếu bản Công báo):
- Khoản 1 Điều 584: người có hành vi xâm phạm tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp luật có quy định khác.
- Điều 589 liệt kê thiệt hại do tài sản bị xâm phạm: tài sản bị mất, bị hủy hoại hoặc hư hỏng; lợi ích gắn liền với việc sử dụng, khai thác tài sản bị mất, bị giảm sút; chi phí hợp lý để ngăn chặn, hạn chế và khắc phục thiệt hại; thiệt hại khác do luật quy định.
Lợi ích gắn với việc sử dụng tài sản, thứ bảo hiểm bắt buộc loại trừ, lại được Bộ luật Dân sự nêu là một loại thiệt hại. Vì thế chi phí đi lại có thể được yêu cầu trực tiếp với người gây va chạm.
Hai điều kiện thực tế cần nhớ. Một, khoản chi phải hợp lý: đi xe buýt hay xe máy công nghệ từ Long Biên sang Hoàn Kiếm dễ được chấp nhận hơn thuê ô tô riêng. Hai, mức lỗi của mỗi bên ảnh hưởng đến phần được bồi thường; nếu bạn cũng có lỗi, xem bài hai xe va chạm mà cả hai cùng có lỗi.
Giữ hóa đơn: chứng minh từng ngày xe nằm xưởng
Đòi được hay không phụ thuộc gần như hoàn toàn vào giấy tờ. Hãy lưu ngay từ ngày đầu:
- Xác nhận của xưởng: ngày nhận xe, hạng mục hỏng, ngày dự kiến trả, lý do kéo dài nếu có.
- Hóa đơn sửa chữa tách phần do va chạm với phần bảo dưỡng thêm.
- Lịch sử chuyến đi trên ứng dụng gọi xe, có ngày, giờ, điểm đón, điểm đến; vé xe buýt giữ cả cuống.
- Biên nhận thuê xe tạm, thu nhập các tuần trước nếu xe là công cụ kiếm sống.
Kèm theo đó là hồ sơ vụ va chạm: ảnh hiện trường, văn bản ghi nhận của Công an nếu có, họ tên, số điện thoại, biển số và số giấy chứng nhận bảo hiểm của xe bên kia.
Thời gian sửa hợp lý tùy mức hư hỏng và phụ tùng. Hỏi xưởng thời gian dự kiến ngay từ đầu và báo bên kia khi có thay đổi, để phần kéo dài không bị cho là do bạn.
Thương lượng, hòa giải hay khởi kiện
Va chạm nhỏ trên Nguyễn Văn Cừ, Ngọc Lâm hay Trần Khát Chân phần lớn kết thúc bằng thỏa thuận. Vài lưu ý:
- Tách hai khoản: sửa xe làm hồ sơ qua bảo hiểm của xe kia; chi phí đi lại đề nghị chính người gây va chạm trả.
- Thỏa thuận bằng văn bản: số tiền, thời hạn trả, chữ ký hai bên.
- Đừng ký giấy nhận đã được bồi thường đủ khi mới nhận tiền sửa xe, nếu còn định đòi phần đi lại.
- Không thống nhất được: đề nghị hòa giải ở cơ sở, hỏi trung tâm trợ giúp pháp lý hoặc luật sư về việc khởi kiện tại tòa án có thẩm quyền. Đừng để quá lâu.
Doanh nghiệp bảo hiểm từ chối cả phần sửa xe mà bạn thấy không đúng thì đọc bài bị từ chối bồi thường TNDS. Cách bảo hiểm xét điện thoại, hàng hóa của người bị va chạm có ở bài va chạm làm hỏng điện thoại, hàng hóa.
Tại hiện trường và khi xe là xe thuê
Dắt xe vào lề, kiểm tra người trước. Có người bị thương thì gọi cấp cứu 115; không thống nhất được thì gọi 113 hoặc báo Công an phường gần nhất.
Nếu xe bị đâm là xe thuê, báo cửa hàng ngay kèm ảnh. Với khách thuê ở Nguyễn Tú (112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 đến 21:00), cách xử lý xe hư hỏng do bên khác gây ra và trách nhiệm người thuê cần xác nhận trực tiếp qua số 0942467674.
Tóm lại, chi phí đi lại khi xe nằm xưởng thường không được bảo hiểm bắt buộc trả vì là hậu quả gián tiếp, nhưng vẫn có thể yêu cầu người gây thiệt hại nếu bạn giữ đủ hóa đơn. Xem thêm chuyên mục bảo hiểm xe máy và trang an toàn và pháp lý.
Nguồn tham khảo
- Nghị định 67/2023/NĐ-CP: khoản 2 Điều 7. Đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 220/2026/NĐ-CP (chưa đọc toàn văn).
- Bộ luật Dân sự 2015: khoản 1 Điều 584, Điều 589.
Nội dung tổng hợp từ bản đăng và tóm tắt văn bản, chưa đối chiếu Công báo. Đây là thông tin tham khảo, quy định có thể thay đổi; hãy hỏi doanh nghiệp bảo hiểm, luật sư hoặc trợ giúp pháp lý cho trường hợp cụ thể.