Ở nhiều vùng núi phía Bắc vẫn còn những khúc sông, lòng hồ chưa có cầu, người dân qua lại bằng đò ngang chở cả người lẫn xe máy. Khi lộ trình buộc bạn đưa xe Wave lên đò, phần khó nhất không phải lúc đò chạy mà là lúc dắt xe qua tấm ván hẹp và lúc lên bờ dốc ướt bên kia. Bài này tóm tắt quy định, cách dắt xe, giữ xe trên đò và lúc nên đi đường vòng.
Đưa xe Wave lên đò: luật nói gì
Luật Giao thông đường thủy nội địa năm 2004, Điều 79, quy định riêng về vận tải hành khách ngang sông. Người lái đò phải có đủ dụng cụ cứu sinh còn hạn, hướng dẫn hành khách lên xuống, sắp xếp hàng hóa, hành lý và hướng dẫn chỗ ngồi để đò ổn định. Đò chỉ được rời bến khi hành khách đã ngồi ổn định, hàng hóa, hành lý, xe máy, xe đạp đã xếp gọn gàng và đò không chìm quá vạch dấu mớn nước an toàn. Đò không được chở quá tải, và hành khách phải tuyệt đối tuân theo hướng dẫn của người lái đò.
Theo Thông tư 15/2012/TT-BGTVT, người đi đò ngang phải mặc áo phao hoặc dụng cụ nổi cá nhân suốt chuyến cho tới khi đò cập bến an toàn. Nghị định 139/2021/NĐ-CP có mức phạt cho hành khách không mặc áo phao. Báo Lào Cai đưa tin ngày 11/8/2026, Cảnh sát đường thủy tỉnh đã xử phạt một người đi thuyền gỗ trên sông Chảy vì không mặc áo phao.
Chúng tôi không tìm thấy quy định chung trên toàn quốc buộc người đi xe máy phải tắt máy và dắt xe lên đò. Việc đó do nội quy từng bến và người lái đò quyết định. Mỗi bến khách ngang sông thường có bảng nội quy, cầu dẫn hoặc bãi lên xuống cho người và xe. Hãy đọc bảng nội quy trước và làm đúng như người lái đò chỉ.
Trước khi xuống bến
Dừng xe trên bờ và quan sát chiếc đò trước:
- Đò có áo phao cho từng người không. Báo Văn hóa từng khảo sát một bến chở cả xe máy chỉ có khoảng bốn chiếc áo phao cũ treo trên mạn.
- Đò đã chở bao nhiêu người, bao nhiêu xe. Đầu năm 2017, một chiếc đò trên sông Ngàn Sâu ở Hà Tĩnh chở khoảng 30 người và 4 xe máy đã bị lật gần bờ vì quá tải, theo báo Sài Gòn Giải Phóng.
- Nước sông chảy mạnh hay êm, trời còn sáng hay đã nhá nhem.
- Ván cầu dẫn chắc chắn hay chỉ là tấm gỗ kê tạm, có trơn bùn không.
Nếu đò đã chật, đừng chen thêm xe của mình; chờ chuyến sau. Cất điện thoại, giấy tờ, ví vào túi chống nước hoặc túi nilon buộc kín trước khi xuống bến, vì lúc dắt xe bạn không còn tay để giữ đồ.
Dắt xe qua ván lên đò
Ván lên đò thường nghiêng và rung. Cách dắt xe an toàn:
- Người ngồi sau xuống xe, mặc áo phao và đi bộ lên đò trước hoặc chờ trên bờ theo hướng dẫn.
- Tắt máy, về số N cho tới khi đèn N trên đồng hồ sáng để xe lăn nhẹ.
- Đứng bên trái xe, tay trái cầm tay lái, tay phải nắm tay dắt sau như tài liệu dắt xe của Honda Việt Nam hướng dẫn. Giữ xe thẳng, tay lái thẳng.
- Nhờ người lái đò hoặc người phụ bến giữ đầu xe hay đẩy phía sau. Wave Alpha nặng khoảng 96 kg, một người dắt được trên đất bằng, nhưng trên tấm ván dốc thì cần thêm người đỡ.
- Đi từng bước ngắn, dùng phanh trước khi cần dừng. Không cưỡi xe chạy qua ván, không nổ máy để xe tự leo.
Khi bánh trước đã lên sàn đò, giữ nguyên nhịp, đừng dừng lại giữa ván.
Giữ xe đứng vững khi đò chạy
Đặt xe đúng chỗ người lái đò chỉ. Vị trí xe ảnh hưởng tới cân bằng của cả chiếc đò: báo Pháp Luật Việt Nam khi đưa tin vụ chìm phà trên sông Đồng Nai năm 2016 ghi nhận một chiếc xe trên phà bị xê dịch làm phà nghiêng một bên rồi chìm.
Trên đò, hãy:
- Dựng chân chống theo hướng dẫn, gài số 1 để bánh sau khó lăn vì Wave không có phanh tay; cách này giống khi đỗ xe số trên dốc, xem bài đỗ xe số trên dốc: để số 1 khi tắt máy.
- Ngồi ổn định ở chỗ được chỉ, không đứng giữa xe và mép đò.
- Mặc áo phao suốt chuyến, kể cả khi quãng sông rất ngắn.
Với phà chở xe trên sông lớn, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, Điều 23, quy định thứ tự xuống phà, lên bến và chỉ người lái được ở trên xe; cách làm ở các bến phà có ở bài đi phà với xe máy thuê.
Lên bờ dốc trơn bên kia
Theo cùng Điều 23 áp dụng cho phà, khi lên bến người đi bộ lên trước, xe lên sau theo hướng dẫn. Với đò ngang, nên làm tương tự: người ngồi sau lên bờ trước, bạn chờ người lái đò ra hiệu rồi mới dắt xe xuống ván.
Bờ bến vùng núi thường là bê tông ướt, bùn hoặc cát. Dắt xe lên tới chỗ bằng, chắc chân rồi mới nổ máy. Nếu buộc phải chạy lên đoạn dốc ngắn, vào số 1 từ dưới chân dốc, mở ga đều, không vặn mạnh; Wave có côn tự động nên chỉ cần giữ ga ổn định. Bánh sau quay trượt thì dừng lại, giữ phanh trước và dắt tiếp. Cách khởi hành giữa dốc có ở bài chở hai người bằng Honda Wave lên dốc bê tông gắt, còn khi bùn bám kín chắn bùn sau đoạn đường bến, xem bài bùn đất kết dưới chắn bùn trước Honda Wave.
Thuyền trên lòng hồ thủy điện
Ở những hồ lớn như Na Hang, du khách thường đi thuyền từ bến Pác Tạ để ngắm hồ và thác. Chúng tôi không tìm được nguồn đáng tin nào xác nhận các thuyền du lịch này nhận chở xe máy, hay có tuyến đò chở xe cố định qua lòng hồ. Đừng xếp lịch trình dựa vào một chuyến đò chở xe chưa hỏi trước; hãy hỏi chủ nhà nghỉ hoặc người dân. Gợi ý đường lên Na Hang có ở bài đi Na Hang, Lâm Bình bằng xe máy từ Hà Nội.
Khi nào không nên qua đò
- Mùa mưa lũ, nước đục, chảy xiết hoặc mặt nước có nhiều cây trôi.
- Trời đã tối, bến không có đèn.
- Đò không có áo phao, hoặc người lái đò không yêu cầu mặc.
- Đò đã chở quá đông người và xe.
Những lúc đó, chọn đường vòng qua cầu dù xa hơn vài chục cây số.
Trên bảng giá của Cho Thuê Xe Máy Nguyễn Tú, Honda Vision và Honda Air Blade có giá ngày 200.000 đồng, Honda Wave và Honda Click có giá ngày 150.000 đồng; tiền cọc tùy dòng xe và được xác nhận trực tiếp khi đặt. Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 tới 21:00 tất cả các ngày trong tuần, điện thoại và Zalo 0942 467 674.
Các bài khác về dòng xe này có ở chuyên mục Honda Wave, còn thông tin chung về các dòng xe ở mục xe máy.