Ai ở hay trọ phía Long Biên, Gia Lâm rồi thuê xe số để đi lại đều sẽ gặp cảnh này: từ ngõ trong làng chạy ra, trước mặt là một con dốc bê tông ngắn dựng lên mặt đê, xe số lên dốc đê bằng số 2 hay số 3 đang đi dở thì đuối giữa chừng, máy gằn, người ngồi sau phải chống chân. Con dốc chỉ dài vài chục mét nhưng gắt và kết thúc ngay ở mép đường đê có xe chạy. Bài này tập trung đúng một việc: chọn số và giữ đà cho các dốc lên xuống đê ngắn, gắt dọc đê sông Hồng.
Dốc đê ở Long Biên, Gia Lâm khác dốc cầu ở chỗ nào
Dốc lên cầu Chương Dương hay cầu Vĩnh Tuy dài, độ nghiêng vừa phải, bạn có thời gian cảm nhận máy và đổi số. Dốc đê thì ngược lại. Dọc đê tả ngạn sông Hồng, từ khu Ngọc Thụy qua Bồ Đề xuống phía Cự Khối, mỗi ngõ dân sinh lại có một lối dốc nối lên mặt đê. Chúng thường có chung mấy đặc điểm:
- Ngắn và gắt. Chỉ vài chục mét, nhưng độ dốc lớn hơn hẳn dốc cầu. Không có quãng nào để lấy lại đà nếu chọn sai số.
- Đỉnh dốc là đường đang có xe. Bạn lên tới nơi là chạm ngay làn xe trên đê, có khi là xe tải chở vật liệu.
- Có cua ở chân hoặc ở đỉnh. Nhiều lối rẽ chéo hoặc gấp khúc vì đất hai bên đã có nhà.
- Mặt dốc hay có cát, sỏi, nước rửa. Nhà dân ven dốc rửa sân, xe chở vật liệu làm rơi cát, gặp trời mưa thì trơn hơn mặt đường phố.
Những rủi ro về mặt đường hẹp và xe tải trên đê đã có trong bài đi xe máy trên đường đê sông Hồng. Ở đây ta chỉ bàn chuyện tay ga và cần số của chiếc xe số.
Xe số lên dốc đê: vào số 1 ngay trước chân dốc
Nguyên tắc đơn giản nhất cho dốc đê là vào số trước khi bánh trước chạm chân dốc, không đổi số khi xe đã leo. Với xe số phổ thông, mỗi lần đổi số là một nhịp lực kéo bị ngắt. Trên dốc dài, nhịp đó không đáng kể. Trên dốc ngắn mà gắt, chỉ một nhịp hụt là xe mất đà, bánh sau ì lại và bạn phải chống chân giữa dốc.
Cách làm cụ thể:
- Cách chân dốc chừng hai, ba thân xe, nhả ga, về số 1 trong lúc xe còn trôi chậm.
- Nhìn lên đỉnh dốc xem có xe nào đang đi xuống không. Dốc ngõ thường chỉ vừa một xe lên một xe xuống.
- Vào dốc với ga đều, mở dần chứ không giật. Số 1 cho lực kéo lớn, chỉ cần giữ tay ga vững là xe tự bò lên.
- Không về số, không lên số cho tới khi cả hai bánh đã nằm trên mặt đê.
Khi nào số 2 là đủ
Số 2 hợp với những lối lên đê thoải, mặt khô, bạn đi một mình và có quãng đường thẳng phía trước để lấy đà. Khi đó xe vào dốc ở số 2 với tốc độ vừa phải sẽ lên êm hơn, không bị gằn máy. Nhưng chỉ chọn số 2 khi bạn nhìn thấy đỉnh dốc trống. Nếu có người ngồi sau, xe chở đồ, mặt dốc ướt hay đỉnh dốc có xe chờ, cứ quay về số 1. Thừa lực một chút vẫn an toàn hơn thiếu lực giữa dốc.
Dấu hiệu bạn đã chọn sai số
Tiếng máy trầm xuống, xe giật nhẹ từng nhịp, kim tốc độ đứng yên dù tay ga đã mở thêm: đó là xe đang đuối. Nếu dốc còn dài, hãy dừng hẳn ở chỗ an toàn bên phải, bóp phanh giữ xe, về số 1 rồi khởi hành lại. Đừng cố về số khi xe đang trôi lùi. Cách khởi hành ngang dốc được hướng dẫn từng bước trong bài vào số một khi khởi hành ngang dốc.
Lên tới đỉnh: dừng, nhìn và nhường xe trên đê
Phần khó nhất của dốc đê không nằm ở độ dốc, mà ở mấy mét cuối. Xe trên mặt đê đi nhanh và họ có quyền ưu tiên, còn bạn từ ngõ đi ra. Người lái xe trên đê thường không nhìn thấy bạn cho tới khi đầu xe nhô lên khỏi mép dốc.
- Giảm ga khi gần đỉnh, để xe tới mép đường đê ở tốc độ đi bộ, vẫn giữ số 1.
- Dừng hẳn nếu cần. Bóp phanh sau, hai chân chống, xe vẫn ở số 1. Nhìn trái, nhìn phải, cả hai chiều.
- Nhường cho mọi xe đang chạy trên đê, kể cả xe đạp và người đi bộ tập thể dục buổi sáng.
- Nhập làn thẳng vào phía phải. Xe số đang ở số 1 có lực bứt tốt, chạy ra khoảng vài thân xe mới lên số 2, số 3.
Buổi sáng sớm và chiều tối, đoạn đê qua Ngọc Thụy, Bồ Đề có nhiều người đi bộ, đạp xe. Lúc đó càng phải dừng hẳn ở đỉnh, đừng lao lên theo đà.
Rẽ xuống dốc đê: giữ số thấp và rà phanh
Chiều ngược lại, từ mặt đê rẽ xuống ngõ, nhiều người chủ quan vì nghĩ xuống dốc thì xe tự chạy. Với xe số, xuống dốc gắt nên làm thế này:
- Bật xi nhan sớm, giảm tốc trên mặt đê trước khi tới đầu dốc. Liếc gương xem xe phía sau có bám sát không.
- Về số 2 hoặc số 1 trước khi bánh trước qua mép dốc. Số thấp tạo lực hãm của động cơ, xe không trôi nhanh dần.
- Rà phanh đều cả hai phanh, nhấn nhẹ rồi nhả, không bóp chết một phanh. Phanh trước bóp gấp trên mặt có cát là cách nhanh nhất để trượt bánh.
- Không về số mo để thả trôi. Mất lực hãm động cơ, bạn sẽ phải phanh nhiều hơn. Lý do được giải thích kỹ ở bài vì sao không nên về số mo khi xuống dốc.
- Nhường xe đang lên. Dốc hẹp mà có xe đang leo, bạn dừng lại ở mặt đê chờ họ lên hết. Người đang leo dốc khó dừng hơn người sắp xuống.
Chân dốc thường là ngõ có cổng nhà, trẻ con chơi hoặc hàng quán. Hãy coi chân dốc như một ngã ba nhỏ, đi chậm, sẵn sàng dừng.
Một vài tình huống quen thuộc ven đê Long Biên, Gia Lâm
Chở người ngồi sau. Luôn vào dốc bằng số 1. Dặn người ngồi sau ngồi yên, không chống chân xuống đất khi xe chưa dừng.
Sau cơn mưa. Dốc bê tông có rêu và đất trôi xuống. Lên dốc giữ ga thật đều, xuống dốc chạy chậm hơn bình thường, tránh vệt bùn.
Xe chở vật liệu đỗ ở đỉnh dốc. Đứng dưới chờ, đừng leo lên rồi kẹt giữa dốc. Tầm nhìn bị che, người lái xe tải cũng không thấy bạn.
Muốn đi xa hơn theo đê. Nếu bạn chạy tiếp sang đê sông Đuống phía Gia Lâm, các lối lên xuống đê ở đó cũng tương tự, xem thêm bài chạy xe dọc đê sông Đuống.
Tóm lại
Với dốc lên xuống đê sông Hồng ở Long Biên, Gia Lâm, hãy nhớ ba việc: vào số 1 trước chân dốc khi lên, chỉ dùng số 2 nếu dốc thoải và đỉnh trống; dừng hẳn và nhường xe trên đê trước khi nhập làn; xuống dốc thì giữ số thấp và rà phanh đều. Các kỹ năng khác với xe số có ở mục xe số, còn các dòng xe đang cho thuê xem tại chuyên mục xe máy.