Nhiều khách thuê Sirius ở Hà Nội lần đầu chạy tối là trên đường về: đi Bát Tràng, Cổ Loa hay ăn cưới ở Đông Anh, rời đi lúc trời đã sập tối. Câu hỏi Sirius đi đêm đèn pha hay đèn cốt nghe đơn giản, nhưng ra tới đường đê không đèn hoặc đường gom đại lộ Thăng Long, người lái mới thường gặp hai chuyện: lúng túng tìm công tắc đèn và bị lóa vài giây vì xe ngược chiều bật pha. Bài này đi theo đúng thứ tự một chuyến về muộn trên chiếc xe số này: làm quen công tắc, chọn chế độ đèn theo đoạn đường, rồi xử lý khi bị chói.
Sirius đi đêm đèn pha hay đèn cốt: công tắc nằm ở đâu
Trên Sirius, các nút điều khiển đèn nằm ở cụm công tắc bên trái tay lái, cùng chỗ với xi nhan và còi. Công tắc chuyển đèn thường là một nút gạt hai nấc: một nấc cho đèn chiếu xa (đèn pha), một nấc cho đèn chiếu gần (đèn cốt). Ký hiệu trên nút và vị trí chính xác có thể khác nhau giữa các đời xe, nên cách chắc nhất là thử ngay khi xe đang dựng chân chống.
Khi bật đèn pha, trên đồng hồ thường sáng một đèn báo riêng. Đây là cách nhanh nhất để biết mình đang để chế độ nào mà không phải cúi nhìn công tắc. Nếu chưa quen các ký hiệu trên mặt đồng hồ, bài đọc bảng đồng hồ Sirius khi đang chạy giải thích từng đèn báo.
Một bài tập nhỏ trước khi đi: ngồi lên xe, nhìn thẳng phía trước, dùng ngón cái trái gạt qua lại giữa pha và cốt năm, sáu lần mà không nhìn xuống. Sau đó tìm nút xi nhan và còi cũng bằng cảm giác.
Kiểm tra đèn trước khi rời chỗ để xe lúc chiều muộn
Nếu nhận xe hoặc lấy xe từ chỗ gửi khi trời đã nhá nhem, đừng chỉ nhìn đèn có sáng hay không. Hướng đầu xe vào một bức tường hoặc cửa cuốn cách vài mét, rồi gạt thử:
- Đèn cốt: vệt sáng nằm thấp, mép trên tương đối rõ.
- Đèn pha: vệt sáng nâng lên, đi xa hơn hẳn và đèn báo trên đồng hồ sáng.
- Xi nhan hai bên và đèn phanh: bóp phanh tay, đạp phanh chân, nhờ người đứng sau nhìn giúp.
Nếu đèn cốt chiếu quá cao hoặc đèn pha gần như không khác gì đèn cốt, báo tiệm trước khi đi. Đèn lệch góc không chỉ làm bạn thấy đường kém mà còn làm chói người đi ngược chiều suốt cả chuyến. Tiệm ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Long Biên mở cửa từ 09:00 tới 21:00; nếu dự định về muộn, hãy hẹn giờ trả xe trong khung đó.
Chuyển về cốt khi gặp xe ngược chiều
Nguyên tắc cốt lõi khi đi đêm bằng Sirius cũng giống mọi xe khác: đèn pha là để nhìn xa khi phía trước trống, còn khi có người ở phía trước thì về cốt.
- Thấy đèn xe ngược chiều xuất hiện ở xa: gạt về cốt ngay, đừng đợi tới lúc chỉ còn vài chục mét.
- Đang bám sau một xe khác: để cốt, vì đèn pha rọi thẳng vào gương của người phía trước.
- Vào khu dân cư, qua chợ đêm, gần người đi bộ: để cốt.
- Đường đê, đường làng trống trải, không có ai phía trước: bật pha để thấy sớm ổ gà, trâu bò, xe đạp không đèn.
Trong phố như Nguyễn Văn Cừ, Trần Nhật Duật hay quanh Hoàn Kiếm, gần như cả quãng đường bạn chỉ cần đèn cốt.
Ngón cái trái và chân trái: đừng làm hai việc cùng lúc
Đây là điểm riêng của xe số mà người quen xe ga hay vấp. Trên Sirius, chân trái lo cần số, ngón cái trái lo đèn và xi nhan. Ban đêm, khi vừa phải về số chuẩn bị qua đoạn tối vừa phải gạt đèn, nhiều người làm cả hai một lúc và cuối cùng quên một trong hai.
Thói quen dễ làm: về cốt trước, ổn định số sau. Khi thấy xe ngược chiều từ xa, ưu tiên gạt đèn trước, vì đó là việc ảnh hưởng tới người khác. Nếu cần xuống số để giảm tốc, nhả ga và làm sau đó vài giây. Cách phối hợp tay chân với các nút còn lại được nói ở bài công tắc trên tay lái xe số.
Bị chói đèn ngược chiều: nhìn mép phải, nhả ga, giữ làn
Dù bạn có về cốt đúng lúc, vẫn sẽ có xe tải, ô tô hay xe máy đi ngược chiều để pha. Vài giây bị lóa là lúc dễ chệch khỏi làn nhất, nên cần một phản xạ cố định:
- Không nhìn thẳng vào đèn. Hạ mắt xuống và nhìn về mép phải đường hoặc vạch sơn bên phải. Mép đường là thứ giúp bạn giữ hướng khi tầm nhìn phía trước bị trắng xóa.
- Nhả ga trước, rồi phanh nhẹ. Trên Sirius, chỉ cần nhả ga là xe đã chậm lại nhờ hãm bằng số. Thêm một chút phanh đều tay nếu cần. Không phanh gấp, vì người phía sau cũng đang bị tối.
- Giữ tay lái thẳng, giữ làn của mình. Không đánh lái tránh ra lề khi chưa nhìn rõ lề có gì.
- Không nháy pha đáp trả. Làm vậy chỉ khiến hai người cùng bị lóa.
- Sau khi xe kia đi qua, chờ mắt quen lại rồi mới tăng ga dần.
Những kỹ thuật nhìn và giữ làn này được phân tích sâu hơn ở bài đèn pha xe ngược chiều chói mắt trên đường tối.
Đại lộ Thăng Long và đường đê: hai kiểu tối khác nhau
Đường gom đại lộ Thăng Long về phía Hòa Lạc có đoạn sáng, có đoạn rất tối. Xe tải và ô tô ở làn bên cạnh đi nhanh, đèn của họ rọi chéo sang. Ở đây, giữ đèn cốt phần lớn thời gian, chạy đúng làn dành cho xe máy theo biển báo, giữ tốc độ vừa phải để luôn dừng kịp trong phạm vi đèn chiếu. Bật pha chỉ khi đoạn phía trước thật sự trống.
Đường đê ngoại thành, như đê tả ngạn sông Hồng đoạn Gia Lâm về Bát Tràng hay đê sông Đuống phía Gia Lâm, hẹp và nhiều khúc cua. Xe ngược chiều thường xuất hiện bất ngờ sau khúc quanh. Bật pha ở đoạn thẳng trống, nhưng về cốt sớm trước mỗi khúc cua và khi đi qua cổng làng. Mặt đê có thể có cát, rơm rạ hoặc nước đọng, nên đừng chạy nhanh hơn tầm nhìn của đèn.
Chuẩn bị nhỏ cho chuyến về muộn
- Kính mũ phải sạch và trong suốt. Kính bẩn hoặc trầy làm đèn ngược chiều tỏa sáng thành vệt rộng. Không đeo kính râm ban đêm.
- Mặc áo sáng màu hoặc khoác thêm áo có dải phản quang để người khác thấy bạn sớm.
- Lưu số tiệm 0942467674 để gọi khi đèn có vấn đề giữa đường.
Chuyện đèn trên Sirius không phức tạp; điểm khác chủ yếu là phối hợp tay chân của xe số. Có thể so sánh thêm với cách đi Honda Wave buổi tối. Các bài khác về mẫu xe này nằm ở trang Yamaha Sirius, và toàn bộ hướng dẫn theo dòng xe ở chuyên mục xe máy.