Đi đường núi cuối tuần từ Hà Nội, lên Tam Đảo theo quốc lộ 2B hay leo đường lên Ba Vì, bạn sẽ gặp những đoạn cua trái rồi cua phải nối nhau liên tục, và chọn vị trí trong làn khi vào cua là thứ quyết định xe bạn có giữ được phần đường của mình hay không. Đây là đường hai chiều, không có dải phân cách, xe khách và xe tải đi ngược chiều có thể xuất hiện ngay sau khúc khuất. Người mới thường lái theo cảm giác, ôm sát mép này rồi văng sang mép kia, và cuối mỗi khúc cua xe đã sát vạch giữa đường lúc nào không hay. Bài này tập trung vào một việc: đặt xe ở đâu trong làn của mình qua từng khúc cua, và nối các khúc cua lại thành một nhịp liền.
Vì sao cua liên tiếp đường đèo khó hơn một khúc cua đơn
Một khúc cua đơn lẻ cho bạn thời gian chuẩn bị: thấy cua, giảm tốc, qua cua, ra đoạn thẳng rồi lấy lại nhịp. Cua liên tiếp thì không. Điểm ra của khúc này chính là điểm vào của khúc kế tiếp, nên nếu bạn ra khỏi khúc đầu sai vị trí, khúc thứ hai bắt đầu trong thế bất lợi.
Có ba lý do khiến xe hay bị đẩy ra tâm đường:
- Vào cua quá nhanh. Xe nhanh thì cần đường cua rộng hơn, và chỗ rộng thêm thường lấy từ phía tâm đường.
- Nhìn ngay trước bánh xe. Mắt nhìn gần thì tay lái chỉnh liên tục, xe đi theo đường gãy khúc thay vì một đường cong mượt.
- Cắt cua cho ngắn. Thói quen cắt góc ở khúc cua trái khiến xe sang hẳn phần đường ngược chiều, đúng chỗ xe đối diện đang tới.
Trên đường đèo hai chiều, vạch giữa đường thường là vạch liền ở các đoạn cua. Không lấn qua vạch đó, kể cả khi bạn tưởng không có xe.
Vị trí trong làn khi vào cua phải và cua trái
Làn của bạn là phần đường bên phải tâm đường. Trong phạm vi đó, bạn có thể chọn đi sát mép, đi giữa hay lệch vào phía trong. Mỗi loại cua có một vị trí hợp lý hơn.
Cua phải: giữ giữa làn, không ép sát mép
Ở cua phải, làn của bạn nằm phía trong, bán kính hẹp hơn. Nhiều người ôm sát mép phải vì nghĩ thế là an toàn, nhưng mép đường đèo thường có sỏi, cát, lá khô, rãnh thoát nước hoặc bờ đất sạt. Ép sát mép còn làm bạn nhìn qua cua kém hơn.
Vị trí hợp lý là giữa làn, có thể hơi lệch về bên phải, và giữ khoảng trống rõ với tâm đường. Đừng để quán tính kéo xe ra ngoài ở nửa sau khúc cua. Đây là chỗ hay bị lấn làn nhất, vì xe ngược chiều đang ôm cua trái ở phía bên kia có thể cắt góc sang phía bạn.
Cua trái: lệch về phía phải làn để nhìn xa
Ở cua trái, làn của bạn nằm phía ngoài, đường cong rộng hơn. Cám dỗ lớn nhất là cắt góc về phía tâm đường cho đỡ phải nghiêng. Đừng làm vậy.
Giữ xe ở nửa bên phải của làn khi vào cua trái. Vị trí này giúp bạn nhìn xa hơn qua khúc cua, đồng thời cách xa xe ngược chiều. Xe tải dài, xe khách lớn khi ôm cua phải ở phía bên kia thường phải mở rộng thân xe, phần đuôi hoặc thùng có thể lấn sang phía bạn. Đứng xa tâm đường là khoảng đệm bạn cần.
Nối cua trái và cua phải thành một nhịp
Kỹ năng chính của đoạn cua liên tiếp là nghĩ trước một khúc. Khi đang ở khúc thứ nhất, mắt bạn đã tìm khúc thứ hai.
- Giảm tốc trước khúc đầu, theo tốc độ phù hợp với cả chuỗi cua. Nếu nhìn thấy đường uốn tiếp ở phía trước, chọn tốc độ cho khúc gắt nhất chứ không phải khúc dễ nhất. Phanh xong trên đoạn thẳng, khi xe còn đứng thẳng.
- Qua khúc đầu với ga đều. Giữ một chút ga nhẹ và đều để xe ổn định, không đóng ga đột ngột, không vặn thêm ga giữa cua.
- Ra khúc đầu ở đúng vị trí cho khúc sau. Sau cua phải sắp sang cua trái, bạn cần ra khúc đầu ở nửa phải của làn. Sau cua trái sắp sang cua phải, ra ở giữa làn là vừa.
- Dựng xe lên một chút giữa hai khúc. Khoảnh khắc chuyển từ nghiêng trái sang nghiêng phải nên có một nhịp xe gần thẳng đứng. Đổi hướng nghiêng quá đột ngột làm bánh xe dễ trượt, nhất là khi mặt đường ẩm.
Khi đi với người ngồi sau, dặn họ ngồi yên, nhìn qua vai người lái về phía trong cua và không tự ý nghiêng ngược lại.
Nhìn xa qua cua và bấm còi ở cua khuất
Mắt dẫn xe đi. Ở mỗi khúc cua, nhìn về điểm xa nhất mà bạn còn thấy được của mặt đường. Khi điểm đó lùi ra xa, cua đang mở, bạn có thể lên ga nhẹ. Khi điểm đó cứ đứng yên hoặc tiến lại gần, cua đang gắt dần, giữ tốc độ thấp và chuẩn bị nghiêng thêm.
Ở những khúc cua khuất bị vách núi hay cây che, bấm còi ngắn trước khi vào để xe ngược chiều biết có người đang tới. Không cần bấm liên tục. Ban đêm hoặc lúc sương mù, bật đèn chiếu gần và nháy pha báo hiệu thay cho còi khi phù hợp. Cách xử lý chi tiết cho dạng cua này có trong bài chạy xe máy gặp cua góc chết cần làm gì.
Không vượt trong cua, không lấn làn khi ôm cua
Trên đoạn cua liên tiếp, gần như không có chỗ vượt an toàn. Phía trước là xe chậm thì chấp nhận đi sau, giữ khoảng cách đủ để nhìn qua hông xe đó. Chỉ vượt ở đoạn thẳng, nhìn thấy rõ phía trước không có xe ngược chiều, vạch giữa đường cho phép, và hoàn tất trước khi vào cua kế tiếp. Nguyên tắc chung được nói trong bài kỹ thuật vượt xe an toàn trên đường.
Đi sau xe tải đang ôm cua cũng cần thận trọng. Thùng xe che khuất tầm nhìn và có điểm mù lớn, đừng chen vào khoảng trống phía trong cua của nó. Bài đi xe máy cạnh xe tải đang ôm cua phân tích kỹ vùng khuất này.
Khi xuống đèo: cùng vị trí, nhưng tốc độ phải chậm hơn
Lên dốc thì xe tự chậm, còn xuống dốc thì xe muốn nhanh dần. Cùng một chuỗi cua, lúc xuống bạn phải chủ động giữ tốc độ thấp hơn lúc lên. Với xe số, về số thấp trước khi vào đoạn xuống. Với xe ga, phanh nhịp nhẹ trên đoạn thẳng giữa các khúc cua, không giữ phanh liên tục suốt dốc.
Vị trí trong làn không đổi: cua phải giữ giữa làn, cua trái lệch phải. Khác biệt là bạn cần bắt đầu giảm tốc sớm hơn nữa, vì phanh giữa cua khi đang xuống dốc là tình huống dễ trượt nhất.
Chuẩn bị trước chuyến đi đèo bằng xe thuê
Trước khi rời Hà Nội, kiểm tra phanh trước, phanh sau, độ mòn lốp và đèn. Khi nhận xe ở tiệm tại 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, hãy cùng nhân viên xem các mục này, rồi tự thử phanh vài lần ở đoạn vắng trước khi ra quốc lộ. Đọc thêm bài lên Tam Đảo bằng xe máy thuê ở Hà Nội để chuẩn bị về thời tiết và đường đèo.
Tóm lại
Cua phải giữ giữa làn, cua trái lệch về phía phải làn, và không bao giờ để xe chạm tâm đường. Giảm tốc trước chuỗi cua, nhìn xa qua khúc khuất, bấm còi ở cua mù và không vượt trong cua. Ôn thêm các thao tác nền tảng ở nhóm bài kỹ năng lái cơ bản và chuyên mục kỹ năng lái xe máy.