Bạn vừa thuê một chiếc Honda Wave, biết lý thuyết lên số bằng mũi giày, về số bằng gót, nhưng chưa từng thật sự tập đi xe số Wave. Đi thẳng từ chỗ nhận xe vào dòng xe Hà Nội là cách học đắt nhất. Rẻ hơn nhiều là dành khoảng bốn mươi lăm phút ở một bãi rộng, ít người, làm lần lượt năm bài tập ngắn dưới đây. Mỗi bài chỉ luyện một việc, làm đi làm lại cho đến khi chân và tay tự biết phải làm gì.
Chọn chỗ tập đi xe số Wave và giờ tập
Chỗ tập lý tưởng có ba điều: mặt phẳng, khô, không sỏi cát; rộng đủ để quay đầu thoải mái; và gần như không có xe khác. Ở Hà Nội, đó thường là một bãi đất trống đã được san phẳng, sân rộng của một khu đô thị mới chưa đông dân, hoặc đường nội bộ khu đô thị vào buổi sáng ngày thường khi mọi người đã đi làm. Các khu đô thị ở rìa nội thành phía Long Biên, Nam Từ Liêm hay Hà Đông có nhiều đoạn như vậy, nhưng mỗi nơi mỗi lúc một khác, nên hãy tự đi xem trước.
Vài điều nên tránh:
- Không tập trong phố cổ Hoàn Kiếm giờ đông. Phố hẹp, người đi bộ, hàng quán lấn lề, xe đỗ hai bên: đó là bài thi cuối, không phải bài tập đầu.
- Không tập ở bãi có người đang đá bóng, trẻ con chơi hay xe ô tô ra vào liên tục.
- Không vào khu vực có biển cấm, có rào hay bảo vệ yêu cầu ra. Hỏi trước nếu không chắc.
Tiệm mở cửa từ 09:00 đến 21:00, nên nếu muốn tập sáng sớm hôm sau, hãy nhận xe từ chiều hôm trước và hỏi tiệm cách gạt chân chống, khóa cổ, tắt máy cho quen tay.
Trước bài tập: làm quen tư thế và cần số
Ngồi lên xe, hai chân chạm đất, xe đã tắt máy. Tìm ba thứ bằng chân và tay, không nhìn xuống:
- Cần số ở dưới chân trái: mũi giày ấn xuống là lên số, gót giày ấn xuống là về số.
- Bàn đạp phanh sau ở trước chân phải.
- Tay phanh trước ở tay phải, tay ga cũng ở tay phải.
Bật khóa, nhìn đồng hồ để thấy đèn báo số mo. Sau đó mới nổ máy. Cách đặt bàn chân trên gác chân cho thuận được nói kỹ trong bài tư thế ngồi lái xe số.
Bài 1: khởi hành ở số 1
Xe đứng yên, máy nổ, hai chân chống đất. Nhả hết ga, dùng mũi giày trái ấn dứt khoát một lần để vào số 1. Xe có thể nhích nhẹ, đó là côn tự động bắt đầu ăn. Giữ phanh trước nếu xe muốn trôi.
Nhả phanh, vặn ga thật nhẹ và đều, đồng thời co hai chân lên gác chân. Đi thẳng khoảng hai, ba chục mét rồi nhả ga, phanh cho xe dừng, chống chân. Lặp lại mười lần.
Lỗi hay gặp là vặn ga mạnh ngay khi vào số, xe chồm lên. Hãy nghĩ tới việc mở vòi nước từ từ chứ không phải bật công tắc.
Bài 2: lên số 2 rồi đi đều
Khởi hành ở số 1 như bài trước. Khi xe đã chạy ổn định, tiếng máy bắt đầu rít lên, nhả hết ga, ấn mũi giày lên số 2, rồi vặn ga lại. Ba động tác này phải liền nhau nhưng không vội: nhả ga, sang số, ga lại.
Đi một vòng quanh bãi ở số 2 với tốc độ vừa phải. Nếu xe giật khi sang số, gần như chắc chắn là bạn chưa nhả hết ga. Các lỗi giật xe khi sang số và côn tự động được giải thích kỹ trong bài chuyển từ xe ga sang Honda Wave.
Bài 3: dừng xe và về số
Đặt một vật làm mốc dừng, ví dụ một chiếc mũ cũ. Đi ở số 2, cách mốc một khoảng thì nhả ga, phanh nhẹ cả trước lẫn sau. Khi xe chậm hẳn, dùng gót giày ấn về số 1. Dừng ngay cạnh mốc, rồi ấn gót thêm một lần nữa để về số mo, kiểm tra đèn báo trên đồng hồ.
Mục tiêu bài này là thứ tự: giảm tốc trước, về số sau, dừng hẳn rồi mới về mo. Không cố về số khi xe đang chạy nhanh, cũng không dừng ở số 2 rồi khởi hành lại từ số 2.
Bài 4: quay đầu chữ U
Đây là bài người mới hay đổ xe nhất. Dùng hai chiếc dép hoặc hai vỏ chai để làm hai mốc, cách nhau rộng hơn bạn nghĩ. Đi ở số 1, tốc độ thật chậm.
- Nhìn về phía điểm ra khỏi vòng quay, không nhìn xuống bánh trước.
- Giữ một chút ga đều tay, đừng nhả hẳn giữa vòng.
- Dùng phanh chân để ghìm tốc độ, tránh bóp mạnh phanh trước khi tay lái đang bẻ.
Khi đã quay êm, thu hẹp dần khoảng cách hai mốc. Quay cả hai chiều trái và phải. Cách quay đầu trong không gian hẹp, như ngõ nhỏ hay chỗ mở dải phân cách, có thêm ở bài tập đi xe 50cc trước khi ra phố, nguyên tắc tương tự với Wave.
Bài 5: đi thật chậm ở số 1
Phố đông Hà Nội phần lớn là đi chậm, dừng, rồi đi tiếp. Kẻ một làn tưởng tượng thẳng dài vài chục mét, đi ở số 1 chậm nhất có thể mà hai chân vẫn không chạm đất. Giữ ga thật nhẹ, chân phải đặt hờ trên bàn đạp phanh, mắt nhìn xa về cuối làn.
Khi đi chậm đã ổn, đến lượt bài tổng hợp: khởi hành, lên số 2, về số, dừng ở mốc, quay chữ U, rồi đi chậm quay về chỗ cũ. Làm liền mạch vài lần.
Khi nào sẵn sàng vào phố đông
Bạn có thể rời bãi tập khi làm được năm bài mà không phải nhìn xuống chân, không chết máy, không chạm chân xuống đất khi quay đầu. Bước tiếp theo nên là đường ít xe gần đó vào giữa buổi sáng, rồi mới tới trục đường có đèn. Phố cổ và các nút giao lớn để sau cùng.
Nếu là khách nước ngoài, bài khách nước ngoài thuê Honda Wave ở phố cổ có thêm các lưu ý về giấy tờ và lộ trình ra khỏi phố cổ. Khi nhận xe ở tiệm 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, cứ nói thật là bạn mới tập xe số để được chỉ thao tác trên chính chiếc xe mình nhận.
Tóm lại
Tập đi xe số Wave hiệu quả nhất là chia nhỏ: khởi hành số 1, lên số 2, dừng về số, quay chữ U và đi chậm, mỗi bài ở một bãi rộng vắng người trước khi vào phố. Đọc thêm các bài về Honda Wave hoặc chuyên mục xe máy.