Nếu bạn vừa thuê một chiếc xe nhỏ mà tay lái còn run, đừng vội lao ngay vào phố đông. Tập lái xe 50cc khoảng một giờ ở chỗ rộng, ít xe sẽ giúp bạn quen tay ga, biết xe dừng sau bao xa khi bóp phanh và tự tin quay đầu trong khoảng hẹp. Bài này là một giáo án ngắn, chia thành từng bài tập theo thứ tự từ dễ tới khó, kèm gợi ý chỗ tập ở Hà Nội và dấu hiệu cho biết bạn đã sẵn sàng ra đường lớn.
Trước khi tập, hãy kiểm tra quy định hiện hành về điều kiện điều khiển xe 50cc và hỏi rõ tiệm khi nhận xe, vì quy định có thay đổi theo luật mới. Bài xe 50cc thuê có cần giấy phép lái không tóm tắt những điểm cần hỏi.
Chọn chỗ tập lái xe 50cc ở Hà Nội
Chỗ tập lý tưởng có ba điều kiện: mặt đường phẳng và sạch, ít xe qua lại, có một đoạn dốc thoai thoải để tập dừng và xuất phát. Vài gợi ý thực tế:
- Đường nội bộ các khu đô thị mới như Việt Hưng ở Long Biên vào sáng sớm hoặc trưa vắng: đường rộng, ít ô tô, vỉa hè rõ ràng.
- Đường ven Hồ Tây lúc sáng sớm, chẳng hạn đoạn Trích Sài hay Nguyễn Đình Thi trước giờ đi làm. Ở đây chỉ nên chạy chậm theo làn đường, tuyệt đối không tập trên lối đi bộ ven hồ vì sáng sớm có rất nhiều người tập thể dục.
- Bãi đỗ rộng của một sân vận động, trường học hay khu thương mại ngoài giờ cao điểm, nhưng phải hỏi bảo vệ trước, không tự vào.
Tránh các chỗ có cát, sỏi hoặc lá rụng dày, tránh đường dốc lên đê có xe tải. Khung giờ tốt là khoảng sau 6 giờ sáng, khi trời đã đủ sáng và đường chưa đông. Mặc quần dài, giày kín mũi, đội mũ bảo hiểm cài quai như khi đi thật.
Bài 1: làm quen với xe trước khi nổ máy
Mười phút đầu chưa cần chạy. Hãy:
- Dắt xe đi thẳng, đi vòng, tập dựng chân chống giữa và chân chống nghiêng cho quen trọng lượng.
- Ngồi lên xe, chỉnh gương sao cho thấy được phía sau mà không phải xoay đầu.
- Tìm vị trí phanh trước, phanh sau, xi nhan, còi, đèn mà không nhìn xuống.
- Đặt hai chân xuống đất, thử nghiêng xe nhẹ sang hai bên để biết giới hạn mình giữ được.
Xe 50cc nhẹ nên phần này thường nhanh, nhưng chính nó giúp tay bạn không lóng ngóng khi phải bật xi nhan giữa đường.
Bài 2: tay ga, xuất phát và chạy thẳng đều
Nổ máy, bóp giữ phanh sau, rồi:
- Xuất phát: nhả phanh, vặn ga thật nhẹ, xe lăn chậm. Giữ hai chân thả gần mặt đất trong vài mét đầu, sau đó đặt lên sàn.
- Chạy thẳng giữ ga đều: chọn một đoạn chừng vài chục mét, chạy ở tốc độ đi bộ nhanh, mắt nhìn xa về phía trước chứ không nhìn bánh xe.
- Nhả ga và tăng ga lại: tập nhả ga cho xe trôi, rồi vặn lại từ từ, để cảm nhận độ trễ của máy nhỏ.
Với xe ga 50cc, lỗi hay gặp là vặn ga giật khiến xe chồm lên. Với xe số 50cc, hãy tập vào số 1, nhả phanh rồi tăng ga, sau đó lên số khi xe đã chạy ổn. Nếu bạn thấy xe tăng tốc chậm hơn mình nghĩ, đó là đặc điểm bình thường của máy nhỏ; cách xử lý khi ra ngã tư có trong bài xe 50cc tăng tốc chậm ở ngã tư đông.
Bài 3: phanh và dừng đúng điểm
Đặt một vật làm mốc như chai nước hoặc chiếc dép ở bên lề. Chạy tới với tốc độ chậm, bắt đầu phanh khi qua một vạch tưởng tượng phía trước mốc, cố dừng ngay cạnh mốc.
- Lần đầu chỉ dùng phanh sau để cảm nhận xe trôi bao xa.
- Sau đó phối hợp cả hai phanh, bóp đều và tăng lực dần, không bóp giật.
- Khi đã dừng chuẩn ở tốc độ chậm, tăng tốc độ lên một chút và lặp lại.
Mục tiêu không phải dừng thật gắt, mà là dừng đúng chỗ, xe thẳng, không lắc tay lái. Nguyên tắc phân bổ lực giữa phanh trước và phanh sau được giải thích kỹ hơn trong bài phanh xe 50cc cho đúng.
Bài 4: quay đầu hẹp và đi hình số 8
Quay đầu là kỹ năng người mới hay sợ nhất, vì phố Hà Nội nhiều chỗ chỉ đủ quay một lần.
- Bắt đầu bằng vòng rộng. Chạy một vòng tròn lớn, giữ ga nhẹ và đều, rồi thu nhỏ dần qua từng vòng.
- Nhìn về hướng muốn đi. Đầu và mắt quay trước, tay lái theo sau. Nhìn xuống đất là lý do phổ biến khiến xe chống chân giữa vòng.
- Rà phanh sau, không bóp phanh trước khi đang bẻ lái hết cỡ. Phanh trước lúc này dễ làm đầu xe gập và đổ.
- Đi hình số 8 quanh hai mốc cách nhau chừng hai thân xe dài, đổi chiều liên tục để quen cả hai bên trái và phải.
Khi quay đầu ngoài phố, luôn quan sát gương và ngoái đầu kiểm tra điểm mù trước. Nếu chỗ quá chật, tắt máy và dắt xe quay đầu sẽ an toàn hơn; kỹ thuật dắt và xoay xe khi đã tắt máy có trong bài dắt và quay đầu xe tay ga ở bãi gửi chật.
Bài 5: dừng và xuất phát giữa dốc
Hà Nội có nhiều dốc ngắn: dốc lên cầu, dốc vào hầm gửi xe, dốc từ ngõ ra phố. Hãy tìm một đoạn dốc thoai thoải ít xe để tập:
- Chạy lên giữa dốc, bóp phanh giữ xe đứng yên, đặt chân xuống đất.
- Khi xuất phát lại, vặn ga nhẹ trước rồi mới nhả phanh từ từ, để xe không trôi lùi.
- Với xe số, giữ phanh, vào số 1, tăng ga rồi nhả phanh.
Xe 50cc lên dốc khá chậm, nên khi đã có người phía sau, đừng hoảng; giữ ga đều, đi sát bên phải để xe khác vượt.
Khi nào nên ra phố đông
Bạn đã sẵn sàng khi làm được những việc sau mà không phải nghĩ nhiều:
- Xuất phát êm, không giật, giữ được tốc độ chậm và đều.
- Dừng đúng mốc nhiều lần liên tiếp mà xe vẫn thẳng.
- Quay vòng số 8 không phải chống chân.
- Bật xi nhan, nhìn gương khi đang chạy mà tay lái không lệch.
Lần đầu ra phố, nên chọn tuyến ngắn, ít ngã tư và đi ngoài giờ cao điểm, ví dụ một vòng quanh khu đô thị rồi ra đường gom gần đó, trước khi thử những trục lớn như Nguyễn Văn Cừ. Đừng tập vào buổi tối hay lúc mưa.
Lời kết
Một buổi tập lái xe 50cc ngắn ở chỗ rộng, ít xe giúp bạn bước vào phố đông với đôi tay bình tĩnh hơn. Nếu cần thêm kinh nghiệm cho xe nhỏ, xem mục xe 50cc và chuyên mục xe máy.