Bạn vừa nhận một chiếc xe số thuê, chìa khóa trong tay, nhân viên tiệm đã quay vào trong, và chiếc xe trước mặt không giống chiếc xe ở nhà: ổ khóa có nắp che, bảng đồng hồ có mấy đèn lạ, không rõ nút đề nằm đâu. Biết cách nổ máy xe số theo một thứ tự cố định sẽ giúp bạn không lúng túng, không làm xe chồm lên vì còn vào số, và không đề mãi khiến ắc quy yếu đi ngay buổi đầu. Bài này đi qua từng thao tác, từ lúc cắm chìa đến khi máy chạy êm.
Trước khi cắm chìa: nhìn quanh xe trong mười giây
Đừng vội ngồi lên yên rồi vặn khóa. Dành mười giây đứng cạnh xe để biết mình đang làm việc với gì:
- Xe đang đứng trên chân chống nào. Chân chống giữa giữ bánh sau hơi nhấc khỏi mặt đất, nên nếu lỡ nổ máy khi còn số, bánh sẽ quay nhưng xe không lao đi. Lần đầu nổ một chiếc xe lạ, dựng chân chống giữa là an toàn nhất.
- Phía trước bánh xe có trống không. Ở dãy xe để sát nhau trước cửa tiệm hay trong bãi gửi ở phố cổ, một cú chồm nhỏ cũng đủ đâm vào xe bên cạnh.
- Xe có nút đề hay chỉ có cần đạp. Nút đề thường nằm ở cụm công tắc bên tay phải. Cần đạp nổ gập sát bên phải thân xe, phía trên chỗ để chân.
Nếu chưa thấy nút đề hay chưa hiểu một đèn nào đó, hỏi luôn khi còn đứng ở tiệm. Ở tiệm số 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, việc chỉ cho khách từng nút trên xe là một phần của lúc giao xe, bạn cứ hỏi thẳng.
Cách nổ máy xe số: bật khóa và đọc bảng đồng hồ
Nhiều ổ khóa xe số có nắp chống trộm đóng kín lỗ chìa. Mặt sau chìa thường có đầu từ để mở nắp: áp vào đúng vị trí trên ổ, xoay nhẹ, nắp sẽ mở ra. Cắm chìa vào, rồi xoay sang vị trí bật (thường có chữ ON). Đừng xoay sang vị trí khóa cổ, nếu không ghi đông sẽ bị khóa và bạn phải mở ra lại.
Ngay khi bật khóa, nhìn bảng đồng hồ. Ba thứ cần để ý:
- Đèn số mo. Thường là đèn màu xanh có chữ N. Đèn sáng nghĩa là xe đang ở số mo, bánh sau không ăn vào máy. Đây là điều quan trọng nhất trước khi đề.
- Đèn báo động cơ ở xe phun xăng điện tử. Nhiều xe phun xăng có một đèn hình động cơ sáng lên khi vừa bật khóa rồi tự tắt sau chốc lát. Chờ nó tắt rồi mới đề, máy sẽ dễ nổ hơn.
- Kim xăng. Xe thuê thường được giao với mức xăng đã ghi trong biên bản. Nhìn kim để biết chắc xe không cạn, tránh đề mãi mà lý do chỉ là hết xăng.
Nếu đèn N không sáng, xe đang nằm ở một số nào đó. Xem bài xe số không có đèn báo số để hiểu đèn N cho biết gì và cách dò số bằng chân.
Tìm về số mo khi đèn N không sáng
Xe số phổ thông như Wave, Sirius dùng cần số kiểu bập bênh: mũi chân đẩy xuống để lên số, gót chân đạp xuống để về số. Số mo nằm dưới cùng trong vòng số. Để tìm số mo:
- Giữ xe đứng yên, chân chống đã dựng hoặc hai chân chống đất.
- Đạp gót xuống từng nhịp nhẹ, mỗi lần một nấc, nhìn đèn N sau mỗi lần đạp.
- Nếu đạp mãi mà cần số cứng không xuống, nhích xe tới lui một chút để bánh răng trong hộp số đổi vị trí rồi đạp lại.
Có những xe số dạng vòng tròn: đang ở số cao nhất mà đạp tiếp thì lại về số mo, nhưng chỉ khi xe đứng yên. Đừng thử kiểu vòng này khi đang chạy. Khi đèn N đã sáng, bạn mới chuyển sang bước đề.
Đề máy hoặc đạp nổ: thao tác cho đúng
Với nút đề điện:
- Bóp phanh trước hoặc phanh sau. Không phải xe số nào cũng bắt buộc bóp phanh mới đề được, nhưng làm vậy thành thói quen thì nếu lỡ còn vào số, xe cũng không lao đi.
- Không vặn ga. Xe phun xăng điện tử tự lo lượng nhiên liệu, vặn ga lúc đề chỉ làm máy khó nổ hơn.
- Bấm nút đề và giữ trong vài giây. Máy nổ thì nhả nút ngay.
- Nếu chưa nổ, nhả nút, chờ một lát rồi mới đề lại. Đề liên tục nhiều lần sát nhau làm ắc quy yếu đi nhanh.
Với cần đạp nổ:
- Đứng vững bên trái xe hoặc ngồi trên yên với chân trái chống đất.
- Gạt cần đạp ra, đặt lòng bàn chân phải lên, nhấn nhẹ đến khi thấy nặng chân.
- Từ điểm nặng đó, đạp mạnh dứt khoát xuống hết hành trình, để cần tự trả về, đừng để nó bật ngược vào ống chân.
- Gập cần lại sát thân xe sau khi máy đã nổ.
Với xe dùng chế hòa khí trong buổi sáng lạnh, có thể cần kéo e gió trước khi đề. Vị trí cần e gió khác nhau giữa các xe, nên hỏi tiệm lúc nhận xe. Mẹo riêng cho những sáng mùa đông nằm trong bài đề xe số trời lạnh.
Chờ máy ổn định trước khi vào số
Máy vừa nổ thì vòng tua chưa đều, nhất là khi xe để qua đêm. Đừng vào số đi ngay. Để máy chạy không tải chừng nửa phút đến một phút, trong lúc đó:
- Nghe tiếng máy. Tiếng nổ đều, không giật cục, không có tiếng gõ kim loại là ổn.
- Đừng rồ ga. Vặn ga mạnh khi máy còn nguội chỉ làm máy mòn, không làm máy ấm nhanh hơn bao nhiêu.
- Đội mũ bảo hiểm, chỉnh gương, cất giấy tờ. Tận dụng chính khoảng chờ này để chuẩn bị.
- Thử nhả ga xem máy có tự tắt không. Nếu máy cứ chết khi nhả ga, đừng cố đi; nếu đã kéo e gió thì đẩy về dần khi máy ấm.
Khi máy đã đều, hạ xe xuống khỏi chân chống giữa, ngồi vững, bóp phanh, rồi mới đạp mũi chân vào số một. Thao tác vào số và nhả ga cho xe lăn bánh được viết kỹ trong bài đề xe và vào số 1.
Khi đã làm đúng thứ tự mà máy vẫn không nổ
Nếu bạn đã thấy đèn N sáng, xăng còn, đề vài lần mà máy chỉ quay rồi tắt, hay tiếng đề yếu dần, hãy dừng đề và kiểm tra theo hướng dẫn trong bài xe máy thuê không nổ máy. Đừng tự tháo nắp, tháo bugi trên xe thuê. Liên hệ tiệm, mô tả rõ: đèn nào sáng, máy có quay hay không, đã đề bao nhiêu lần. Tiệm mở cửa từ 09:00 đến 21:00; nếu cần người đến hỗ trợ tận nơi, thời gian và chi phí cần được xác nhận trước.
Thuộc lòng thứ tự bật khóa, nhìn đèn N, bóp phanh, đề, chờ máy êm, rồi mới vào số, bạn sẽ nổ được gần như mọi chiếc xe số phổ thông mà không cần nghĩ. Các bài khác về dòng xe này nằm ở mục xe số, còn hướng dẫn chung về chọn và dùng xe xem tại trang xe máy.