Đi xe máy đêm mưa đường không đèn ở vùng ngoại thành là lúc nhiều người thấy mình gần như “mù đường”: vạch kẻ trắng biến mất dưới lớp nước, mép đường lẫn vào ruộng, ao, còn ánh đèn xe chỉ soi được một khoảng ngắn. Bài này giải thích vì sao vạch kẻ khó thấy khi ướt, những dấu hiệu nên bám theo, cách dùng đèn pha, đèn cốt đúng luật và giữ tốc độ trong tầm đèn.
Đi xe máy đêm mưa đường không đèn: vì sao vạch kẻ biến mất
Vạch sơn trên đường hiện rõ vào ban đêm nhờ những hạt bi thủy tinh trong sơn, hắt ánh đèn xe ngược lại về phía người lái. Theo tài liệu nghiên cứu của Cục Đường bộ Liên bang Mỹ (FHWA), khi mặt đường ướt, lớp nước phủ trên vạch hoạt động như một tấm gương, hắt ánh sáng đi hướng khác và còn gây chói, nên rất ít ánh sáng quay lại mắt bạn. Ở nước ngoài có loại vạch phản quang khi ướt và tiêu chuẩn đo riêng cho vạch ướt, nhưng chúng tôi chưa thấy quy định tương tự ở Việt Nam.
Ngoài ra, QCVN 41:2024/BGTVT chỉ bắt buộc dùng vật liệu phản quang cho vạch kẻ trên đường cao tốc và đường có tốc độ thiết kế từ 60 km/h trở lên; với các đường khác, vật liệu phản quang chỉ là “có thể” dùng. Vì vậy trên nhiều đường liên xã, vạch kẻ có thể không phản quang, hoặc không có vạch.
Mưa đêm không thấy vạch kẻ đường: bám theo gì
Khi mưa đêm không thấy vạch kẻ đường, hãy tìm những dấu hiệu khác. Điều 11 của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định cọc tiêu và tường bảo vệ cho biết phạm vi an toàn của nền đường và hướng đi của đường. Theo QCVN 41:2024:
- Cọc tiêu phải đặt ở phía ngoài khúc cua, chỗ nền đường thu hẹp, nền đắp cao từ 2 m trở lên, dọc đường đi sát sông, suối, ao, hồ, đoạn hay ngập và đoạn đi qua cánh đồng khó phân biệt mặt đường.
- Tiêu phản quang màu vàng đặt bên phải đường hai chiều; tiêu màu đỏ ở bên trái, báo cho người đang đi lấn sang phần đường ngược chiều. Tiêu phải nhìn thấy được từ khoảng 300 m dưới đèn ô tô khi thời tiết bình thường, nên trời mưa sẽ thấy gần hơn.
- Đinh phản quang, còn gọi là cóc phản quang, trên tim đường hai làn chỉ là “cần xem xét”, không bắt buộc.
Bạn cũng có thể dựa vào đèn hậu của xe phía trước để đọc hướng đường, nhưng vẫn giữ khoảng cách xa. Sổ tay mô tô của Bộ Giao thông bang Ontario, Canada, khuyên khi sương mù dùng mép phải làm mốc thay vì vạch giữa; ở đường làng Việt Nam, mép phải có thể sát ao, mương, nên hãy đi hơi vào trong, đừng bám sát mép. Cách đọc cọc tiêu, tường bảo vệ có ở bài cọc tiêu, tiêu phản quang và tường bảo vệ bên đường.
Đèn pha hay đèn cốt khi đường tối
Điều 20 của luật yêu cầu bật đèn từ 18 giờ tới 6 giờ sáng và khi trời mưa, thời tiết xấu làm hạn chế tầm nhìn. Luật yêu cầu chuyển từ đèn chiếu xa sang đèn chiếu gần khi gặp người đi bộ qua đường, khi đi trong khu đô thị có đèn đường, khi gặp xe đi ngược chiều, trừ khi dải phân cách có chống chói, và khi chuyển hướng ở nút giao. Ngoài những trường hợp đó, luật không cấm dùng đèn chiếu xa trên đường tối.
Không bật đèn khi trời mưa có mức phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, Điều 7 khoản 1 điểm g; dùng đèn chiếu xa khi gặp xe ngược chiều có mức phạt theo Điều 7 khoản 1 điểm h. Khi bị chói đèn xe ngược chiều, Luật Giao thông của Anh khuyên giảm tốc và dừng lại nếu cần; xem thêm bài bị chói đèn pha xe ngược chiều khi đi xe máy ban đêm.
Trước khi đi, kiểm tra đèn pha, đèn cốt, đèn hậu và xi nhan; mẹo cho xe số có ở bài đi Honda Wave buổi tối trên đường ngoại thành thiếu sáng. Nếu đeo kính cận, hạt mưa trên tròng kính làm đèn xe nhòe; xem bài đeo kính cận đi xe máy trời mưa buổi tối.
Đường ngoại thành tối khi mưa: tốc độ trong tầm đèn
Đường ngoại thành tối khi mưa đòi hỏi chạy chậm hơn bạn nghĩ. Sổ tay Ontario gọi lỗi này là “chạy vượt tầm đèn”: đi nhanh tới mức quãng đường phanh dài hơn khoảng đèn soi tới. Sổ tay cũng cảnh báo biển báo phản quang có thể khiến bạn tưởng mình nhìn được xa hơn thực tế. Luật Giao thông của Anh viết: hãy chạy với tốc độ đủ để dừng lại trong khoảng đường bạn nhìn thấy là trống.
- Giảm tốc: Điều 12 của luật yêu cầu giảm tốc độ khi tầm nhìn hạn chế, đường hẹp, quanh co và khi trời mưa, đường trơn.
- Giữ khoảng cách xa hơn: Thông tư 38/2024/TT-BGTVT yêu cầu khi trời mưa, khoảng cách an toàn phải lớn hơn mức trong bảng; khi đường ướt, quãng đường dừng xe dài ít nhất gấp đôi.
- Để ý mặt đường: vũng nước có thể che ổ gà; đất, sỏi hay dồn ở mép đường.
- Mặc đồ có dải phản quang để xe khác thấy bạn từ xa, và đừng để áo mưa che đèn.
- Mưa quá to, không thấy đường: tấp hẳn vào sân nhà dân, hiên quán bên đường để chờ, không dừng giữa làn.
Chúng tôi chưa thấy số liệu chính thức về tai nạn ban đêm khi mưa trên đường liên xã ở Hà Nội, nhưng các nguyên tắc trên áp dụng cho mọi đoạn đường tối.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao vạch kẻ đường khó thấy khi trời mưa ban đêm?
Vì lớp nước phủ lên vạch sơn hắt ánh đèn đi hướng khác, nên rất ít ánh sáng quay lại mắt người lái.
Đi đường ngoại thành tối có được bật đèn chiếu xa không?
Được, trừ khi gặp xe ngược chiều, gặp người đi bộ qua đường, đi trong khu đô thị có đèn đường hoặc chuyển hướng ở nút giao.
Tiêu phản quang màu đỏ bên đường nghĩa là gì?
Tiêu màu đỏ nằm ở phía bên trái, tức phía xe ngược chiều; thấy tiêu đỏ ở bên phải mình là bạn đang đi lấn sang phần đường ngược chiều.
Thuê xe máy đi ngoại thành
Đi đường ngoại thành buổi tối nên chọn xe đèn sáng và kiểm tra đèn trước khi rời cửa hàng. Trên bảng giá của Cho Thuê Xe Máy Nguyễn Tú, Honda Vision và Honda Air Blade có giá ngày 200.000 đồng, Honda Wave và Honda Click có giá ngày 150.000 đồng; tiền cọc tùy dòng xe và được xác nhận trực tiếp khi đặt. Cửa hàng ở 112 Nguyễn Văn Cừ, Bồ Đề, Long Biên, mở cửa 09:00 tới 21:00 tất cả các ngày trong tuần, điện thoại và Zalo 0942 467 674.
Thêm kỹ năng đi xe khi thời tiết xấu có ở chuyên mục thời tiết và đường sá và trang kỹ năng lái xe máy.